მეც გამაჩნდა სისუსტეები, უცებ როდი გავხდი ის ვიქტორ სანეევი, პირველ იანვარს, ქორწინების დღესაც რომ ვარჯიშობდა

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

ნაწილი IV: საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი V: ამ მეთოდს მაშინ იყენებენ, როცა ბრძოლის სიმძაფრის ხელოვნური განელება სურთ

ნაწილი VI: სწორედ წაგებები გახდა ჩემი დაოსტატების, ტაქტიკური სიმწიფის, ფსიქოლოგიური მომზადების კარგი სკოლა

ნაწილი VII: არჩევანის წინაშე ოლიმპიადის წინ: სიგრძეზე ხტომა თუ სამმხტომი?

ნაწილი VIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: ყოველთვის უნდა ელოდო \"მისტერ X-ის\" გამოჩენას

ნაწილი IX: როგორ ემზადებოდა ვიქტორ სანეევი პირველი დიდი ნახტომისთვის

ნაწილი X: ტაბლოზე მაშინვე ახალი ოლიმპიური და მსოფლიო რეკორდი აინთო - 17,39!

ნაწილი XI: ვიქტორ სანეევი: ფეხბურთელობას ვაპირებდი, თავი მიხეილ მესხი მეგონა... ეზოში კი კონსერვის ქილით ვთამაშობდი

ნაწილი XII: ვიქტორ რას აკეთებ? უთოებს ვხეხავ ქარხანაში!

ნაწილი XIII: ვიქტორ სანეევი: კალათბურთი სიმკვირცხლის განვითარებაში, მოძრაობის კოორდინაციაშიც გეხმარება

ნაწილი XIV: ვიქტორ სანეევი: საშინელება იყო, არავინ იცოდა, როგორ უნდა მემკურნალა

ნაწილი XV: ვიქტორ სანეევი: იმ ორიოდე კვირაში, რომელიც სოხუმში გავატარე, ვიგრძენი...

ნაწილი XVI: ვიქტორ, რეკორდს შინ დაამხობ, სოხუმში, სანეევის თასზე!


ჩემი ბოლო ოლიმპიური თამაშების შემდგომ მოწყობილ პრესკონფერენციაზე, რომლის შესახებაც დასაწყისში გესაუბრეთ, ერთმა ჟურნალისტმა მთხოვა მეამბნა, შედარებით ყველაზე გამორჩეული ორთაბრძოლის შესახებ. ამ საკმაოდ სტანდარტული შეკითხვით ინტერესდებიან ჟურნალისტები თითქმის ყოველ შეხვედრაზე. პასუხებიც შაბლონურია ხოლმე. თუმცა ამის შესახებ ცოტა მოგვიანებით. მაგრამ, როგორც უკვე ვთქვი, მინდოდა გულახდილი ვყოფილიყავი. ვგონებ, ჟურნალისტი გაკვირვებული დარჩა, როცა ვუპასუხე, მთავარ მეტოქედ ყოველთვის საკუთარი თავი მიმაჩნია და ნებისმიერ შეჯიბრებაში იმდენად მოწინააღმდეგეებს კი არ ვებრძვი, რამდენადაც საკუთარ თავს-მეთქი. მგონი, ეს პასუხი მაშინ არამარტო შემკითხველს, ბევრ სხვასაც სპორტიდან მიმავალი სპორტსმენის მეტიჩრობად ეჩვენა. მაგრამ მე არ ვტყუოდი, რასაც ვფიქრობდი, ის ვთქვი. შევეცდები აგიხსნათ ყოველივე.

ბოლოს და ბოლოს, სამმაგი ხტომა ხომ არც ჭიდაობაა და არც კრივი, სადაც მეტოქეები უშუალოდ ეხებიან ერთმანეთს და შეუძლიათ როგორღაც შეზღუდონ მოწინააღმდეგის მოქმედება, ანდა თავიანთი კუნთების ძალის მეშვეობით რომელიმე ილეთით დაამარცხონ იგი. სექტორში ხომ ჩვენთვის ვხტებით, მეტოქის მოქმედებას არ განვსაზღვრავთ.

მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების შემდეგ ერთ-ერთ გაზეთში წავიკითხე: "სანეევმა პირველივე ცდით (17,35) ხელთ იგდო ლიდერობა და შეჯიბრების ბოლომდე შეინარჩუნა იგი". რას ნიშნავს ეს – "ლიდერობა შეინარჩუნა"? ეს ხომ რბენა არ არის, სადაც ყველა მონაწილე ცდილობს განახორციელოს საკუთარი ტაქტიკური გეგმა და რიტმისა და სისწრაფის ცვლით იმოქმედოს ასპარეზობის მსვლელობაზე, სადაც შესაძლებელია ისეთი ტემპით წარიმართოს ბრძოლა, რომ კონკურენტებს დაწინაურების საშუალება არ მისცეს.

ეს მე კი არ შევინარჩუნე ლიდერობა, არამედ მეტოქეებმა (პირველ ყოვლისა, გერმანელმა იორგ დრემელმა) ვერ შეძლეს ჩემზე შორს გადახტომა, რაშიც არავითარი დამსახურება მე არ მიმიძღვის. იმავე დრემელმა ორჯერ მომიგო 1970 და 1971 წლებში, თანაც ისეთ მნიშვნელოვან შეჯიბრებებში, როგორიცაა ევროპის თასის გათამაშება და კონტინენტის პირველობა. მიუხედავად იმისა, რომ "ვიცოდი", როგორ შევბრძოლებოდი "მეტოქეს" და ისიც, რომ "მებრძოლი ხასიათი" მქონდა (ეს გამოთქმები ბრჭყალებით იმიტომ გამოვყავი, რომ მე არ მეკუთვნის), მაინც ვერ მოვიგე ეს სტარტები. მეტოქე უფრო ძლიერი აღმოჩნდა.

ამიტომ, ჩემი ამოცანა ყველა შეჯიბრებაში ერთი იყო: ის შედეგი მეჩვენებინა, რომლის შესრულების ძალაც შემწევდა. თუ საჭიროება მოითხოვდა, ხანდახან შეუძლებელიც უნდა შემეძლო, საოცრად შორი ნახტომისთვის განვწყობილიყავი, ისე, როგორც მეხიკოში, მონრეალსა და მოსკოვში.

რა თქმა უნდა, ეს იმას არ გამორიცხავს, რომ შეჯიბრებამდე არ ვცდილობდი, რაც შეიძლება მეტი გამეგო მოსალოდნელი მეტოქეების, მათი შედეგების, სპორტული ფორმის შესახებ, ასპარეზობისას კი ყურადღებით ვადევნებდი თვალყურს მათ გამოსვლებს. მაგრამ ეს იმისთვის იყო საჭირო, რომ ბრძოლის გადამწყვეტ მომენტში (ეს მომენტი რომ დადგებოდა, გამოცდილებით ვიცოდი) თავისთვის ძალა დამეტანებინა და ჩემი შესაძლებლობანი სრულად გამომემჟღავნებინა. იმასაც ჰქონდა მნიშვნელობა, რომ სხვის წარმატებით გამოსვლას მორალურად არ წავეხდინე, რისთვისაც მზად უნდა ვყოფილიყავი. თავდაპირველად ამის განხორციელებაში მწვრთნელების: კერსელიანისა და კრეერის ჩვევები მეხმარებოდა, მოგვიანებით კი თვითონ ვისწავლე წინ აღვდგომოდი ამ, როგორც ამბობენ, დამაბრკოლებელ ფაქტორებს და ნებისმიერ დროს მზად ვყოფილიყავი შორი ნახტომისთვის.

ს. ეჟოგოვის "რუსული ენის ლექსიკონში" ნათქვამია: "მეტოქე – ეს არის ადამიანი, რომელიც ეპაექრება ვინმეს რამეში". ამ თვალსაზრისით ჩვენი მეტოქეები არიან ისინი, ვისაც შეჯიბრების დროს ვებრძვით გამარჯვებისთვის. მაგრამ სექტორში ან ბილიკზე მეტოქეობა, რომელსაც დიდ სპორტს ვეძახით, ხომ ხილულია. შეჯიბრებისას სახტომ სექტორში გატარებულ დროს თუ შევკრებთ, ასეულ საათს მივიღებთ. არც ისე ცოტაა! მარტო დიდ სპორტში მე ხომ თხუთმეტ წელიწადზე მეტი დავყავი. ეს ათასობით ვარჯიშია! მაგრამ სპორტული დაოსტატება მარტო ვარჯიშები და შეჯიბრებები ხომ არ არის, ეს ჩვეულებრივი ცხოვრებაცაა, როცა საკუთარი სისუსტეეები უნდა დაძლიო. უარი უნდა უთხრა ცხოვრებისეულ ცდუნებებს და ზოგიერთ ჩვევას, რომლებიც მაინცდამაინც დიდ ვნებას არ აყენებს ადამიანს. მაგრამ იმას, ვინც დიდ სპორტს მიუძღვნა თავი, შესაძლოა, ნამდვილი ზიანი მიაყენოს. ამიტომ, როცა ვარჯიშის პერიოდზე ვლაპარაკობ, უფრო მეტს ვგულისხმობ, ვიდრე საწვრთნელ პროცესს – რბენას, ხტომებს, ტყორცნას, შტანგის აწევას და სხვა.

ერთხელ ჩვენი ვეტერანის, სპორტის დამსახურებული ოსტატის, ჰელსინკის ოლიმპიური თამაშების პრიზიორისა და ევროპის ჩემპიონის, იური ლიტუევის საოცრად ზუსტი განსაზღვრება წავიკითხე: "წვრთნა – ცხოვრების წესია, რომელიც მიმართულია მაღალი სპორტული შედეგების მისაღწევად". ცხოვრების წესი – უკეთესად მართლაც ვერ იტყვი. რომელმა ჩვენგანმა არ იცის, რომ საკუთარ თავთან ბრძოლა არანაკლებ რთული და არანაკლებ ძალას მოითხოვს, ვიდრე შეჯიბრებებში ყველაზე დაძაბული მეტოქეობა. მითუმეტეს, ყველა აპატიებს საკუთარ თავს უმნიშვნელო შეცდომებს, გაამართლებს თავის ქცევას, სხვებს ან სხვადასხვა "ობიექტურ" ვითარებას გადააბრალებს თავის წარუმატებლობას.

ახლა სრულიად ბუნებრივად მეჩვენება, წლების მანძილზე თითქმის ყოველდღე, ნებისმიერ ამინდსა და ნებისმიერ პირობებში რომ ვვარჯიშობდი. მაგრამ ყურადღებით თუ გადავხედავ წარსულს, გავიხსენებ, ხანდახან რამოდენა ნებისყოფას ვიჩენდი ვარჯიშის ან ჩვეულებრივი გარბენის შესასრულებლად წვიმიან სეზონში, რომელიც ჩემ მშობლიურ სოხუმში შეიძლება ტროპიკულ თავსხმას შეადარო (მხოლოდ დამსვენებლები ფიქრობენ, რომ სამხრეთში მთელი წლის მანძილზე ხავერდის სეზონი დგას). აბა, დღისით ნახეთ, გაგანია სიცხეში ვარჯიში, როცა ცხელი ჰაერი თითქოს ფილტვებს გიხეთქავს. იქნებ სწორედ ეს დამეხმარა ბოლომდე მებრძოლა მექსიკის მაღალმთიანეთში და მონრეალის დახუთულ, დამაუძლურებელ სტადიონზე.

ახლა ბევრი სტადიონის მახლობლადაა მშვენიერი მძლეოსნური მანეჟები, რომელთა რიცხვი ყოველწლიურად სულ უფრო და უფრო მატულობს. შედით ასეთ სტადიონზე ავდარში და თქვენ დაინახავთ დაცარიელებულ ბილიკებსა და სექტორებს. ყველანი გადახურულში არიან გასული სავარჯიშოდ. რა თქმა უნდა, ასეთ პირობებში უფრო ხარისხიანია ვარჯიში. მაგრამ, ამასთან, ხომ არ კარგავენ სპორტსმენები ნებისყოფისა და სიმხნევის რაღაც ნაწილს, რაც ალბათ არახელსაყრელ პირობებში ასპარეზობისას დააკლდათ? ამან მომაგონა სიმაღლეზე ხტომაში მსოფლიოს რეკორდსმენის უაიტ სტოუნზის პასუხი შეკითხვაზე, თუ რატომ აღმოჩნდა იგი მონრეალში მხოლოდ მესამე. "მიუჩვეველი ვარ წვიმაში ხტომას" – უპასუხა სპორტსმენმა.

უკვე ნაკრები გუნდის ვეტერანი, ხშირად ვყოფილვარ მოწმე, ახალგაზრდა სპორტსმენების უკმაყოფილებისა საწვრთნელი პირობების ან სტადიონის გამო. ისიც მინახავს, როგორ არჩევენ ათლეტები ვარჯიშისთვის ყველაზე ხელსაყრელ დროს, დატვირთვის შემსუბუქების მიზნით მხოლოდ ქარის მიმართულებით რომ ხტიან და დარბიან. არადა, ხომ შესაძლებელია, სწორედ მათ მოუწიოთ წვიმასთან ან ლოს-ანჟელესის სმოკთან შეჯახება! ისინი ხომ მარტო მეტოქეებს არ შეებრძოლებიან, რომლებიც, სხვათა შორის, ისეთ სიძლიერეს გამოავლენენ, როგორც არასდროს. იქ მათი მეტოქე საკუთარი თავიც იქნება და ასეთ პირობებთან შეუგუებლობაც.

ალბათ უმჯობესი იქნება, თუ ორგზის ოლიმპიური ჩემპიონის იური სედიხის მაგალითს ავიღებთ, რომელიც ყოველდღიურად, ნებისმიერ ამინდში ვარჯიშობდა, რბილად რომ ვთქვათ, უბრალო მოედანზე, სექტორი რომ ერქვა, სადაც თითქმის არანაირი პირობები არ იყო. ანდა სამი ოლიმპიური "ოქროს" მფლობელი ტატიანა კაზანკინა... მას სავალდებულო კროსებით ურთულესი ტრასებიც კი ვერ "ტეხავდა", თუნდაც სამმაგ ხტომაში მოსკოვის ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვებული, უწყინარი იააკ უუდმიაე?.. იგი მშობლიური ტარტუს სოფლის მეურნეობის აკადემიის მცირე დარბაზში ასრულებს უზარმაზარი დატვირთვის სამუშაოს, მერე კი მზადაა ყოველგვარ პირობებში გაუმკლავდეს ნებისმიერ მეტოქეს. გავიხსენოთ, აგრეთვე, 1981 წელს მსოფლიო თასის გათამაშებაში სედიხმა თავსხმა წვიმაში თითქმის ორი მეტრით როგორ მოუგო კონკურენტებს, ან კაზანკინამ როდის დაიწყო თავისი ცნობილი 700-მეტრიანი საფინიშო ბიძგი, ბრძოლის ყველაზე დაძაბულ მომენტში უუდმიაემ გადამწყვეტი დარტყმა როგორ მიაყენა მეტოქეებს.

მაგალითები მძლეოსნობიდან მოვიყვანე, თუმცა ისინი სპორტის სხვა სახეობებშიც მრავლად მოიძებნება. გაიხსენეთ რა მოულოდნელად შეწყდა მუსიკა ევროპის ჩემპიონატზე ირინა როდნინასა და ალექსეი ზაიცევის გამოსვლისას, მსოფლიო თასის გათამაშებაში როგორ ასრულებდა ჩამოხტომას ჩამონგრეული ორძელიდან ლუდმილა ტურიშჩევა, უსასტიკესი შეჯახების შემდეგ როგორ აგრძელებდნენ შეტევას საბჭოთა ჰოკეისტები. მხოლოდ უდიდესი თავშეკავების (და სხვა რა არის თავშეკავება თუ არა საკუთარ თავთან ბრძოლა) წყალობით იმარჯვებდნენ ისინი.

დიდი ათლეტები ყოველდღიურად, ყოველ წუთს აწრთობენ საკუთარ ნებისყოფას, მამაცობას, ოსტატობას. ეს ეხმარება მათ ნებისმიერი კონკურენტის დამარცხებაში.

ჩვეულებრივ, დიდი სპორტსმენის გამოჩენას გაზეთებიდან მაშინ ვიგებთ ხოლმე, როცა იგი ახალ რეკორდს დაამყარებს. მაშინ ლაპარაკობენ მის ბრწყინვალე ფიზიკურ მონაცემებზე, ბუნებრივ შესაძლებლობებსა და ნიჭზე. მაგრამ ისიც ცნობილია, რომ დიდ სპორტსმენებად არ იბადებიან, დიდი სპორტსმენები წვრთნის, უდიდესი დატვირთვის წყალობით ხდებიან. ესეც ხომ საკუთარ თავთან ბრძოლაა: შიშთან, ინერციასთან და ბოლოს – ჩვეულებრივ სიზარმაცესთან.

თითქოს მძიმე ბავშვობა გაჩვევს შრომას. მაგრამ მე ახლაც მახსოვს, როგორ ვაძალებდი ჩემ თავს სახეხ დაზგასთან გატარებული სამუშაო დღის შემდეგ სავარჯიშოდ წასვლას. როგორ მტკიოდა ყველაფერი და თავისთავად როგორ იბადებოდა ხოლმე "მხსნელი" აზრი: რა მოხდა, გააცდინე. მარტო ერთი ვარჯიშის გაცდენით ქვეყანა არ დაიქცევა. ხანდახან ვაცდენდი კიდეც. მეც ხომ გამაჩნდა ადამიანური სისუსტეები, უცებ როდი გავხდი ის ვიქტორ სანეევი, პირველ იანვარს, დაბადების დღეს და ქორწინების დღესაც რომ ვარჯიშობდა.

რა თქმა უნდა, ოლიმპიურ თამაშებზე რომ გაიმარჯვო, არ არის საკმარისი მხოლოდ ფიზიკურად იყო ბრწინვალედ მომზადებული და ხტომის კარგ ტექნიკას ფლობდე. ხანდახან შეჯიბრება ისეც აეწყობა ხოლმე, რომ მოწინააღმდეგის დასაძლევად საკუთარ თავს უნდა აჯობო, დაძლიო შიშიც, საკუთარი თავის უნდობლობაც, თვითგადარჩენის ინსტიქტიც. ესეც საკუთარ თავთან ბრძოლაა. მოგება თუ გინდა, ყველაფერი უნდა იღონო, რაც შეგიძლია, ხანდახან კი ისიც, რაც შეუძლებლად მიგაჩნია! ზოგჯერ საკუთარ თავთან გამარჯვების შედეგად იბადება მიღწევები (განა იმავე მეხიკოში, სამმაგი ხტომის სექტორში, ხუთი მსოფლიო რეკორდი არ დამყარდა?), რომელიც სულ ცოტა ხნის წინ სასწაულად მიგვაჩნდა. მაგრამ დარწმუნებული ვარ, სპორტსმენი ვერასოდეს ჩაიდენს სასწაულს, თუ საკუთარ თავს არ ებრძვის ყოველდღე, ყოველ საათს და  მთელი სპორტული ცხოვრების მანძილზე არ ემზადები ამისთვის.

საერთოდ, პრესკონფერენციებისა და ინტერვიუების დროს ჟურნალისტები ხშირად მეკითხებოდნენ მეტოქეების შესახებ და როგორც წესი, იმ ქვეყნის კორესპონდენტები მისვამდნენ ამ შეკითხვას, რომელთა თანამემამულენიც მეცილებოდნენ გამარჯვებას. დიდხანს როდი ვფიქრობდი ამ შეკითხვაზე, რადგან პასუხი, ერთგვარად, თვით შეკითხვაში იდო. მითუმეტეს, რომ ჩემ სპორტულ ცხოვრებაში, სხვა თუ არაფერი, კონკურენტები მაინც არასოდეს მომკლებია.

დავით ჭელიძე

გაგრძელება იქნება

2694
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;