გურამ საღარაძე 80 წლისაა. გაიძვერა ოგანი... აწონვით დაკარგული ოლიმპიური ოქრო

ნაწილი II

[VIDEO] ვლადიმირ სინიავსკი: გურამ საღარაძეს სძულდა მოსაწყენი ჭიდაობა, მისი სტიქია ფეთქებადობა იყო

სასპორტო კარიერის განმავლობაში გურამ საღარაძეს მრავალი მეტოქე და მათთან შეხვედრები დაამახსოვრდა, თუმცა ერთი მათგანი განსაკუთრებით შემორჩა მის მეხსიერებას - თურქი ისმაილ ოგანი, რომელმაც ეშმაკობით აჯობა და 1964 წელს ოლიმპიური "ოქრო" აართვა. 

პირველად მათი გზები 1963 წელს სოფიაში მსოფლიოს ჩემპიონატზე გადაიკვეთა. მაშინ თურქი რომის ოლიმპიადის მეორე პრიზიორი, მსოფლიოს ჩემპიონატების ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლების მფლობელი იყო. საჭიდაოდ ტანზე ზეთის თხელფენაწასმული გადიოდა. რომ გაოფლიანდებოდა, მეტოქეები ხელის ჩავლებას ვერ ახერხებდნენ.

- იტალიელმა მსაჯმა ოგანს პირსახოცით რამდენჯერმე შეამშრალებინა ტანი, მაგრამ შენიშვნა არ მიუცია, არც იმისთვის გაუფრთხილებია, რომ ჭიდაობას გაურბოდა. თურქი იმედოვნებდა, რომ ჩემთან ფრედ დამთავრებული შეხვედრით ჩემპიონი გახდებოდა. არაფერი გამოუვიდა - ყველა მეტოქე დავამარცხე და პირველი ადგილი დავიკავე. თავად კი ბულგარელ პეტკო დერმენჯიევთან წააგო და მესამე ადგილს დასჯერდა. ვერცხლი ბულგარელს ერგო. 

სამაგიეროდ, ოგანმა ეშმაკობით ტოკიოს ოლიმპიადაზე მაჯობა. იგი იაპონიის დედაქალაქშიც გაურბოდა ჩემთან ორთაბრძოლას, რადგან იცოდა, პაექრობის ფრედ დამთავრების შემთხვევაში "ოქრო" მას დარჩებოდა. საქმე ის არის, რომ ოგანთან შეხვედრამდე ინდოელ მათხო სინგხს დავუპირისპირდი. 30 ქულა ავართვი, მაგრამ სუფთაზე ვერა და ვერ დავაწვინე. 

[ლეგენდების კვალდაკვალ] ლევან თედიაშვილი: რამდენიც გადაიხადეთ იმდენისა ვიჭიდავე!

გონგამდე, როგორც იქნა, ხიდზე შევაყენე და ერთ მომენტში აზიელი ბეჭებითაც შეეხო ხალიჩას. შუამავალმა მსაჯმა ტუშე დააფიქსირა და მხარზე ხელი დამკრა, ადექიო. მეც შევეშვი მეტოქეს. გვერდითი მსაჯი არ დაეთანხმა რეფერის და მხოლოდ ქულებით გამარჯვება მომცეს. ამ ჩემი პაექრობისას ოგანი თურმე ორთქლის აბანოში იჯდა და წონაში იკლებდა. 

ფინალში ყველაფერი გააკეთა, რომ მისთვის ფანდი არ ჩამეტარებინა. არბიტრებმა არც აქ მისცეს გაფრთხილება. ორთაბრძოლა ფრედ დასრულდა, ვინაიდან ყველა მაჩვენებელი ერთნაირი გვქონდა, ორივე აგვწონეს. თურქი ჩემზე 400 გრამით მსუბუქი აღმოჩნდა და ოლიმპიადის ჩემპიონიც ის გახდა, მე ვერცხლის მედალს დავჯერდი. მესამეზე ირანელი მოჰამად ალი სანატკარანი გავიდა. 

- 1965 წლის მსოფლიოზე არ შეგხვედრიათ? 

- არა. მანჩესტერში, სადაც ევროპის ჩემპიონიც გავხდი, მეორე ადგილი 1961 წლის მსოფლიოს ჩემპიონმა სანატკარანმა დაიკავა, მესამე იყო იაპონელი იასუო ვატანაბე.

- ბატონო გურამ, თქვენი საყვარელი ფანდი?

- უფრო ქალაქური სტილის მიმდევარი ვიყავი - ძირითადად ფეხში შესვლა მიყვარდა. დიდი სუნთქვით არ გამოვირჩეოდი, ამიტომ ენერგიას ვანაწილებდი. ზოგჯერ "წისქვილსა" და "ვერტუშკას" ვიყენებდი. 

- როგორ ფიქრობთ, ნაადრევად ხომ არ დაასრულეთ საჭიდაო კარიერა?

- მართალია, 1968-1969 წლების ევროპის ჩემპიონატებზე პრიზიორი გავხდი და ორი-სამი წელიწადი კიდევ შემეძლო ჭიდაობა, მაგრამ ორგზის მსოფლიოს ჩემპიონისთვის საპრიზო ადგილები აღარ იყო საინტერესო, მოტივაცია მაკლდა. როცა ხედავ, ნიჭიერი ახალგაზრდობა მოდის, გზაზე არ უნდა გადაეღობო. თან დიდი ხნით საწვრთნელ შეკრებებზე რომ მივდიოდი, ნოსტალგია მეძალებოდა. ამიტომაც მიკვირს, დღეს ახალგაზრდები ასე იოლად რომ ელევიან სამშობლოს. 
ჩვენც არ გვილხინდა მაშინ, მაგრამ საბნის სიგრძეს ვჯერდებოდით. პატრიარქის სამება უნდა გვახსოვდეს ყველას - ღმერთი, სამშობლო, ადამიანი. ახალგაზრდებს აღზრდა სჭირდებათ. 

- თქვენ საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელიც ბრძანდებოდით...

- დიახ, მგონი, ორი წელიწადი ვედექი ნაკრებს სათავეში. კარგი ბიჭები აღმოვაჩინე - გობეჯიშვილი, მაკასარაშვილი, გიგაური, სხვებიც იყვნენ. მახსოვს, ყვარლის მოზარდთა ტურნირზე ვნახე პირველად დავით გობეჯიშვილი და ლერი ხაბელოვი, მომეწონა მათი ჭიდაობა და ორივეს დიდი მომავალი ვუწინასწარმეტყველე. საბედნიეროდ, არ შევმცდარვარ. 
გობეჯიშვილი ფალავანთა კლუბში რომ მივიყვანე, ზოგიერთ მწვრთნელს გაეცინა - ამ აწოწილი ბიჭისგან რა მოჭიდავე უნდა გამოვიდესო. არადა, როგორი ფალავანი დადგა. შრომისმოყვარე იყო. ერთხელ რომ ვუთხარი, ალი ალიევი ფუთიანი გირებით ბაგირზე ათჯერ მაინც აცოცდება შეუსვენებლად-მეთქი, გულში ჩაიხვია ეს ნათქვამი და იმდენი ქნა, რომ ორფუთიან გირას ჩამოიკიდებდა და ბაგირზე ოცჯერ აცოცდებოდა და ჩამოცოცდებოდა შეუსვენებლად. ძალიან ძლიერი იყო - ბარსელონაშიც უნდა გამხდარიყო ოლიმპიური ჩემპიონი. 



უპირველეს ყოვლისა

- საქართველოში ჭიდაობის დღევანდელ მდგომარეობაზე რას იტყვით?

- ცუდად ნამდვილად არ გვაქვს საქმე, მაგრამ სამამულო სპორტის მდიდარი ტრადიციები მეტს გვავალებს. ჭიდაობას მეტი ყურადღება სჭირდება. უპირველესად, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ინფრასტრუქტურაა ძირფესვიანად შესაცვლელი. ჩვენი ფალავანთა კლუბი დღევანდელ გაზრდილ მოთხოვნილებებს ვეღარ აკმაყოფილებს.

რამდენჯერმე ვიყავი დაღესტანში. იქ თითქმის ყველა აულში აქვთ კეთილმოწყობილი დარბაზები; თეირანში არის ერთი დიდი სახლი - უჩვეულო მრგვალი ფორმის, "ზურ-ხანე" ჰქვია, სპეციალურად მოჭიდავეებისა და ძალოსნებისთვის აშენებული. ქართველმა ფალავნებმა საერთაშორისო სარბიელზე მიღწეული გამარჯვებებით, დიდი ხანია, დაიმსახურეს - თბილისში ჭიდაობის სასახლე ჰქონდეთ. ჭიდაობა საქართველოში ქვეყნის სადარბაზო ბარათად უნდა იქცეს. 

- ბატონო გურამ, ორიოდე დღის წინათ თქვენი მეოთხე წიგნი გამოვიდა - "მემკვიდრეობა"...

- დიახ. ერთხელ "ლელოსთვის" ჭიდაობაზე წერილი დავწერე. გაზეთის რედაქტორმა, გულისხმიერმა პიროვნებამ, ჩემმა მეგობარმა თენგიზ გაჩეჩილაძემ შემაგულიანა - კალამი გიჭრისო, ორიენტირი და სტიმული მომცა ჟურნალისტური მოღვაწეობის დასაწყებად. ჰოდა, რამდენიმე წელიწადია, მეც ვწერ. პირველი წიგნის რედაქტორი თავად ბატონი თენგიზი იყო. ახლა კი საიუბილეოდ თავი მოვუყარე რაც კი ღირებული გამაჩნდა და ამ წიგნში გავაერთიანე. ვეცადე, გულწრფელად მიმემართა ჩვენი მომავალი თაობებისათვის, რომ მათ იცოდნენ, ვისი გორისანი არიან; არ უღალატონ წინაპართა ტრადიციებსა და მონაპოვარს. მინდა რომ ცხოვრების ეკლიან ბილიკებზე ეს წიგნი იყოს მათთვის ერთგვარი გზამკვლევი და დამხმარე წინააღმდეგობების გადალახვისას...

[ლეგენდების კვალდაკვალ] ზურაბ ზვიადაური 2004 წლის ოლიმპიადის ფინალს იხსენებს

- ცნობილია, რომ გურამ საღარაძე თამადობითაც არის განთქმული...

- (ეცინება)... ამ სიბერეში მეტი რაღა დამრჩენია. უკვე 80-ისა მოვიყარე. უწინდებურად მიყვარს ქეიფი და დროსტარება, ოღონდ ეს არის, ძველებურად ვეღარ ვცლი ჭიქებს, სამაგიეროდ, ლხინისას ესტრადაზეც ავდივარ და ვმღერი, გიტარაზეც ვუკრავ. გამოხტომებს ვერ ვიტან მხოლოდ - თუ სვამ, უნდა შეირგო კიდეც, ღვინომ სიყვარულს არ უნდა გადასძალოს.

- თქვენი საყვარელი სადღეგრძელო...

- უფალი და საქართველო, უპირველეს ყოვლისა... 

სახელოვან ფალავანს, სასიქადულო მამულიშვილს, დიდი ოჯახის თავკაცს, უღალატო მეგობარს, მოსიყვარულე მეუღლეს, მამას და ბაბუას 21 მარტს 80 წელი შეუსრულდა.

იუბილეს გილოცავთ, ბატონო გურამ!

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
5624
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;