ვიქტორ სანეევი: ფეხბურთელობას ვაპირებდი, თავი მიხეილ მესხი მეგონა... ეზოში კი კონსერვის ქილით ვთამაშობდი

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

ნაწილი IV: საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი V: ამ მეთოდს მაშინ იყენებენ, როცა ბრძოლის სიმძაფრის ხელოვნური განელება სურთ

ნაწილი VI: სწორედ წაგებები გახდა ჩემი დაოსტატების, ტაქტიკური სიმწიფის, ფსიქოლოგიური მომზადების კარგი სკოლა

ნაწილი VII: არჩევანის წინაშე ოლიმპიადის წინ: სიგრძეზე ხტომა თუ სამმხტომი?

ნაწილი VIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: ყოველთვის უნდა ელოდო \"მისტერ X-ის\" გამოჩენას

ნაწილი IX: როგორ ემზადებოდა ვიქტორ სანეევი პირველი დიდი ნახტომისთვის

ნაწილი X: ტაბლოზე მაშინვე ახალი ოლიმპიური და მსოფლიო რეკორდი აინთო - 17,39!

ჩემ სპორტულ გზას არაფრით არ შეიძლება ტიპიური დაერქვას. რომ ვცადოთ და წარმოვიდგინოთ რაღაც სქემა, რომლის მიხედვით საუკეთესო შემთხვევაში სპორტული ოსტატობა დამწყებიდან საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატამდე უნდა განვითარდეს, დაახლოებით ასეთი იქნება:
ბავშვთა სპორტული სკოლის მწვრთნელი სკოლებში, ფიზკულტურის გაკვეთილებზე ეძებს ახალბედებს და არჩევს მომავალ კანდიდატებს – გოგონებსა და ბიჭებს. შემოდგომით, სკოლაში ბავშვების შერჩევის დროს ეს კანდიდატები შემოწმებას გადიან და ის, ვინც წარმატებით გაივლის ყველა საკონტროლო ვარჯიშს (ტესტს), დაწყებითი მომზადების ჯგუფში ირიცხება.

შემდეგ, რამდენიმე წლის მანძილზე ნორჩი სპორტსმენები საერთო ფიზიკური მომზადების (სფმ) კურსს გადიან, სპეციალიზდებიან, იწაფებიან არჩეულ სახეობაში, ირიცხებიან უმაღლესი სპორტული დაოსტატების სკოლებში ან ოლიმპიური მომზადების ცენტრებში, სადაც თანმიმდევრულად გადიან სათანრიგო ნორმების ყველა საფეხურს (I თანრიგი, სპორტის ოსტატობის კანდიდატი და სპორტის ოსტატი). ბოლოს ქვეყნის უძლიერესი სპორტსმენების რიცხვში შედიან.

დაახლოებით ასე მოვიდა დიდ სპორტში ბევრი ათლეტი, რომლებსაც კი შევხვედრივარ საბჭოთა კავშირის ნაკრებში. მაგრამ გზა, რომელიც უროს მტყორცნელმა იური სედიხმა განვლო, მე მგონი, საერთოდ ყველა მწვრთნელის ოცნებაა.

იური ჯერ კიდევ პატარა ბიჭი იყო, როცა თვითონ მივიდა სტადიონზე და მაშინვე სცადა ეტყორცნა მძიმე ურო. არაფერი გამოვიდა: დატრიალების დროს ფეხები აებლანდა და დაეცა... მაგრამ მწვრთნელ ვოლოვიკს მოეწონა ახლადმოვლენილი მტყორცნელის გამბედაობა და თავის ჯგუფში აიყვანა. სწორედ ვოლოვიკის ჯგუფში ვარჯიშისას გახდა სედიხი უძლიერესი ჭაბუკთა შორის – მოსწავლეთა საკავშირო სპარტაკიადის ჩემპიონობა მოიპოვა. კიევის ფიზკულტურის ინსტიტუტში ჩარიცხვის შემდეგ იურიმ ოლიმპიური ჩემპიონის ანატოლი ბონდარჩუკის ხელმძღვანელობით დაიწყო მზადება და სსრ კავშირისა და ევროპის ახალგაზრდათა ჩემპიონი გახდა. ხოლო 1976 წელს სედიხი უკვე მონრეალის ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვებას ზეიმობდა. იგი 25 წლისა იყო, მოსკოვში XXII ოლიმპიურ თამაშებზე მეორე ოქროს მედალი რომ მოიპოვა.

სხვა მაგალითებიც ბევრია, განსაკუთრებით უფროსი თაობის ათლეტებში, როცა სპორტსმენები გაცილებით გვიანი ასაკიდან იწყებდნენ მძლეოსნობაში ვარჯიშს და დიდ წარმატებასაც აღწევენ ევროპის ჩემპიონატებსა და ოლიმპიურ თამაშებში.

ჩემი სპორტული ცხოვრება როგორღაც ამ ორ პოლუსს შორისაა მოქცეული. ბევრი ჩემი თანატოლის მსგავსად, საერთოდ ვარჯიში ჯერ კიდევ სკოლაში დავიწყე, ხოლო მძლეოსნობაში მეცადინეობას 1956 წელს, 11 წლის ასაკიდან შევუდექი. ამ პერიოდს მიეკუთვნება ჩემი პირველი, თუმცა, მართალია, ნაკლებმნიშვნელოვანი წარმატებები: პიონერულ ოთხჭიდელთა შეჯიბრებაში სიგრძეზე 4 მეტრსა და 30 სანტიმეტრზე გადავხტი. ეს არის ჩემი პირველი ოფიციალური სპორტული შედეგი. მაგრამ ამ წარმატებამაც არ გამიღვიძა მძლეოსნობაში ვარჯიშის სურვილი. მაშინ მხოლოდ ფეხბურთის ერთგული ვიყავი და მის გარეშე ცხოვრება ვერ წარმომედგინა. არადა, რომელი ბავშვი არ არის საქართველოში ამ თამაშით გატაცებული?

თუმცა, ერთი სირთულე იყო: ჩვენ, ეზოს ფეხბურთელებს, ყოველთვის როდი გვქონდა სამყოფად ბურთები. რა თქმა უნდა, გარკვეულ ეტაპამდე მას კონსერვის ქილები ან ჩვრით გამოტენილი ძველი წინდები ცვლიდნენ. ნამდვილი ბურთის ხელში ჩაგდება ჩვენი მარადიული ოცნება იყო. ამ ოცნების ფრთაშესასხმელად მაინცდამაინც სამართლიანი გზა არ აგვირჩევია, მაგრამ ის ერთადერთი იყო და ამიტომაც იძულებული ვიყავით, შევგუებოდით. სტადიონის ღობესთან შევქუჩდებოდით და მოთმინებით ველოდით, როდის მოაღწევდა ბურთი ჩვენამდე და სწრაფად გადავცემდით იქვე ბურთის მისაღებად გამზადებულ ბიჭებს, რომლებიც უმალ გააქანებდნენ ხოლმე მახლობელი ეზოსკენ.

დანარჩენები, ვითომც აქ არაფერიაო, ღობესთან განვაგრძობდით თამაშს და როცა თავზე ფეხბურთელი წამოგვადგებოდა, მამა აბრამის ბატკნებივით, უმწიკვლო თვალებს შევანათებდით და გაოცებული ვპასუხობდით, რომელ ბურთზეა ლაპარაკიო. რა თქმა უნდა, ფეხბურთელებს ჩვენი არ სჯეროდათ, მაგრამ ბურთი რაკი მათი კუთვნილება არ იყო, საქმეც მხოლოდ მკაცრი დამუქრებით მთავრდებოდა. ერთი კვირის მანძილზე გვყოფნიდა თითო ბურთი. მერე კი თავიდან იწყებოდა ყველაფერი. გადიოდა დღეები და გაკვეთილების მოსამზადებლადაც აღარ შევდიოდით შინ, იყო დედების გაუთავებელი საყვედურები, მაგრამ ასეთი საყვედურები, ვფიქრობ, ყველა დროის ბავშვებსა აქვთ მოსმენილი და რეაქციაც ერთნაირია.

ხანდახან, როცა სტადიონი ცარიელი დაგვხვდებოდა, გავძვრებოდით მწვანე მინდორზე და ფეხბურთის ნამდვილ მატჩებს ვაწყობდით. ერთ-ერთი, ვისთანაც იმხანად ვმეგობრობდი, არჩილ ერქომაიშვილი იყო, სწრაფი, მკვირცხლი ბიჭი. მე და არჩილი თავდასხმის გაორებულ ცენტრს ვთამაშობდით (როგორც ეს 2 წლის შემდეგ გააკეთეს ბრაზილიის ნაკრებში პელემ დ ვავამ!) და მეკარეთა რისხვა ვიყავით. ხშირად დაუმთავრებელი მატჩის გამო ვაცდენდი მძლეოსანთა ვარჯიშებს (მართლაც, ხომ არ შეიძლება გუნდის მიტოვება ისეთი კრიტიკული ანგარიშის დროს, როცა 12:12-ია!), რის გამოც მწვრთნელი უკმაყოფილო იყო ჩემი შედეგებით. სულ მალე კი, თითქმის ექვსი წლით, საერთოდ დავშორდით მე და ბატონი აკოფი ერთმანეთს.

მე განთიადში გადავედი სკოლა-ინტერნატში სასწავლებლად. დედას არ უნდოდა ჩემთან განშორება, მაგრამ იძულებული გახდა, მამის მძიმე ავადმყოფობის გამო, რომელიც დამბლადაცემული იყო და დედა მთელ თავისუფალ დროს მის მოვლას ანდომებდა, ეს გადაწყვეტილება მიეღო. რა თქმა უნდა, თავისუფალ ოჯახურ ცხოვრებას მიჩვეული, ინტერნატს დიდი მოწონებით არ შევხვედრივარ. მაგრამ ბოლოს მაინც დათმობა მომიხდა.

განთიადიდან სოხუმში კიდევ დიდხანს ჩადიოდა წერილები ჩივილითა და ვიშვიშით სავსე. დაუყოვნებლად ვითხოვდი "ყაზარმიდან" ჩემ გამოყვანას, ვიმუქრებოდი, რომ რაღაცას მოვიწევდი... შეშინებულმა დედამ ვეღარ გაუძლო და ტანჯული შვილის სანახავად ჩამოვიდა. მაგრამ, ჯერ ერთი, ინტერნატში კარგი პირობები იყო და ჩემი სასოწარკვეთილი წერილები უბრალო ახირება იყო იმ ბავშვისა, რომელიც ელემენტარულ რეჟიმსაც ვერ ეგუება. მეორეც, დედა რომ ჩამოვიდა, აღარ მინდოდა შინ დაბრუნება. შევეჩვიე იქაურობას, მეგობრებიც გამიჩნდა და ინტერნატის ფეხბურთელთა გუნდის წევრიც გავხდი. თანაც მარცხენა ფრთაზე ვთამაშობდი და თავი, არც მეტი, არც ნაკლები, ყველა ქართველი ბიჭის კერპი მიხეილ მესხი მეგონა.

საქმე იქამდეც კი მივიდა, რომ მარტო თავისუფალ დროს როდი დავსდევდი ბურთს, გაკვეთილების დროსაც მერხის ქვეშ მქონდა შენახული. არადა, მართალი გითხრათ, კარგად ვსწავლობდი, განსაკუთრებით მათემატიკა მეხერხებოდა, მათემატიკას კი ფეხბურთთან რაღაც კავშირი ჰქონდა. საქმე ისაა, რომ საკონტროლო წერის დროს, მათ, ვინც პირველი გამოიყვანდა ამოცანას, მასწავლებელი კლასიდან უშვებდა. ამიტომ სწრაფად ვასრულებდი დავალებას, თანაც ორ ცალად (ერთს მასწავლებელს ვაბარებდი, მეორეს ამხანაგებს ვაძლევდი გადასაწერად) და ფეხბურთის მოედნისკენ გავრბოდი.

საერთოდ, სპორტი სულ უფრო და უფრო მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ჩემ ცხოვრებაში. განთიადი ახლოს არის ლესელიძესთან, სადაც სპორტის სხვადასხვა სახეობის წარმომადგენლები ხშირად მართავდნენ სასწავლო-საწვრთნელ შეკრებებს. ჰოდა, ბუნებრივია, მათ შემხედვარეს, ჩვენც იქითკენ მიგვიწევდა გული, გვინდოდა ისეთივე მკვირცხლები, ძლიერები და მარდები ვყოფილიყავით. ჩვენთან, ინტერნატში, ფიზკულტურის გაკვეთილები კლასგარეშე მეცადინეობებზე იმართებოდა და მე, როგორც სპორტული მონაცემების მქონე, გაკვეთილებზე ხშირად ვეხმარებოდი ფიზკულტურის მასწავლებელს.

მძლეოსანთა შეჯიბრებებშიც მიხდებოდა გამოსვლა, რომლებიც ჩემ მშობლიურ სოხუმში იმართებოდა. დედის ნახვის სურვილმა ფეხბურთი დროებით დამავიწყა და ამ ასპარეზობაში მონაწილეობა გადამაწყვეტინა. ბატონი აკოფის გაკვეთილები გავიხსენე, ცოტა წავივარჯიშე და ინტერნატის გუნდშიც ჩავირიცხე. დედის თანდასწრებით სოხუმში სიგრძეზე ხტომა მოვიგე, 4,50-ზე გადავხტი და ერთ-ერთი პრიზიორი გავხდი 60 მეტრზე რბენაში – 8,4 წამი. შემთხვევით არ მომაქვს ეს შედეგები. როგორც ხედავთ, ისინი არაფრით განსხვავდებოდნენ ათასობით ჩემი თანატოლის შედეგებისგან. ეს ჩვეულებრივი შედეგებია მოსწავლისა, რომელიც სისტემატურად ესწრება ფიზკულტურის გაკვეთილებს და თავისუფალ დროს სტადიონზე ატარებს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, არავითარი განსაკუთრებული ტალანტით არა ვბრწყინავდი, როგორც ოლიმპიური ჩემპიონობის შემდეგ მიაჩნდათ. ვარჯიში და მხოლოდ ვარჯიში იყო ჩემი ოლიმპიური ჩემპიონობის მიზეზი.

დავით ჭელიძე

გაგრძელება იქნება

2056
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;