აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

...გაგრძელება

ნაწილი I: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი II: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

1963 წელს დამთავრდა ჩემი სპორტული სიყმაწვილის პერიოდი. მომდევნო ასაკობრივ ჯგუფში – ჭაბუკებში გადავედი და როგორც უკვე ვთქვი, ეს პერიოდი წაგებით დავიწყე, თუმცა მოგების უზარმაზარი სურვილი მქონდა.

ჩემი იმდროინდელი წარუმატებლობები ფრიად პროზაულად აიხსნება. რაგინდ უცნაურად არ უნდა ჟღერდეს, ამის ერთი მიზეზი ისაა, რომ მე უძლიერესი შინ ვიყავი. უძლიერესი, რა თქმა უნდა, ჩემ თანატოლ სპორტსმენებში. იქ პრაქტიკულად ძლიერი მეტოქე არ მყავდა, საკმაოდ იოლად ვიმარჯვებდი. ეს ზედმეტ თავდაჯერებულობას მინერგავდა, უეჭველ ლიდერობაში მარწმუნებდა და მაშასადამე, უბრალოდ არც ვიცოდი, როგორ მებრძოლა თანაბარი ძალის კონკურენტებთან. საკავშირო შეჯიბრებებში კი გაცილებით მწვავე კონკურენცია იყო. მძლეოსნობის ყველა სახეობის ადრეულ ასაკობრივ ჯგუფებში (მოზარდები, ჭაბუკები) თანაბარი ძალის სპორტსმენი უფრო მეტია, ვიდრე მოზრდილთა სპორტში, სადაც შემადგენლობის მხრივ უძლიერესთა ჯგუფი თითქმის უცვლელია.

სწორედ ამით აიხსნება, რომ ხშირად უფროსებში გადასვლისას ლიდერები კი არ ხდებიან, ვინც ჭაბუკებში და მოზარდებში იმარჯვებდა, არამედ ისინი, ვინც მეხუთე-მეექვსე ადგილებზე რჩებოდა, თუმცა მათი შედეგები დიდად არ განსხვავდებოდა ჩემპიონთა შედეგებთან.

მეორე მიზეზი ის გახლავთ, რომ ჩემ მიერ ნაჩვენები საკმაოდ მაღალი შედეგების მიუხედავად, სამმაგ ხტომაში არსებითად ჯერ კიდევ ახალბედა ვიყავი და თუ ფიზიკურად არ ჩამოვუვარდებოდი თანატოლებს, სამაგიეროდ, ტექნიკის ფლობის ხარისხით ბევრად ჩამოვრჩებოდი მათ, ვინც გაცილებით ადრეულ ასაკში დაიწყო ვარჯიში. ამიტომ, რამდენიმე წლის მანძილზე ვცდილობდი გეგმაზომიერად ამეთვისებინა სამმაგი ხტომის ანბანი, და იმის მიხედვით, თუ როგორ ვახერხებდი მწვრთნელის დახმარებით ტექნიკური ხარვეზების დაძლევას, სულ უფრო მაღალ ადგილებს ვიკავებდი ჯერ საკავშირო, ხოლო შემდეგ საერთაშორისო შეჯიბრებებში. ეს საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესია, რადგან, ხატოვნად თუ ვიტყვით, ტექნიკა ათლეტივით უნდა მომძლავრდეს, ისე მყარად უნდა იდგეს, რომ დაძაბული სპორტული ბრძოლისას სტრესულ სიტუაციებში არ "დაიშალოს".

სანამ თუნდაც ერთი ცდა გაქვს დარჩენილი, გამარჯვებული არა ხარ!

ამრიგად, მოსწავლეთა საკავშირო სპარტაკიადის შემდეგ, ვარჯიშებზე ბატონი აკოფი და მე ყველაზე დიდ ყურადღებას ნახტომის ტექნიკის სრულყოფას ვუთმობდით. საკირკიტო სამუშაოა, თითოეულ ვარჯიშს მრავალჯერ სჭირდება გამეორება, თან, კერსელიანმა ამიკრძალა შედეგისთვის ხტომა და ყურადღებით მადევნებდა თვალს, წვრთნაზე მალულად რულეტი არ მომეტანა. ერთი სიტყვით, 1964 წლის გაზაფხულისთვის ძალიან მომენატრა შეჯიბრებები.

ხტომის სურვილმა პირველივე საგაზაფხულო შეჯიბრებაში კარგი სამსახური გამიწია. როგორც იტყვიან, სიამოვნებით ვმონაწილეობდი და უკვე მეორე ცდაზე პირადი რეკორდი დავამყარე – 15,42, სპორტის ოსტატობის ნორმატივამდე სულ რაღაც 35 სანტიმეტრი მრჩებოდა და მეჩვენებოდა, რომ ამასაც თავისუფლად დავძლევდი. მაგრამ, ეტყობა, ჩემმა ანთებულმა თვალებმა გამცა, კერსელიანი მიხვდა, რომ ახლა თავგამეტებით დავიწყებდი ბრძოლას და ტრავმის მიღების შიშით ფინალში გამოსვლის ნება არ დამრთო. იმის გამო, რომ ლამის პირდაპირ სექტორში დავუწყე კამათი, ურთიერთობაში ჩვეულებრივ რბილმა მწვრთნელმა აიღო და ბევრი მიკიბვ-მოკიბვის გარეშე სტადიონიდან გამაძევა.

ეს შედეგი (15,42) უფლებას მაძლევდა მოზარდთა ევროპული თამაშების (ახლა ამ შეჯიბრებას ევროპის მოზარდთა ჩემპიონატს უწოდებენ) საგზურისთვის მებრძოლა, რომელიც ზაფხულის მიწურულს ვარშავაში უნდა გამართულიყო. საბედნიეროდ, კერსელიანმა დამარწმუნა, რომ არ ღირდა ოსტატობის ნორმატივს გამოვდევნებოდი. მე მხოლოდ სსრ კავშირის მოზარდთა ნაკრებში მოხვედრისთვის უნდა მეზრუნა. შესარჩევ ასპარეზობებში საკმაოდ მშვიდად გამოვდიოდი და ვარშავაში, ჩემი ცხოვრების პირველ საერთაშორისო შეჯიბრებაზე ჩვენი ნაკრების კიდევ ერთ წევრთან ალექსეი ბორზენკოსთან ერთად გავემგზავრე.

რაკი მონაწილეთა რაოდენობა შეზღუდული იყო, ვარშავაში პირველ დღეს სიგრძეზე ხტომაში ვცადე ძალა, მეორე ადგილი დავიკავე პოლონელი კარბუშევსკის შემდეგ და პირადი რეკორდი დავამყარე – 7,42.

ამ შედეგმა ძალიან გამახარა: რადგან სიგრძეზე ხტომაში პირადი მიღწევა გავაუმჯობესე, ესე იგი, კარგ ფორმაში ვარ და სამმაგში უნდა გავიმარჯვო-მეთქი, ვფიქრობდი. საქმე ისაა, რომ უცხოელ სპორტსმენთა შორის ძლიერი სამხტომელები არ იყვნენ, ლიოშა ბორზენკოს კი შესარჩევ შეჯიბრებაში მოვუგე და ჩემზე სუსტად მიმაჩნდა. გამოდის, რომ ყველაფერი კარგადაა – მე უნდა ვიყო ევროპის ჩემპიონი!

და მართლაც, ერთ-ერთ პირველ ცდაზე პირადი რეკორდი დავამყარე – 15,71 მეტრზე გადავხტი, მაგრამ მთავარი სხვა იყო – ოსტატობის ნორმატივამდე სულ რაღაც 4 სანტიმეტრი არ მეყო. ცოტა მეტი გამოცდილება და ნაკლები ამბიციები რომ მქონოდა, მივხვდებოდი, რომ არავითარი ზებუნებრივი ძალის გამოყენება არ იყო საჭირო, უბრალოდ, გარბენი უნდა შემესწორებინა და ტექნიკურად გამართული ნახტომი შემესრულებინა. გადავწყვიტე: "ყველას ვაჩვენებ, როგორ უნდა ხტომა". ოთხჯერ ისე გავიჭერი და შევასრულე გარბენი, თითქოს შეტევაზე გადავდიოდი, გაცხარებით, მაგრამ დაუფიქრებლად. მოძრაობებს კონტროლს ვეღარ ვუწევდი, ყველა ნახტომს ძალების უკიდურესი დაძაბვით ვასრულებდი და ჩემმა არცთუ მთლად დახვეწილმა ტექნიკამ ვეღარ გაუძლო ასეთ დაძაბვას. შედეგი ერთი სანტიმეტრითაც ვერ გავაუმჯობესე და მოხედვა ვერ მოვასწარი – რომ მეტი ცდა აღარ დამრჩენოდა. მაგრამ მე ხომ ლიდერი ვიყავი. არა, ლიოშა ბორზენკოს რჩებოდა კიდევ ერთი, ბოლო ნახტომი.

სკამზე ვიჯექი და ვხედავდი, როგორ მიდიოდა ალექსეი გამორბენის სასტარტო ადგილისკენ, როგორ ცდილობდა განწყობილიყო ამ ნახტომისთვის, როგორი გულმოდგინებით ემზადებოდა თავისი ბოლო შესაძლებლობის გამოყენებისთვის. ვხედავდი და ვგრძნობდი, რომ ჩემი ლიდერობა თვალსა და ხელს შუა ქრებოდა.

და აკი გაიმარჯვა კიდეც! ბორზენკო ჩემზე მხოლოდ ერთი სანტიმეტრით შორს გადახტა, მაგრამ საერთოდ, ცხოვრებაში ამ უმნიშვნელო სხვაობამ ამჯერად სხვადასხვა სინჯის მედალი გვარგუნა – მას ოქროსი, მე კი ვერცხლისა.

აი, ასე, საკუთარ მწარე მაგალითზე დავრწმუნდი იმ სპორტულ ჭეშმარიტებაში, რომელიც მერე ხშირად მესმოდა ჩემი მეორე მშვრთნელის ვიტოლდ კრეერისგან: "სანამ თუნდაც ერთი ცდა გაქვს დარჩენილი, გამარჯვებული არა ხარ!"

ეს წაგება საკმაოდ ვაჟკაცურად გადავიტანე. ლიოშა ბორზენკოს გამარჯვება მივულოცე და მაშინვე გამახსენდა, რომ იმ წელსვე მქონდა კიდევ ერთი შესაძლებლობა, სპორტის ოსტატი გავმხდარიყავი – გვიან შემოდგომით ხომ საქართველოს პირველობა უნდა ჩატარებულიყო მოზრდილთა შორის. მე კი სწორედ 1964 წლის 3 ოქტომბრის შემდეგ გადავდიოდი ამ ასაკობრივ კატეგორიაში, რადგან 19 წელი მისრულდებოდა.

ჩამოვედი თუ არა მშობლიურ სოხუმში, გუნება გამომიკეთდა, ერთადერთი სპორტსმენი ვიყავი რესპუბლიკიდან, ვარშავაში ორი ჯილდო რომ მოვიპოვე (რა მოხდა, რომ ორივე ვერცხლის) და თითქმის ზეიმით მხვდებოდნენ. ერთ-ერთ ადგილობრივ გაზეთში ისიც კი წავიკითხე, მოზარდთა შორის სანეევი ევროპის ჩემპიონი გახდაო. ეტყობა, მხოლოდ მე არ მწყუროდა გამარჯვება.

საქართველოს ჩემპიონატის მონაწილეებს თბილისი მასპინძლობდა. მე აფხაზეთის გუნდთან ერთად ჩამოვედი და სასტუმროში დავბინავდი. მომდევნო დღეს, ისევე როგორც ვარშავაში, ჯერ სიგრძეზე ხტომაში ვიასპარეზე და იმავე შედეგით – 7,42 – რესპუბლიკის ჩემპიონობა მოვიპოვე. მეორე დღეს სამხტომში უნდა გამოვსულიყავი. ღამე არ მძინებია, ოღონდ, ნერვიულობის გამო კი არა, ჩვენი სპორტსმენების ნაწილი, რომელთათვისაც ჩემპიონატი პირველივე დღეს დასრულდა, სპორტული სეზონის დამთავრებას "აღნიშნავდა".

გამოგიტყდებით, ძალიან გავოცდი: როგორ შეიძლება სპორტული რეჟიმის ასე დარღვევა და თან ვინ არღვევს – უფროსი ხალხი! ასეთ უცნაურ სიტუაციაში გავიცანი ისინი, ვისაც სპორტში "ქულების მომგროვებლებს" ეძახიან. "ქულების მომგროვებლები" ის ათლეტები არიან, რომლებიც სპორტში მაღალ მიზნებს არ ისახავენ, მაგრამ გუნდური შეჯიბრების ხასიათის გამო იწვევენ ხოლმე საწვრთნელ შეკრებებსა და შეჯიბრებებზე. მათ მხოლოდ ერთი საზრუნავი აქვთ – გუნდს მისცენ ჩათვლა, უმნიშვნელო, მაგრამ ქულების აუცილებელი რაოდენობით. რაკი ადგილობრივ შეჯიბრებებში ეს ნორმატივი პატარაა, ამდენად მის მისაღწევად ვარჯიშებზე დიდი ოფლის ღვრა არ არის საჭირო, არც სპორტული რეჟიმის მკაცრად დაცვაა აუცილებელი. სიტყვამ მოიტანა და ცხოვრების ასეთი წესი "ქულების მომგროვებლებს" ნორმალურად მიაჩნიათ, ხოლო დროსტარება – ბუნებრივად. მეორე დღეს წარმატებით რომ ვიასპარეზე, ერთმა მათგანმა მაშინვე საკუთარი თეორია შექმნა: სწორედ ღამისთევა დაგვეხმარა წარმატებაშიო!

განა ამას თქმა უნდა, როგორი გამოუძინებელი და გაბოროტებული გავიდოდი სექტორში? მწვრთნელმა უმალ შეამჩნია ჩემი განწყობილება და შეეცადა, პირველივე ნახტომისთვის საბრძოლველად განვეწყვე. ეტყობა, შიშობდა, თუ თავიდანვე ვერ შევასრულებდი ოსტატის ნორმას, კვლავ ზედმეტად დავძაბავდი ძალ-ღონეს და ტექნიკას გავიფუჭებდი.

ამჯერად ყველაფერმა კარგად ჩაიარა, გამორბენი ზუსტი იყო, ხოლო ნახტომი – ტექნიკური. ორმოსთან ვდგავარ, ვუცდი. და აი, დიდი ხნის ნანატრი განცხადება მსაჯისა: "შედეგი – 15 მეტრი, 78 სანტიმეტრი. ვიქტორ სანეევი სსრ კავშირის ახალი სპორტის ოსტატი გახდა".

მოგვიანებით კვლავ მოგითხრობთ, როგორი იყო ჩემთვის ორი მომდევნო წელიწადი. ახლა მხოლოდ იმას ვიტყვი, რომ მძიმე ტრავმის გამო ვერც 1965 და ვერც 1966 წელს ვერ მოვახერხე შედეგის გაუმჯობესება. შეიძლება ითქვას, რომ მე სპორტისთვის მეორედ მხოლოდ 1967 წელს დავიბადე.
გაგრძელება შემდეგ ორშაბათს

დავით ჭელიძე

760
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;