ვიქტორ რას აკეთებ? უთოებს ვხეხავ ქარხანაში!

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

ნაწილი IV: საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი V: ამ მეთოდს მაშინ იყენებენ, როცა ბრძოლის სიმძაფრის ხელოვნური განელება სურთ

ნაწილი VI: სწორედ წაგებები გახდა ჩემი დაოსტატების, ტაქტიკური სიმწიფის, ფსიქოლოგიური მომზადების კარგი სკოლა

ნაწილი VII: არჩევანის წინაშე ოლიმპიადის წინ: სიგრძეზე ხტომა თუ სამმხტომი?

ნაწილი VIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: ყოველთვის უნდა ელოდო \"მისტერ X-ის\" გამოჩენას

ნაწილი IX: როგორ ემზადებოდა ვიქტორ სანეევი პირველი დიდი ნახტომისთვის

ნაწილი X: ტაბლოზე მაშინვე ახალი ოლიმპიური და მსოფლიო რეკორდი აინთო - 17,39!

ნაწილი XI: ვიქტორ სანეევი: ფეხბურთელობას ვაპირებდი, თავი მიხეილ მესხი მეგონა... ეზოში კი კონსერვის ქილით ვთამაშობდი

მიუხედავად მძლეოსნობაში ერთგვარი წარმატებებისა, მაინც ფეხბურთის ერთგული ვიყავი და ერთი გაუთვალისწინებელი გარემოება რომ არა, შესაძლოა, სტადიონის მწვანე მინდორზე დავრჩენილიყავი კიდეც. რვა კლასის დამთავრების შემდეგ, კატასტროფულად ვიწყე ზრდა, ზაფხულის განმავლობაში მთელი 12 სანტიმეტრით ავიყარე ტანი!

185 სანტიმეტრი გავხდი და 60 კილოგრამზე ოდნავ მეტს ვიწონიდი. ახალმა გატაცებამ ფეხბურთი დამავიწყა. სიმაღლის გამო კარგი ნახტომი მქონდა, კალათბურთის რგოლებსაც ხელით ვწვდებოდი და როგორი თავდავიწყებითაც ბურთს დავსდევდი ფეხბურთის მინდორზე, ისეთივე გატაცებით დავიწყე კალათბურთის თამაში, მთელი დღე გადაკარგული ვიყავი.

სიმაღლეში ასე სწრაფად მომატება აშკარად შეუსაბამო იყო ჩემი ორგანიზმისთვის. ვიგრძენი, რომ შესამჩნევად დავსუსტდი, უწინდელივით ვეღარ ვიზიდებოდი ღერძზე, რაც ფიზკულტურის აქტივისტისთვის უბრალოდ სირცხვილი იყო.

არა, ასე წინ ვერ წავალ-მეთქი, გავიფიქრე. ელექტრომატარებლით სოჭში გავემგზავრე და სპორტულ მაღაზიაში ჰანტელები ვიყიდე. დღე და ღამე ვვარჯიშობდი. ყოველ დღე ღერძთან ვიყავი, სიმწრის ოფლი მდიოდა და ისე ვაკეთებდი ატაცს ღერძზე, ბრუნებს და სხვა ვარჯიშებს. ესეც არ ვიკმარე, ჯოხისა და დეპოს სანაგვეზე ნაპოვნი დრეზინის ბორბლებისგან შტანგა შევაკოწიწე და ძალების აღდგენა დავიწყე, ვარჯიშები ვალერი ბრუმელს "დავესესხე". სწორედ ამ იარაღით ვარჯიშობდა იგი გაზაფხულზე, ლესელიძეში.

დამოუკიდებელი მეცადინეობისკენ იმანაც მიბიძგა, რომ ჩვენთან ინტერნატში ერთი ბიჭი გამოჩნდა, რომელიც ჩემზე მაღლა ხტოდა ფარქვეშ. როცა შევეკითხე, როგორ ისწავლე-მეთქი ასე მაღლა ხტომა, მირჩია, შტანგასთან ვარჯიშის გარდა ქვიშაზე მერბინა და მძიმე ტომრით ხელში მეხტუნავა. მოვნახე ძველი ტომარა, შიგ 20 კილოგრამამდე ქვიშა ჩავყარე და ფეხის კუნთების განვითარება დავიწყე. ნახევარი წლის შემდეგ გაცილებით მოვმძლავრდი და ორი ხელით ზემოდან თავისუფლად ვათავსებდი ბურთს კალათში. ყველაფერ ამას რომ ვასრულებდი, ვოცნებობდი, ოდესმე საბჭოთა კავშირის კალათბურთელთა ნაკრების წევრის ვიქტორ ზუბკოვის მსგავსად მეთამაშა.

ახალი ვარჯიშების შესწავლის სურვილმა იქამდე მიმიყვანა, რომ ინტერნატის ბიბლიოთეკაში არსებულ სპორტულ წიგნებსა და ჟურნალებში ვარჩევდი მეთოდიკურ მასალას კალათბურთისა და ხტომის გაუმჯობესების შესახებ. ასე რომ, ჩემ სტიქიურ ვარჯიშს მეტ-ნაკლებად თეორიული საფუძველიც ედო.

ასეთი თამაშიც იყო - "სამმაგი ხტომა". ახლა ვეღარ ვიხსენებ, რატომ მაინცდამაინც სამმაგი, მგრამ ის კი მახსოვს, რომ ამ თამაშში რეკორდიც გვქონდა დაწესებული - 11,30, რომელიც ერთ უფროსკლასელ ბიჭს ეკუთვნოდა. მაშასადამე, სამმაგი ხტომა რომ დავიწყე, მართალია, პრიმიტიული, მაგრამ მაინც გარკვეული წარმოდგენა მქონდა მძლეოსნობის ამ სახეობაზე.

კიდევ ერთხელ მინდა ხაზი გავუსვა ერთ გარემოებას: ჩემ სპორტულ ბიოგრაფიაზე დიდი გავლენა იმანაც მოახდინა, რომ ჩვენ ლესელიძის შორიახლო ვცხოვრობდით და საშუალება გვეძლეოდა გვეყურებინა ვალერნი ბრუმელის, რობერტ შავლაყაძის, იგორ ტერ-ოვანესიანის ვარჯიშებისთვის, რასაც ჩვენთვის, ახალბედებისთვის, უდიდესი აღმზრდელობითი მნიშვნელობა ჰქონდა.

ერთია, ამ სპორტსმენების შესახებ გაზეთში წაიკითხო და სულ სხვაა – იყო მათ გვერდით, შეადარო საკუთარი თავი და რაც მთავარია, უყურო, როგორი შრომითა და ოფლით აღწევენ ისინი მაღალ შედეგებს.

მახსოვს, სპორტულ დარბაზში რომ შევძვერი, მტყორცნელი ვარჯიშობდა, ჩემზე ცოტა უფროსი იყო. გავთამამდი და მეც მივედი შტანგასთან. 75 კგ წონის იარაღი ავიტაცე, 85 კგ კი მკერდამდე ავწიე. სპორტსმენი დაინტერესდა, რომელ სახეობაში ვვარჯიშობდი. კალათბურთში-მეთქი რომ მივუგე, არ დამიჯერა. ბოლოს პრაქტიკულად მომიხდა დამტკიცება: დარბაზიდან გავედით და მოედნისკენ გავწიეთ. ავხტი და კალათბურთის რგოლს ჩავავლე ხელი – მძლეოსნობა არ უნდა მიატოვო, – მითხრა, მაგრამ მაშინ ამ რჩევისთვის ყურადღება არ მიმიქცევია.

სოხუმში დაბრუნების შემდეგ კალათბურთში დავიწყე ვარჯიში. ქალაქის გუნდის მწვრთნელმა ალექსანდრე სედოვმა გადაჭრით მითხრა, ცენტრალური მოთამაშე იქნებიო. ეს მოსაწყენი მეჩვენა. მთელ მოედანზე მინდოდა თამაში, ახლა კი იდექი ზონაში და ელოდე გადაცემას. ერთი სიტყვით, მწვრთნელისა და ჩემი შეხედულებები სათამაშო ამპლუაზე არ დაემთხვა ერთმანეთს. მეც გავბრაზდი და ვარჯიში გავაცდინე. მაშინვე ჩემმა მეზობელმა მძლეოსანმა ვარჯიშზე წასვლა შემომთავაზა. სტადიონზე კვლავ შევხვდი კერსელიანს. გამოველაპარაკეთ ერთმანეთს.

- რას აკეთებ, ვიქტორ?

- ქარხანაში ვმუშაობ, უთოებს ვხეხავ.

- სპორტს რას უშვები, მძლეოსნობას?

- კალათბურთს ვთამაშობ ქალაქის ნაკრებში.

- იქნებ გეცადა, სერიოზულად მოკიდებოდი მძლეოსნობას. გავიგე, განთიადში სიმაღლეზე ასსამოცდაათ სანტიმეტრზე ამხტარხარ. ასეთი შედეგით აფხაზეთის ნაკრებში შეიძლება მოხვედრა. მოდი ხვალ ვარჯიშზე.

ბატონ აკოფს შემთხვევით არ უხსენებია აფხაზეთის ნაკრები. პატივმოყვარეობის გაღვიძება უნდოდა ჩემში. გავიფიქრე: მძლეოსნობა კალათბურთს არ შეუშლის, მით უმეტეს, ვარჯიშის დროც საკმაოდ მაქვს-მეთქი. არასრულწლოვანობის გამო ქარხანაში მხოლოდ ნახევარ დღეს ვმუშაობდი.

პირველივე ვარჯიშის შემდეგ ისე ამტკივდა ფეხები, ვიფიქრე, კანქვეშ კუნთების მაგივრად მხოლოდ კოშტები მაქვს-მეთქი. სამი დღე ვერც დავდიოდი და თავდაპირველად ვიფიქრე – ჯანდაბამდისაც გზა ჰქონია ამ მძლეოსნობას! თითქოს ვვარჯიშობდი, დავრბოდი, ვხტოდი კიდეც, მაგრამ ხომ ხედავთ, ერთი ვარჯიშის შემდეგ უკვე ფეხები მეკეცება. და მერე რაღა იქნება? რამდენჯერმე გავაცდინე ვარჯიში და ისევ კალათბურთს დავუბრუნდი. მაგრამ ვიგრძენი, გული სტადიონისკენ მიწევდა. თავჩაქინდრული მივედი კერსელიანთან.

- რა მოხდა?

- ფეხები მტკივა, აუტანლად მტკივა.

- ეს იმიტომ, რომ შეუჩვეველი მოძრაობები შეასრულე. ნუ გეშინია, გაგივლის და ყველაფერი რიგზე იქნება. ოღონდ მეცადინეობა არ გააცდინო.

ასე დავდიოდი ერთი თვის მანძილზე კალათბურთზეც და მძლეოსნობაზეც. ერთი თვის შემდეგ კი შეჯიბრება დაიწყო. ქალაქის პირველობა მძლეოსნობაში. პირველად ჩავიცვი ქაცვიანი ფეხსაცმელი. 100 მეტრი 11,7 წამში გავირბინე. ბატონი აკოფი სკოლაში ხტომის შედეგებს მახსენებს და მეუბნება: მოდი, ჯერ სიგრძეზე ვცადოთ. ცდის შედეგი 6,38 გამომივიდა. მომდევნო დღეს სამმაგში ვცადე ძალა. მწვრთნელისა და ჩემდა გასაოცრად 13 მეტრზე გადავხტი.

კიდევ ოთხი თვე ვვარჯიშობდი სპორტის ორ სახეობაში. 1963 წლის თებერვალში კი კერსელიანმა საზეიმოდ გამომიცხადა, საქართელოს მძლეოსანთა ზამთრის ჩემპიონატზე უნდა წაგიყვანოო. იმ წლებში ჩემპიონატები შენობაში განსაკუთრებული პროგრამით ტარდებოდა. თავის ძირითად სახეობასთან ერთად, ყოველი მონაწილე სფმ-ს პროგრამით გამოდიოდა, რომელშიც ჩართული იყო 30 მეტრზე რბენა, შტანგის აკვრა და 800 მეტრზე რბენა. მხოლოდ ერთი შედეგი არ ამომდის დღესაც მეხსიერებიდან, როცა 800 მეტრზე რბენაში 1960 წლის ოლიმპიურ ჩემპიონს სიმაღლეზე ხტომაში რობერტ შავლაყაძეს გავუსწარი. დისტანცია 2 წუთსა და 12 წამში გავირბინე, მაგრამ ამის შემდეგ კარგა ხანს თვალებიდან ცეცხლი მცვიოდა. თუმცა, საერთოდ სფმ-ს პროგრამა კარგად ჩავაბარე.

ამის შემდეგ კერსელიანი პირველად გამომესაუბრა სერიოზულად - 100 მეტრს 11,6 წამში გაირბენ. სიგრძეზე 6,30, სამხტომში კი 13,30-ზე გადახტები. მომავალში, ვფიქრობ, ხტომებში კარგ შედეგებს უნდა მიაღწიო. ამიტომ, მთავარ ყურადღებას ჩვენ... სპრინტერულ რბენას დავუთმობთ. სპრინტი - ხტომებში წარმატების საფუძველია. შემთხვევით არ იმარჯვებდა სპრინტერულ რბენასა და სიგრძეზე ხტომაში ოთხგზის ოლიმპიური ჩემპიონი, ამერიკელი ჯესი ოუენსი, ხოლო სამმაგში მსოფლიო რეკორდსმენი პოლონელი იუზეფ შმიდტი, რომელიც 100 მეტრს 10,3 წამში გარბოდა.

იმ დროს ეს სახელები და მათი შედეგები მიუღწევლად მეჩვენებოდა. რას ვიფიქრებდი, რომ უკვე რამდენიმე წლის შემდეგ ჯესი ოუენსს გავესაუბრებოდი და იუზეფ შმიდტთან ერთად შეჯიბრებაში გამოვიდოდი!

ამრიგად, ჩქაროსნული მზადება ჩვენ მუშაობაში პირველი მთავარი მიმართულება იქნება. სისწრაფე ხტომის საფუძველია.
მეორე მთავარი მიმართულება ტექნიკაა. შენ კარგი ფიზიკური მონაცემები გაქვს. მაღალი ხარ და მსუბუქი. მაგრამ მოძრაობებში ჯერ საკმაოდ მოისუსტებ. ტექნიკის გამომუშავება ხშირად მოსაწყენი, ერთფეროვანი და ხანგრძლივია. სპორტსმენი ტექნიკას სპორტში გამოსვლის უკანასკნელ დღემდე ხვეწს. მოთმინება იქონიე...

დასასრულ, ყველაზე მთავარი, ყველა შენი წარმატება თუ წარუმატებლობა, მოგებები და რეკორდები შენზე იქნება დამოკიდებული. დამოკიდებული იქნება იმაზე, გაქვს თუ არა ვარჯიშის სურვილი, შენ შრომისმოყვარეობაზე, ყურადღებაზე, იმაზე, თუ რა ადგილს დაიკავებს სპორტი შენს ცხოვრებაში. ბევრი ათლეტი ვიცი, რომლებიც რეკორდებზე ოცნებობდნენ, მაგრამ არ უნდოდათ, ან ვერ შეძლეს შელეოდნენ ბევრ ყმაწვილურ ცდუნებას. ისინი ვერ გახდნენ რეკორდსმენები, კარგი სპორტსმენებიც კი. მარტო სურვილი ცოტაა... საჭიროა შეუპოვარი შრომა. ეს დიდი ხანია, ცნობილია, მაგრამ სხვა "რეცეპტი" ჯერ არავის გამოუგონია და ვერასოდეს გამოიგონებენ!

დავიწყე შრომა. მალე სერიოზული ასპარეზობა გველოდა – საქართველოს მოსწავლეთა პირველობა (შეჯიბრებაში ისინიც დაიშვებოდნენ, ვინც უკვე დაამთავრა სკოლა, მაგრამ 18 წელს არ იყვნენ გადაცილებულნი). ამ შეჯიბრებისთვის ისე ვემზადებოდი, როგორც ოლიმპიური თამაშებისთვის. გადაწყდა: 100 მეტრზე უნდა მერბინა და მონაწილეობა მიმეღო სიგრძეზე ხტომასა და სამმაგში. კერსელიანი ვარაუდობდა, რომ რომელიმე სახეობის ნაკრებში მაინც მოვხვდებოდი, რომელსაც შემდეგ ვოლგოგრადში, მოსწავლეთა საკავშირო სპარტაკიადაში უნდა მიეღო მონაწილეობა.
იგი არ შემცდარა.

საქართველოს მოსწავლეთა პირველობაში სამი პირველი ადგილის დაკავებაც კი შევძელი: 100 მეტრი 10,8 წამში გავირბინე და I სპორტული ნორმატივი შევასრულე, სიგრძეზე 6 მეტრსა და 88 სანტიმეტრზე გადავხტი და სამმაგში საქართველოს ჭაბუკთა ახალი რეკორდი დავამყარე – 11,88.

შესაძლოა, ასეთი ლოგიკური კითხვა დაიბადოს: როგორ შეიძლება მიაღწიო ასეთ შედეგს, როცა პრაქტიკულად რეგულარულად არ მივარჯიშია მძლეოსნობაში? და კიდევ: ტყუილა ხომ არ ვფლანგე მანამდე ამდენი დრო? იმ პერიოდში ხომ უკვე 17 წლის ვიყავი!

მეორე შეკითხვაზე პასუხი უკვე ვარაუდია. მართლაც, ჯერ კიდევ 12-13 წლის ასაკში რომ დამეწყო ხტომებში რეგულარული ვარჯიში, ალბათ, გაცილებით ადრე მივაღწევდი დიდ წარმატებებს. მაგრამ, განა ეს იმას ნიშნავს, რომ შემდგომში მუდმივად შევძლებდი საკუთარი შედეგების გაუმჯობესებას და, ვთქვათ, მსოფლიო რეკორდის დამყარებას, რომელიც 17,39-თ ან 18 მეტრს უდრიდა? მართალი გითხრათ, ეჭვი მეპარება. და სწორედ რომ დროა მივუბრუნდეთ პირველ შეკითხვას.

დავით ჭელიძე

გაგრძელება იქნება

1699
მკითხველის კომენტარები / 1 /
სოსო
0
საქართველო მოსწავლეთა ჩემპიონატში,სამმაგ ხტომაში თქვენ მიერ ნაჩვენები 11,88მ.,არა მგონია სწორი მონაცემი იყოს.სახლში,პირველივე ცდაზე 13 მეტრის შემდეგ,უკვე ნავარჯიშებს,რა უნდა მოსვლოდა,რომ უკეთესი შედეგი ვერ ეჩვენებინა?
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;