გამარჯვებულების სკოლა ნაწილი მეორე: ამერიკული ოცნება 

თუ სპორტსმენთა მომზადების ჩინურ მეთოდში დაფინანსების ლომის წილი 100-150 ელიტურ ათლეტზე მოდის, აშშ-ში სულ სხვა პრინციპი არსებობს:

იქ ნაკლები თანხით, მაგრამ სტაბილურად აფინანსებენ 2500-3000 ოლიმპიელს. ამათგან კი ყოველწლიურად საუკეთესოებს ირჩევენ. ითვლება, რომ ეს წესი სპორტსმენს დამატებით სტიმულს აძლევს: თუ საქმეს მონდომებით აღარ მოეკიდები, მომდევნო წელს შენს ადგილს სხვა დაიკავებს...

ჩინეთისგან განსხვავებით, სადაც ნიჭიერი ბავშვები თავიდანვე სპორტული სკოლის სისტემაში ხვდებიან, ამერიკაში სპორტი ზოგადსაგანმანათლებო სკოლებშია მძლავრად განვითარებული.

ყველა ასეთ სკოლას საკუთარი სახელი გააჩნია (და არა, ნომერი) და ძალიან პრესტიჟულად ითვლება იქაურ ნაკრებში მოხვედრა. ჩვეულებრივ, სკოლას აქვს საკუთარი აუზი, ტრიბუნებიანი სტადიონი, დიდი სპორტული დარბაზი... შეგიძლია ყოველდღე რამდენიმე საათი ივარჯიშო, თანაც იქაური მწვრთნელის მეთვალყურეობის ქვეშ.

ამერიკაში ბავშვთა და იუნიორთა დონეზე წარმატების მიღწევა მხოლოდ სკოლას არ უწევს რეკლამას, ამით მომავალი კარიერისთვის ბონუსებსაც აგროვებ. ქვეყნის ნორჩი მოქალაქის ყველა წარმატება აღირიცხება - იქნება ეს გამარჯვება ეზოების ჩემპიონატში თუ ქალაქის პირველობაზე. შემდეგ, კოლეჯში ჩარიცხვისას, სიგელები და „მადლობები“ სწავლების თანხის გადახდაში უწყობს ხელს. ამერიკაში ძალიან მნიშვნელოვნად მიაჩნიათ საშუალო დონის სპორტსმენთა მხარდაჭერა, იმ ბიჭებისა, რომლებმაც დაამტკიცეს, რომ უსაქმურები არ არიან. ამერიკელებს ნათელი გონების ჯანმრთელი ხალხი სჭირდებათ. ასეთებს კი სპორტი ზრდის.

მოსწავლეს ინტენსიური ვარჯიშისა და სწავლის შეთავსებაში ხელს უწყობს სპორტული სტიპენდიების უნიკალური პროგრამა - scholarships. ის არა მარტო ამერიკელებს, არამედ უცხოელ სპორტსმენებსაც აძლევთ ქვეყნის ყველაზე პრესტიჟულ უნივერსიტეტებში უფასო განათლების საშუალებას.

არადა, სწავლისთვის გადასახდელი თანხა წელიწადში დაახლოებით 35 ათას დოლარს უდრის. მხოლოდ ერთი პირობა არსებობს - უნდა ითამაშო უნივერსიტეტის გუნდში. ხანდახან სწავლისთვის ფულის გადახდა მაინც უწევთ (განსაკუთრებით პრესტიჟულ ფაკულტეტებზე), სამაგიეროდ, პოტენციური ვარსკვლავები ყველაზე თანამედროვე პირობებში ვარჯიშის შესაძლებლობას იღებენ.

ამერიკულ უმაღლეს სასწავლებლებში სპორტული ნიჭით დაჯილდოებული სტუდენტების მიღება ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში დაიწყეს, როცა ამერიკული ფეხბურთი უბრალო გასართობიდან კომერციულ სახეობად გადაიქცა. ფეხბურთის პოპულარობა სწრაფი ტემპებით იზრდებოდა, რამაც სტადიონების მშენებლობის ბუმი გამოიწვია. სწორედ ამის შემდეგ დაიწყეს უნივერსიტეტების მწვრთნელებმა გუნდების გასაძლიერებლად ახალი ტალანტების ძებნა და შესაბამისად, ტრიბუნებზე მაყურებელების მოზიდვა. 1952 წელს სპორტული სტიპენდიების პროგრამა ლეგალური გახდა. დღეს, შესაძლებელია სპორტის 35 სახეობაში გახდე უნივერსიტეტის გუნდის წევრი.

სპორტული გუნდების ძალის მიხედვით, უნივერსიტეტები დივიზიონებად და ასოციაციებად არიან დაყოფილნი. ეს იმას ნიშნავს, რომ სასწავლებლად შეიძლება მიიღონ როგორც ეროვნული მასშტაბის ვარსკვლავები, ასევე მეორეხარისხოვანი სპორტსმენები.

ზოგიერთი უნივერსიტეტი, მაგალითად სტენფორდი, საჩოგბურთო ვარსკვლავების აღზრდაზე სპეციალიზირდება - აქ სწავლობდნენ ჯონ მაკინროი, პიტ სამპრასი, მაიკ და ბობ ბრაიანები. სტენფორდი დაამთავრა თანამედროვე გოლფის ლეგენდამ ტაიგერ ვუდსმა. UCLA, Michigan, USC, Florida, Florida State, Indiana, Penn State, Ohio State, Notre Dame და რამდენიმე სხვა უნივერსიტეტი სუპერათლეტებს ფაქტობრივად სპორტის ყველა სახეობაში ამზადებენ.
აქვე აღსანიშნავია, რომ ამერიკის ელიტარული სპორტსმენები მარტივ ფაკულტეტებს ირჩევენ, რათა ზედმეტად არ დაიტვირთონ თავი სწავლა-განათლებით.

უნივერსიტეტებში ბრწყინვალე აუზები, სარბენი ბილიკები, ღია და დახურული კორტებია აშენებული. გუნდებისა და სამწვრთნელო კადრების დონე ძალიან მაღალია. ასეთ პირობებში სპორტსმენს თავისუფლად შეუძლია მსოფლიოს მასშტაბის ვარსკვლავად გაიზარდოს და ამასთან, „შავი დღისთვის“ კარგი განათლება მიიღოს.

გერმანია: გავიხსენოთ გდრ

გერმანია უკვე დიდი ხანია აღარ იბრძვის ოლიმპადებზე საერთო ჩათვლის მოგებისთვის. ორი გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, მთავრობამ აღმოსავლეთგერმანული „სპორტული მანქანის“ დემონტაჟი მოახდინა, ვინაიდან ის ტოტალიტარული რეჟიმის სიმბოლოდ აღიქმებოდა.

ბევრი მწვრთნელი საზღვარგარეთ წავიდა, სპორტულმა ობიექტებმა, რომლებითაც გდრ წლების განმავლობაში ამაყობდა, პოპულარობა დაკარგა. მაგრამ ბოლო წლებში სიტუაცია თანდათან იცვლება. გერმანიის მთავრობა სპორტში მილიონობით ევროს ხარჯავს. შენდება აუზები, ტრეკები, სატანვარჯიშო დარბაზები. ოთხი წლის წინ, სპორტის განვითარებისთვის 126 მილიონი ევრო ჩაიდო, ეს კი მეოთხედით მეტია, წინა წელთან შედარებით.

ბოლო წლებში, გერმანელებმა ოდესღაც გდრ-ში ძალიანი პოპულარული ელიტური სპორტული სკოლების აღორძინებაზე იმუშავეს. 2008 წელს ასეთი სტატუსი მიიღო 39-მა სკოლამ, მათ შორის ოცმა აღმოსავლეთ გერმანიაში და 19-მა - დასავლეთში. ყოველი ასეთი სკოლა ერთ, სპორტის კონკრეტულ სახეობაზე იქნება სპეციალიზირებული და დაფინანსებას არა მხოლოდ ადგილობრივი, არამედ ფედერალური მთავრობისგან მიიღებს. ასე მაგალითად, ბერლინში სულ მალე აღადგენენ სკოლა-ინტერნატს 500 მოსწავლეზე. ქალაქის მთავრობამ ამ საქმეზე უკვე გამოყო 35 მილიონი ევრო, ფედერალურმა მთავრობას კიდევ 15 მილიონი დაუმატა. დღეს ელიტური სპორტსმენების მომზადება - მეტად ძვირი სიამოვნებაა.

მაგრამ დახურულ სკოლებს მოწინააღმდეგეებიც ჰყავთ. პრობლემა ისაა, რომ ასეთი დაწესებულებების აღდგენა მთლიანად ეწინააღმდეგება ადგილობრივი სპორტკლუბების ტრადიციებს, რომელიც XIX საუკუნიდან მოდის და სადაც დღემდე მუშაობენ მოხალისე მწვრთნელები. დასავლეთ გერმანიაში ბავშვები საკლუბო სპორტულ სექციებში დადიან და ამას არანაირი კავშირი არ აქვს ზოგადსაგანმანათლებო სკოლებთან.

კლუბებში ელიტური სპორტსმენები რიგით მოცურავეებთან ან ველომრბოლებთან ერთად ვარჯიშობენ. ითვლება, რომ ასეთი სისტემის პირობებში სპორტის ვარსკვლავი საზოგადოებისგან განზე არ დგას. ამასთან, კლუბური სისტემის მომხრეები ამერიკულ გამოცდილებას ეყრდნობიან, სადაც არანაირი ცენტრალიზაცია არ არსებობს და პირდაპირი გზით არავინ უჭერს მხარს სპორტის ოლიმპიურ სახეობებს.

მიუხედავად ამგვარი პროტესტისა, დღევანდელი მთავრობა სპორტსმენთა მომზადების აღმოსავლეთგერმანული სისტემის აღდგენისკენ იხრება.

ბრიტანეთი: ძვირი სიამოვნება
ბრიტანელებმა ლონდონის 2012 წლის ოლიმპიადაზე ბოლო 100 წლის განმავლობაში საუკეთესო შედეგი დააფიქსირეს. მათ არაოფიციალურ გუნდურ ჩათვლაში მესამე ადგილი დაიკავეს. ეს შესაძლებელი გახდა მას შემდეგ, რაც ქვეყნის მაშინდელმა პრემიერმინისტრმა გორდონ ბრაუნმა აღნიშნა, რომ 2012 წელს, ლონდონის ოლიმპიადისთვის ბრიტანულ სპორტში 600 მილიონი ფუნტის ინვესტირება მოხდებოდა.

მაშინ ამ თანხიდან 100 მილიონი სახელმწიფო სააგენტომ - UK Sport-მა გაიღო, დანარჩენი თანხა სპონსორებისგან მოიზიდეს. „ჩვენი სურვილია, ბრიტანეთში სულ უფრო მეტი ბავშვი იყოს დაკავებული სპორტით. ამიტომაც გაცილებით მეტ თანხას ჩავდებთ სპორტული სკოლებისა და წამყვანი სპორტსმენებისთვის“, - განაცხადა ბრაუნმა.

ამასთან, ბრიტანელები ჩივიან, რომ სახელმწიფო სკოლები ძალიან ცოტას აკეთებენ სპორტის განვითარებისა და ცხოვრების ჯანმრთელი წესის დანერგვისთვის. კერძო სკოლებში სპორტის კულტურა უფრო მაღალია, მაგრამ სწავლება ძვირი ღირს - წელიწადში რამდენიმე ათეული ათასი ფუნტი. რაც შეეხება უნივერსიტეტებს, მათ ბრწყინვალე ბაზები გააჩნიათ, მაგრამ არ აქვთ სპორტული სტიპენდიების სისტემა.

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
147
მკითხველის კომენტარები / 0 /
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;