საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

...გაგრძელება

ეს ოლიმპიადისწინა წელიწადი ძალიან ჰგავდა 1964 წელს. გაზაფხულზე შინ მაშინდელივით წარმატებით გამოვედი, ზაფხულში დავმარცხდი და მხოლოდ შემოდგომით შევძელი დაკარგულის ანაზღაურება. მაგრამ განსხვავება ის იყო, რომ ახლანდელ შეჯიბრებას ოლიმპიადის ელფერი დაჰკრავდა და ჩემ წინაშე მდგომი ამოცანები არაფრით გავდა 19 წლის ვიტია სანეევის ამოცანებს.

ამრიგად, პირველი შეჯიბრება, რომელშიც მე კოჭ-წვივის სახსრის მწვავე ტრავმის შემდეგ მივიღე მონაწილეობა, ლესელიძეში გამართული სპორტსაზოგადოება „დინამოს“ საგაზაფხულო პირველობა იყო. მეც და ჩემი მწვრთნელიც უსაშველოდ ვღელავდით. როგორ დავუბრუნდები სახტომ სექტორს? როგორ იმოქმედა ტრავმამ ჩემ მომზადებაზე და, გაუძლებს თუ არა ფეხი შეჯიბრების დაძაბულობას? უსაფუძვლო შიში სულაც არ ყოფილა.

მიუხედავად იმისა, რომ ზამთარში ძალიან ბევრი ვივარჯიშე, კეთილ დასასრულში დარწმუნებულები არც მე და არც მწვრთნელი არ ვიყავით. საქმე მხოლოდ ტრავმის წმინდა ფიზიკური გართულებები არ იყო. ყოველი ტრავმა, მით უფრო ისეთი მძიმე, როგორიც მე მქონდა (ტერფის მატერმოფირებული ართროზი), ფსიქოლოგიურ ტრავმადაც გვევლინება. საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას.

სპორტში არაერთი შემთხვევა შეიძლება გავიხსენოთ, როცა ათლეტები მძიმე ავადმყოფობებისა თუ ტრავმების შემდეგ მწყობრში ბრუნდებიან. ამის შესახებ წერენ გაზეთებსა და ჟურნალებში, თავისას მიაგებენ ექიმთა ხელოვნებას, სპორტსმენების მოთმინებასა და მამაცობას. მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ტრავმის შემდეგ სპორტსმენმა ვერა და ვერ შეძლო უწინდელი შედეგების მიღწევა და ახალი მწვერვალების დაპყრობა. ეს არ უნდა მივაწეროთ ექიმთა შეცდომებს ან ათლეტების არასაკმარის სიმტკიცესა და მამაცობას. ვის შეუძლია გაამტყუნოს ვალერი ბრუმელი, მოტოციკლით კატასტროფაში მოხვედრის შემდეგ რატომ ვერ დაამყარა მსოფლიო რეკორდი?

ბრუმელისთვის სექტორში დაბრუნებაც კი გმირობა იყო, ხოლო მის მიერ დაძლეული სიმაღლე – 2,08 მეტრი – მსოფლიო რეკორდი. ამ დღეებში, წიგნს რომ ვწერ, გაურკვეველია, როგორ აეწყობა სიმაღლეზე ხტომაში კიდევ ერთი მსოფლიო რეკორდსმენის ვლადიმერ იაშჩენკოს სპორტული ბედი. იაშჩენკო, ტრავმებისა და 1978 წელს გადატანილი მუხლის სახსრის რამდენიმე ოპერაციის შემდეგ, ნამდვილ ვარჯიშს მხოლოდ 1982 წელს შეუდგა, და იმ შემთხვევაშიც კი (მთელი გულით და სულით ვუსურვებ საწინააღმდეგოს), თუ მკურნალობის შემდეგ ვალოდიამ ვერ შეძლო ფორმის აღდგენა, არავის აქვს უფლება, ეს სპორტსმენს დააბრალოს. მან ამის გარეშეც ორ წელიწადში იმდენი გააკეთა სპორტში, რამდენიც სხვებს ხანგრძლივ სპორტულ ცხოვრებაშიც არ ძალუძთ.

მაგრამ ხდება ისიც, რომ ტრავმის ფიზიკური გართულებები მოშუშებულია, სპორტსმენს კი მაინც არ შეუძლია უკან დაბრუნება. ცნობილია, როცა მოკრივე მძიმე ნოკაუტს მიიღებს, წესის მიხედვით, მას საკმაოდ დიდი ხნის მანძილზე ეკრძალება რინგზე გამოსვლა. ზუსტად ასე, ტრავმის შემდეგ თავისებურ ნოკაუტში იმყოფება ნებისმიერი სპორტსმენი. და საკმაო დრო სჭირდება არა მარტო ფიზიკური, არამედ ფსიქოლოგიური ტრავმის მოშუშებისაც. ნოკაუტიებულმა მოკრივემ რინგზე გამოსვლა უნდა გაბედოს, სადაც ახალი დარტყმის მიღებაა მოსალოდნელი. მხტომელმა, რომელსაც ფეხი აქვს დაზიანებული, უნდა სძლიოს თავს და შეძლოს გამორბენა, თამასაზე ან გრუნტზე ტრავმირებული ფეხის დაკვრა, რითაც იგი ტკივილის განცდის საფრთხეს იქმნის (რაც არ გამორიცხავს იმავე ფეხის კვლავ დაზიანებას).

აი, რატომ მირჩევდა ყოველ თავის წერილში ვიტოლდ კრეერი, ნუ იჩქარებ „მწვავე“ ვარჯიშების გამოყენებასო. აი, რატომ არ მაშორებდა წამითაც კი თვალს კერსელიანი და რატომ მიზომავდა მიკროსკოპიული დოზებით ტრავმირებული ფეხის ყოველ გაზრდილ დატვირთვას. აი, რატომ ველოდებოდი მეც პირველ შეჯიბრებას ორმაგი გრძნობით – მღელვარებითა და სექტორში გამოსვლის დაუოკებელი სურვილით, თუმცა საკონტროლო ვარჯიშები მარწმუნებდა, რომ ფეხი წესრიგში მქონდა.

სინამდვილე უფრო მომხიბლავი აღმოჩნდა. ამ წლინახევრიანი შესვენების შემდეგ პირველივე შეჯიბრებაში შევძელი სიგრძეზე 7,62, სამმაგში – 16,32 მეტრზე გადავმხტარიყავი. იმ დროს საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატის ნორმატივი 16,40 მეტრს უდრიდა. და ეს შედეგი (16,32) ტრავმის მიღებამდე რომ მეჩვენებინა, მაშინვე 16,40 მეტრს შევუტევდი. მაგრამ დროსთან ერთად მეც ვიცვლებოდი. ახლა საქართველოს რეკორდის დამყარებითაც დავკმაყოფილდი. ერთი კი იყო, მტკიცედ მჯეროდა, რომ საერთაშორისო კლასის ნორმატივი ვერსად გამექცეოდა.

მართლაც, უკვე ორი თვის შემდეგ, 1967 წლის მაისის დამლევს შევძელი სამმაგში 16,40 და სიგრძეზე 7,90 მეტრზე გადავმხტარიყავი. ერთი სიტყვით, ჯერ კიდევ ვერ ამერჩია მძლეოსნობის რომელ სახეობას გავყოლოდი. მართალია, ერთი შეხედვით ისინი „მონათესავენი“ არიან, მაგრამ სინამდვილეში ძალიან განსხვავებული ხტომებია. ყველაზე სასიხარულო მარტო მაღალი ნორმატივების შესრულება არ ყოფილა, არამედ ისიც, რომ სრული უფლება მქონდა და შემიყვანეს კიდეც სსრ კავშირის ნაკრები გუნდის შემადგენლობაში, რომელსაც იმხანად საერთაშორისო მატჩების მთელი სერია ელოდა გდრ-თან, პოლონეთთან და საფრანგეთთან. ამ შეჯიბრებების შემდეგ სსრ კავშირის უძლიერესი სპორტსმენები ძმები ზნამენსკების მემორიალზე იკრიბებოდნენ, რომელიც არანაკლებ წარმომადგენლობითი საერთაშორისო ტურნირი იყო.

ვერ ვიტყვი, ამ მატჩების წინ ძალიან ვღელავდი-მეთქი. ყოველ შემთხვევაში, ჩვენი ნაკრების მწვრთნელი ვიტოლდ კრეერი უფრო ღელავდა და ნერვიულობდა, ვიდრე ჩვენ, სპორტსმენები. ეს რომ გასაგები იყოს, ის სიტუაცია უნდა გავიხსენოთ, რომელიც სამმაგ ხტომაში შეიქმნა იმ დროს ჩვენ ქვეყანაშიც და საერთაშორისო სარბიელზეც.

ამ შეჯიბრებამდე ჩვენმა სამხტომელებმა უკანასკნელ წარმატებას 1964 წელს მიაღწიეს, როცა ტოკიოს ოლიმპიადაზე ოლეგ ფედოსეევმა ვერცხლის მედალი მოიპოვა, ხოლო ვიქტორ კრავჩენკომ – ბრინჯაოსი. ამის შემდეგ თაობათა ცვლის დრო დადგა, რაც გარდუვალი მოვლენაა სპორტში. წავიდნენ აღიარებული ოსტატები და სექტორში ახალგაზრდა მხტომელები გამოჩნდნენ. თითქოს ამის მოლოდინში იყვნენ მეტოქეები და ერთბაშად დაწინაურდნენ. 1966 წლის ჩემპიონატში ვერც ერთმა ჩვენმა სამხტომელმა პირველ ათეულში შესვლაც კი ვერ მოახერხა. ჩემზე ორი წლით უფროსი ვლადიმერ კურკევიჩი 16 მეტრზე გადახტა და მეთერთმეტე ადგილზე გავიდა...

სსრ კავშირის სამხტომელთა ნაკრები გუნდის ახალმა უფროსმა მწვრთნელმა ვიტოლდ კრეერმა თამამად დაიწყო შემადგენლობის განახლება. მაგრამ ახალგაზრდები ჯერ ვერ ფავორიტობდნენ. ბევრი ამტყუნებდა უფროს მწვრთნელს, ახსენებდნენ, რომ ჩვენ მოპოვებული გვქონდა მსოფლიო რეკორდები, უდიდესი შეჯიბრებების მედლები. ერთი სიტყვით, კრეერი მძიმე მდგომარეობაში იყო, თუმცა ამის გამო დასახული გზიდან მას არ გადაუხვევია და 1967 წელს ოლიმპიური გუნდის კანდიდატების შემადგენლობაში მეც ჩამრთეს. უფროსი თაობის მხტომელთაგან მხოლოდ ალექსანდრე ზოლოტარიოვი დარჩა, რომელიც ადრე ვოლგოგრადში რაჩკოვთან ვარჯიშობდა, შემდეგ კი მოსკოვში – კრეერთან. სწორედ საშასთან ერთად მიწევდა მატჩებში მონაწილეობა.

მართალი გითხრათ, შეჯიბრების საბოლოო შედეგები იმდენად არ მაღელვებდა, რამდენადაც შეუპოვარი ბრძოლისთვის განვაწყობდი საკუთარ თავს. ამასთან, რა თქმა უნდა, გულში მოგებაზეც ვოცნებობდი. 1966 წლის წარუმატებლობები ჩემზე ფსიქოლოგიურად არ მოქმედებდა, არც მეტოქეების მეშინოდა. უბრალოდ, არ ვიცნობდი მათ! მაგრამ სინამდვილე შეუბრალებელი აღმოჩნდა. ვერც ერთ ამ შეჯიბრებაში ვერ შევძელი გამარჯვება.

დავით ჭელიძე

გაგრძელება იქნება

2292
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;