ვიქტორ სანეევი: ქარი მძლეოსნობის ჭირია!

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

ნაწილი IV: საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი V: ამ მეთოდს მაშინ იყენებენ, როცა ბრძოლის სიმძაფრის ხელოვნური განელება სურთ

ნაწილი VI: სწორედ წაგებები გახდა ჩემი დაოსტატების, ტაქტიკური სიმწიფის, ფსიქოლოგიური მომზადების კარგი სკოლა

ნაწილი VII: არჩევანის წინაშე ოლიმპიადის წინ: სიგრძეზე ხტომა თუ სამმხტომი?

ნაწილი VIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: ყოველთვის უნდა ელოდო \"მისტერ X-ის\" გამოჩენას

ნაწილი IX: როგორ ემზადებოდა ვიქტორ სანეევი პირველი დიდი ნახტომისთვის

ნაწილი X: ტაბლოზე მაშინვე ახალი ოლიმპიური და მსოფლიო რეკორდი აინთო - 17,39!

ნაწილი XI: ვიქტორ სანეევი: ფეხბურთელობას ვაპირებდი, თავი მიხეილ მესხი მეგონა... ეზოში კი კონსერვის ქილით ვთამაშობდი

ნაწილი XII: ვიქტორ რას აკეთებ? უთოებს ვხეხავ ქარხანაში!

ნაწილი XIII: ვიქტორ სანეევი: კალათბურთი სიმკვირცხლის განვითარებაში, მოძრაობის კოორდინაციაშიც გეხმარება

ნაწილი XIV: ვიქტორ სანეევი: საშინელება იყო, არავინ იცოდა, როგორ უნდა მემკურნალა

ნაწილი XV: ვიქტორ სანეევი: იმ ორიოდე კვირაში, რომელიც სოხუმში გავატარე, ვიგრძენი...

ნაწილი XVI: ვიქტორ, რეკორდს შინ დაამხობ, სოხუმში, სანეევის თასზე!

ნაწილი XVI: მეც გამაჩნდა სისუსტეები, უცებ როდი გავხდი ის ვიქტორ სანეევი, პირველ იანვარს, ქორწინების დღესაც რომ ვარჯიშობდა

ნაწილი XVII: ვიქტორ სანეევი: ტურისტებთან ერთად რომში ჩამოვიდა ჩემი მეუღლე ტატიანა, რომელიც ბავშვს ელოდებოდა

ნაწილი XVIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: არ დავიჯერე - ოლივეირამ ჩემი რეკორდი დაამხო...

ნაწილი XIX: ვიქტორ სანეევი მეტოქეებს: შვიდი ბოთლი შამპანური, თუ ნაძლევს წავაგებ!

ნაწილი XX: საიდუმლო, როგორ მოიგო ვიქტორ სანეევმა მონრეალის ოლიმპიადა

... და ცოტა იღბალი

როცა ჟურნალისტების შეკითხვებს ვპასუხობდი, იღბალი ვახსენე. მხედველობაში მქონდა ამ სიტყვის წმინდა სპორტული მნიშვნელობა. ტყუილად ხომ არ ამბობენ, სპორტსმენებს არასოდეს წყენთ ცოტა სპორტული იღბალიცო. რა თქმა უნდა, აქ ლაპარაკი არ არის რაიმე განსაკუთრებულ გარემოებაზე, რომელიც შეჯიბრების მოგებაში დაეხმარება კაცს. ამბობენ, პირობები ყველასთვის ერთნაირიაო და მართალიცაა, მაგრამ არცთუ მთლად ასეა საქმეა. მაგალითად, 200 მეტრზე მორბენლები ერთსა და იმავე დისტანციაზე მირბიან, მაგრამ სხვადასხვა ბილიკზე. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ პირობები ცოტათი მაინც განსხვავებულია.

ის, ვინც სტადიონის შიდა ბილიკზე დარბის, ყველა კონკურენტს ხედავს, ის კი, ვინც ბოლო, მერვე ბილიკზე ასპარეზობს, შესაძლოა ვირაჟის ბოლოს, საფინიშო სწორზე გამოსვლისას, ყველა მეტოქეზე უკან აღმოჩნდეს. ასეა ჩვენთანაც, მხტომელებთან. თითქოს, ყველა ერთნაირ პირობებში გამოვდივართ, ერთსა და იმავე სექტორში, ერთსა და იმავე ამინდში, მაგრამ... ხდება, რომ პირველი შენ ხტები, როგორც ამბობენ, შეჯიბრებას ხსნი და შენი ბოლო ცდის შემდეგ იმის მოლოდინში ხარ, როგორ გადახტებიან დანარჩენები. ან პირიქით, გამოსვლას შენ ამთავრებ, ესე იგი, გამარჯვების ზედმეტი შანსი გაქვს, მეტოქეები ვეღარ შეგიშლიან ხელს. ქარზეც ბევრი რამ არის დამოკიდებული. მაგალითად, ლუჟნიკების სექტორი ჩვენთან ყველაზე ჭირვეულად ითვლება. იქ არ არის მუდმივი სუსტი ზურგქარი, რაც ჩვენ ყველაზე უფრო გვიყვარს. არათანაბრად ქრის, დროდადრო ძლიერად დაუბერავს და გამორბენის კორექტირება ზოგჯერ თითქმის შეუძლებელი ხდება.

ქარი საერთოდ მძლეოსნების ჭირია. წვიმას კი, თუ, რა თქმა უნდა, თავსხმა არ არის, მოთმინებით ვიტანთ, ვიდრე ქარს, რომელსაც ხანდახან სრულიად წაროუდგენელი მოულოდნელობა შეაქვს შეჯიბრებაში. აქ ჩვენ და შუბისა და ბადროს მტყორცნელები ერთ მდგომარეობაში ვართ, რადგან ქარის ძალასა და მიმართულებაზეა დამოკიდებული, რამდენი მეტრი დააკლდება ან მოემატება ჩვენ საბოლოო შედეგს.

ქარის ვერაგობის კლასიკურ მაგალითად ითვლება შუბის ტყორცნის შესახებ გამოცემულ წიგნებში აღწერილი მელბურნის XVI ოლიმპიურ თამაშებზე მომხდარი შემთხვევა. ძლიერმა შემხვედრმა ქარმა არც ერთ მტყორცნელს არ მისცა საშუალება წინასწარ ცდებში 80 მეტრს მიღმა გაეგზავნა შუბი. ფინალის წინ პოლონელი იანუშ სიდლო და ჩვენი ვიქტორ ციბულენკო ლიდერობდნენ, ხოლო ნორვეგიელი ეგილ დანიელსონი ფინალში მხოლოდ მეექვსე შედეგით მოხვდა. მაგრამ მისი პირველი ფინალური ცდის დროს ქარი უცებ რამდენიმე წამით შეჩერდა. ეს დრო კი საკმარისი აღოჩნდა ეგილისთვის, რათა თავისი იარაღი 85 მეტრსა და 71 სანტიმეტრზე ეტყორცნა. ამ შედეგმა მას ოლიმპიური ჩემპიონობა და მსოფლიოს რეკორდსმენის სახელი მოუტანა. ყველაზე დაუჯერებელი ის იყო, რომ, თითქოს გონს მოეგოო, ნორვეგიელის გამოსვლის დამთავრებისთანავე ისეთი სიძლიერით დაუბერა ქარმა, რომ ვერც ერთმა მონაწილემ ვერ შეძლო წინასწარი შედეგების გაუმჯობესება. არადა, თითქოს ყველანი თანაბარ პირობებში იყვნენ. მაშ, რა დაეხმარა დანიელსონს, თუ არა სპორტული იღბალი?

ვინ მოთვლის, სპრინტერულ რბენასა და ხტომებში რამდენმა რეკორდმა ვერ მიიღო ოფიციალური აღიარება იმის გამო, რომ ქარის სისწრაფე ნორმას აღემატებოდა. პარადოქსული შემთხვევები მომხდარა ქალთა შორის სიგრძეზე ხტომაში, როცა ერთ მონაწილეს მსოფლიოს რეკორდით გაუმარჯვია, მაგრამ ქარის გამო არ ჩაუთვლიათ ეს შედეგი. სამაგიეროდ, მეორე ადგილზე გასული სპორტსმენი ქალი გამხდარა მსოფლიო რეკორდსმენი, რადგან მისი ნახტომის დროს ქარის სისწრაფე ნორმის ფარგლებში ყოფილა.

ჩემ ხანგრძლივ სპორტულ გზას რომ ვიხსენებ, ალბათ, ერთადერთ შემთხვევას თუ დავასახელებ, ეს მიუნხენში იყო, როცა სპორტული იღბალი ჩემკენ გადმოიხარა. იორგ დრემელმა 17,31-იანი ნახტომით მეხუთე ცდაში ვერ გამისწრო. რა თქმა უნდა, ეს იმას არ ნიშნავს, თითქოს მას აუცილებლად უნდა მოეგო ოლიმპიური თამაშები, მე ხომ კიდევ ერთი ცდა მრჩებოდა. მაგრამ იორგი რომ თავისი საუკეთესო ნახტომით 17,36-ზე გაფრენილიყო, ჩემი მდგომარეობა ძალიან გართულდებოდა.

ვიტოლდ კრეერი

სხვა ისეთ შემთხვევებს, ჩემპიონობის მოპოვებაში სპორტული იღბალი რომ მომხმარებოდა, ვერ ვიგონებ. მაგრამ არ გეგონოთ, თითქოს სპორტში არ გამიმართლა. პირიქით, სირთულეების მიუხედავად სპორტის დიდი მადლობელი ვარ, მე მასში ხანგრძლივი და ბედნიერი ცხოვრება გავატარე. საქმე მარტო რეკორდებში, გამარჯვებებსა და მედლებში არ არის. მთავარი არც ის გახლავთ, რომ სპორტი დამეხმარა მე, სოხუმელ ყმაწვილს, ოჯახის მეექვსე შვილს, რომელსაც მამა დამბლადაცემული ჰყავდა, დედა კი მეეზოვე, ცნობილი კაცი გავმხდარიყავი და ნახევარი სამყარო მომევლო. ჩემ ყველაზე დიდ წარმატებად იმას მივიჩნევ, რომ მუდამ მხვდებოდნენ გულისხმიერი, კეთილი ადამიანები, ხალხი, რომელიც დამეხმარა ავსულიყავი სპორტულ მწვერვალზე და კაცი გავმხდარიყავი.

ბევრ მათგანზე უკვე გიამბეთ დასაწყისში, სხვებზე ახლა მოგახსენებთ, თუმცა მთელი ეს ჩემი ნაამბობი მხოლოდ მცირედი ნაწილია იმ მადლიერებისა, რასაც ამ ხალხის მიმართ ვგრძნობ.

ქალბატონი ტაისია მალიგინა სოხუმის მე-8 საშუალო სკოლის დირექტორია, სწორედ მან გამაცნო კერსელიანი. უკვე გითხარით, სკოლაში ფეხბურთი მაინტერესებდა. ბურთი არ გვქონდა და ფეხბურთს ჩოგბურთის ბურთით ვთამაშობდით. მერწმუნეთ, ძალიან რთული იყო და განსაკუთრებულ ტექნიკას მოითხოვდა (იქნებ ღირდეს ჩვენი ფეხბურთელებისთვის გაგვეწია რეკომენდაცია, ეს ვარჯიში გადაიღონ. ისინი ხომ მუდამ ტექნიკური მომზადების სიღარიბეს უჩივიან).

კალათბურთის მოედანზე ვთამაშობდით, კარებად ფარის ძელებს ვიყენებდით. და აი, ერთ-ერთი ასეთი მატჩის დროს, როცა საკმაოდ მარჯვედ გადავახტი დავარდნილ მეტოქეს, უცებ ქალბატონ ტაისიას ხმა გავიგონე. დირექტორი თავისთან მიხმობდა. დავინახე, გვერდით ხმელ-ხმელი კაცი ედგა. პირველი, რაც თვალში მეცა, ეს იყო ძალიან კეთილი, ოდნავ მოჭუტული თვალები.
– ბატონო აკოფ, გაიცანით ჩვენი ჩემპიონი. შენ კი, ვიქტორ, გვაჩვენე, როგორ ხტები.

რამდენჯერმე გამოვქანდი და სიგრძეზე გადავხტი, კერსელიანმა თავისი ჯგუფის ვარჯიშზე მიმიწვია. დიდი ენთუზიაზმით არ მიმიღია ეს წინადადება, რადგან ჩემთვის მთავარი ხომ მატჩის დამთავრება იყო, ამ დროს კი სადღაც მეძახდნენ.
რამდენიმე დღის შემდეგ მაინც მივედი სტადიონზე. თავდაპირველად ალღო ვერ ავუღე მძლეოსნობას. ფეხბურთში ყველაფერი გასაგები იყო: აგერ ბურთი, აგერ – კარები. აქ კი ზოგი დარბის, ზოგი ხტება, სხვები ტყორცნიან.

შეიძლება მკითხოთ: კი მაგრამ, განსაკუთრებული რა არის ასეთი ამ ეპიზოდშიო, მაგრამ აბა მითხარით, ხშირად ამჩნევენ სკოლის დირექტორები თავიანთ მოწაფეებში სპორტისადმი მიდრეკილებას და ხშირად უწევენ მათ რეკომენდაციას ბავშვთა და მოზარდთა სპორტული სკოლის მწვრთნელთან? ამის შემდეგ მალე გამოვეთხოვე სკოლას და განთიადის ინტერნატში გადავედი, მაგრამ ის შემთხვევა, ქალბატონმა ტაისიამ ასეთი როლი რომ შეასრულა თავისი ერთ-ერთი მოწაფის ბედის განსაზღვრაში, ყოველთვის მემახსოვრება.

მეორე დირექტორმაც – განთიადის ინტერნატის ხელმძღვანელმა ნესტორ გერიამაც დიდი როლი შეასრულა ჩემ ცხოვრებაში. იგი პროფესიონალი მწვრთნელი არ ყოფილა, მაგრამ სპორტი უყვარდა და ცუდადაც არ ერკვეოდა მასში, ბატონი ნესტორი ჩემთან ერთადაც კი ვარჯიშობდა მძლეოსნობაში, როცა გუნდს რესპუბლიკურ პიონერულ ოთხჭიდში უნდა ეასპარეზა.

საინტერესოა, რომ, როგორც შემდგომ გავიგე, ნესტორ გერია 30-იან წლებში აფხაზეთის სკოლა-ინტერნატების ერთ-ერთი პირველი დამაარსებელთაგანი ყოფილა და აკოფ კერსელიანთან ერთად უსწავლია. ასე რომ, შეიძლება მის სპორტულ შვილიშვილად ჩავითვალო!

დასაწყისში ხშირად ვახსენე ჩემი მწვრთნელების – ბატონ აკოფ კერსელიანისა და ბატონ ვიტოლდ კრეერის სახელები. გიამბეთ, როგორ უდგებოდნენ ისინი ვარჯიშებსა და შეჯიბრებებს. იმ როლზეც გიამბეთ, რომელიც მათ ჩემი, როგორც სპორტსმენისა და ადამიანის ჩამოყალიბებაში შეასრულეს. როცა სპორტი დავტოვე, ჩვენი გზები, ბუნებრივია, გაიყარა. ყველა ჩვენგანი თავისი საქმით, სამსახურით, თავისი ცხოვრებისეული პრობლემით არის დაკავებული. მაგრამ ახლა შესაძლებლობა მეძლევა კიდევ ერთხელ ყველაფრისთვის მათ მადლობა გადავუხადო.

ჩემი სპორტული სიყმაწვილის ჟამს ბატონი აკოფი იყო ბავშვების მწვრთნელი. მაგრამ ეს სრულებითაც არ ნიშნავს, თითქოს იგი მხოლოდ ბავშვებთან მუშაობდა. მის ჯგუფში მოზარდებიცა და უფროსებიც ვარჯიშობდნენ. ასე მაგალითად, მისი აღზრდილი ვალოდია ჩხეიძე, და ბევრი სხვა, რომლებიც თითქმის ზრდადასრულებული ათლეტები მივიდნენ მასთან. მაგრამ მოწოდებით კერსელიანი მაინც ზედგამოჭრილი ბავშვთა მწვრთნელია. გარდა იმისა, რომ კერსელიანს პროფესიული თვისებები ჰქონდა, იცოდა მთოდური ხერხებიც. მძლეოსნობის ბევრ სახეობაში ფლობდა ტექნიკას (როგორც წესი, პატარა ქალაქებში მწვრთნელი იშვიათად თუ მოახერხებს მწვრთნელის ერთ რომელიმე სახეობაში დასპეციალებას), რაც დიდი საგანძურია ბავშვებთან და დამწყებ მძლეოსნებთან მუშაობის დროს.

ჩემი პირველი მწვრთნელის მთავარი თვისების დასახელება რომ შემომთავაზონ, დაუფიქრებლად ვიტყოდი: სიკეთე, რადგან კერსელიანი, უპირველეს ყოვლისა, კეთილი კაცია. ეს კი ძალიან ბევრს ნიშნავს. ეს ნიშნავს, იყო ყურადღებიანი და მზრუნველი წვრილმანური მეურვეობის გარეშე. ეს ნიშნავს, დაარწმუნო და არა დააძალო. ეს ნიშნავს, შეასწავლო და არა გაწვრთნა. ეს ნიშნავს, პატივი სცე და არა შეიწყალო, ეს ნიშნავს, შენი მოწაფეებისთვის იყო უფროსი ამხანაგი და, ამავე დროს, ეს სიახლოვე ძმაბიჭობად არ უნდა გადაიქცეს.

ბატონი აკოფის ეს თვისებები ალბათ დიდხანს მემახსოვრება. ისინი ჩემთვის განსაკუთრებით იმიტომაა ძვირფასი, რომ მე ბავშვობაში მოკლებული ვიყავი მამის ყურადღებას, ხოლო შემდეგ სულაც უმამოდ ვიზრდებოდი. მას კი ჩემთვის მშობლიური მზრუნველობა არ მოუკლია.

სამველიჩის (ასე ვეძახდით მას მისი აღზრდილები) სიკეთის ერთ-ერთი ნიშანი ისიც იყო, რომ მეცადინეობებზე იგი ვარჯიშის კარგად შესრულებისთვის, კარგი სირბილისთვის, შორი ნახტომისთვის, გაცილებით მეტს გვაქებდა, ვიდრე შენიშვნებს გვაძლევდა ან ხარვეზებისთვის გვტუქსავდა. როცა გავიზარდე, ვკითხე, ასე რატომ იქცეოდი-მეთქი. კერსელიანმა მიპასუხა:
– ასეთია ჩემი ძირითადი პედაგოგიური პრინციპი. თუ გინდა სტიმული მისცე ბავშვის პროგრესს ნებისმიერ საქმეში და არა მარტო სპორტში, უფრო ხშირად უნდა შეაქო, ვიდრე ლანძღო. ეს ახალბედას ეხმარება, უფრო სრულად გახსნას თავისი შესაძლებლობები, სასურველ ემოციურ ფონს ქმნის სპორტულ მეცადინეობებზე. მაშინაც კი, როცა შენიშვნის მიცემა გსურს, ვთქვათ, ნახტომის შესრულების ტექნიკაში, ან ვარჯიშში შეცდომა უნდა გაუსწორო, ჯერ ის უნდა აღნიშნო, რაც კარგად გააკეთა და მხოლოდ ამის შემდეგ მიუთითო იმაზე, რაც არ გამოუვიდა. მე ყოველთვის ასე ვაკეთებდი.

მომზადების მეთოდიკას, რომელსაც კერსელიანი მისდევდა, ახლა "დანდობის მეთოდიკას" ეძახიან. იგი არ ჩქარობდა სპეციალური თვისებების განვითარებას, უფრო დიდ ყურადღებას ბავშვების საერთო ფიზიკურ მომზადებას უთმობდა.

ცდილობდა, აღვეზარდეთ ძლიერები, სწრაფები, მოხერხებულები. ამ ნიადაგზე ვეკამათებოდი კიდეც სამველიჩს. ყოველთვის უფრო მეტის გაკეთება მინდოდა. ჩემ დაოკებას ცდილობდა, მაგრამ ხდებოდა ხოლმე, არ დავუჯერებდი მწვრთნელს და მაშინვე ტრავმა მსჯიდა.

რბილი ხასიათის გეგონებათ ბატონი აკოფი, მაგრამ საკმაოდ შეუპოვარია. როგორც ყველას, ვინც პატიოსნად ასრულებს თავის საქმეს, მასაც სავსებით დამოუკიდებელი აზროვნება აქვს, ადამიანთა ურთიერთობაში არა სწამს გადაჭარბებული სიმკაცრე, ვერ ითმენს არაკომპეტენტურ შენიშვნებს და თავსაც არავის დააჩაგვრინებს. ამასთან დაკავშირებით, ერთი ასეთი ამბავი მახსენდება: ერთ-ერთ თათბირზე (ეს უკვე მეხიკოს ოლიმპიური თამაშების შემდეგ იყო) სპორტულმა ხელმძღვანელმა კერსელიანს უსაყვედურა: რა არის ეს, პატივცემულო აკოფ, ერთი სანეევი იპოვეთ და დამშვიდდით, რატომ მეორე ასეთი მოწაფე ვერ იპოვეთ? აქ ჩემმა, ჩვეულებრივ უხმო მწვრთნელმა, ვერ მოითმინა და კითხვას კითხვითვე უპასუხა: მე როგორ უნდა ვიპოვო ამ პატარა სოხუმში მეორე სანეევი, როცა ასეთი მხტომელი ჯერ მთელ ქვეყანაში ვერ მოუძებნიათო.

ვფიქრობ, კერსელიანის სულიერი კეთილშობილება, პროფესიული ეთიკა და ტაქტი ყველაზე უფრო ბატონ ვიტოლდ კრეერთან ურთიერთობაში ვლინდება.

მათი სამწვრთნელო დუეტი 1964 წელს შეიქმნა. საერთოდ, მოწაფის ერთი მწვრთნელიდან მეორესთან გადასვლის ფაქტი არც ისე იშვიათია. უფრო ხშირად, ეს დაკავშირებულია სხვა ქალაქში გადასვლასთან ან ინსტიტუტში ჩარიცხვასთან, ან კიდევ, სპორტსმენის ცხოვრებაში მომხდარ ამა თუ იმ ცვლილებასთან. ასეთ შემთხვევაში, როგორც წესი, ათლეტი პერიფერიიდან ცენტრში გადადის. ამის მაგალითია ნადეჟდა ჩიჟოვა და ტატიანა კაზანკინა, რომელთა მწვრთნელებმაც თავიანთი მოწაფეები ვიქტორ ალექსეევსა და ნიკოლოზ მალიშევს გადაულოცეს და აკი აიყვანეს კიდეც ნიჭიერი სპორტსმენები ოლიმპიურ კვარცხლბეკზე. ჩემმა კოლეგამ სამმაგ ხტომაში ნიკოლოზ დუდკინმა ვორონეჟში დაიწყო თავისი სპორტული გზა ვიაჩესლავ იკონინთან, მან კი მერე კრეერს სთხოვა, შეფობა გაეწია კოლიასთვის. ყველა ზემოჩამოთვლილ შემთხვევაში პირველი მწვრთნელი პრაქტიკულად ამთავრებდა მუშაობას სპორტსმენთან.

დავით ჭელიძე

გაგრძელება იქნება

1158
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;