[VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ვიქტორ სანეევი მეოცე საუკუნის საუკეთესო ქართთველ სპორტსმენადაა აღიარებული. მან ხომ სამ ოლიმპიადაზე მოახერხა ოქროს მედლის მოპოვება, მეოთხეზე კი პირველობა მსაჯებმა წაართვეს და ვერცხლი არგუნეს.

ასეთ ადამიანებს ნებისმიერი ქართველი კარგად უნდა იცნობდეს. საამისოდ კი შესანიშნავი საშუალება ავტობიოგრაფიაა. ჰოდა, გადავწყვიტეთ ნაწილ-ნაწილ შემოგთავაზოთ ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია, რომელიც 80-იან წლებში დაიწერა.

"როგორც იქნა, მარტო დავრჩი. ტრიბუნისქვეშა სათავსის მოსაწყენი სიჩუმე მკვეთრად უპირისპირდებოდა ოლიმპიური სტადიონის ხმაურს, ფაციფუცს, თვალისმომჭრელ ფერებს და ის ყველაფერი, რაც ამ ბოლო საათნახევარში განვიცადე – სტარტის გულისგამაწვრილებელი მოლოდინი, ბრძოლის დაძაბულობა, შეჯიბრების დრამატული დასასრული – თანდათან სადღაც ცნობიერების სიღრმეში გაუჩინარდა და რეალობის ზღვარიც ნელ-ნელა წაშალა. ეს ნაცნობი გრძნობა იყო, ბევრჯერ განცდილი მრავალ შეჯიბრებაში, მაგრამ მაინც ახალი, რადგან იგი უკანასკნელად იქნებოდა.
დოპინგის საწინააღმდეგო შემოწმების ჩვეულებრივი და მუდამ უსიამოვნო პროცედურის მოლოდინიც კი აღარ მაღიზიანებდა უკვე. ესეც ხომ უკანასკნელი იყო.

სხვა სამყაროსგან კარით გამიჯნულ პატარა ოთახში ვიჯექი და ვცდილობდი, როგორმე მომეწესრიგებინა აზრი და გრძნობა, აზრი და გრძნობა იმ სპორტსმენისა, რომელიც თავის უკანასკნელ შეჯიბრებას ატარებდა და ამით ამთავრებდა ხანგრძლივ სპორტულ გზას.

ამასწინანდელი მეტოქეები – ჩემი ამხანაგი იააკ უუდმიაე, რომელიც ოლიმპიური ჩემპიონი გახდა, და ბრინჯაოს პრიზიორი, ბრაზილიელი ჟოაო ოლივეირა – უფრო ადრე განთავისუფლდნენ, დასკვნითი პრესკონფერენციის მონაწილეებმა გაითვალისწინეს, რომ უკვე გვიან იყო და ამიტომ, გადაწყვიტეს, ჩვენ თავმოყრას არ დალოდებოდნენ და დაეწყოთ შეხვედრა ჟურნალისტებთან. საინტერესოა, რაზე საუბრობენ ახლა იააკი, ვისთვისაც გამარჯვებულის რანგში ეს პირველი პრესკონფერენციაა, ანდა ოლივერია, რომელსაც ისევე ძალიან უნდოდა ჩემპიონობა მოსკოვის ოლიმპიადაზე, სადაც მხოლოდ მესამე ადგილს დასჯერდა, როგორც ოთხი წლის წინათ, მონრეალში.

გავიხსენე, 1976 წლის მონრეალში პრესკონფერენციაზე მკითხეს: კიდევ დიდხანს აპირებთ თუ არა დიდ სპორტში დარჩენასო. ამგვარი კითხვა უტაქტობას უფრო წააგავდა – ალბათ, არც ისე ლოგიკურია, ოლიმპიურ ჩემპიონს ჰკითხო, როდის დატოვებს იგი დიდ სპორტს – მაგრამ მისი არსი ჩემთვის გასაგები იყო. სამოცდათექვსმეტში უკვე ოცდაათს ვიყავი გადაცილებული. მართლაც, გაუთავებლად ხომ არ უნდა ვიხტუნო. მაშინ გადაჭრით ვუპასუხე: ყველაფერს ვეცდები, მოსკოვის XXII თამაშებზე გამოვიდე-მეთქი. მახსოვს ჟურნალისტების გაკვირვებული გამოხედვა: მოსკოვის ოლიმპიადამდე ხომ კიდევ ოთხი წელი იყო. ოცდაათი წლის სპორტსმენებისთვის კი ეს უსაშველოდ დიდი დროა.

წლებმა სწრაფად გაირბინა. თითქოს არც ყოფილა ეს ოთხი წელიწადი, და აი, მე კვლავ ვემზადები ოლიმპიური პრესკონფერენციისთვის, მართალია, ახლა ვერცხლის მედალი მაქვს და არა ოქროსი, მაგრამ საინტერესოა, რა კითხვებით მომმართავენ დღეს ჟურნალისტები.

პრესის წარმომადგენლებთან მრავალწლიანი ურთიერთობა მაკავშირებდა და ჩემი აზრით, ამ ხნის განმავლობაში ურთიერთნდობის გარკვეული ატმოსფეროც დავამყარე. რა თქმა უნდა, ეს შეხვედრები ერთნაირად საინტერესო როდი იყო. ზოგჯერ სტანდარტულ, ნაკლებმნიშვნელოვან შეკითხვებს მაძლევდნენ, რომლებზეც პასუხის გასაცემად დაფიქრება არ მჭირდებოდა, მაგრამ ხანდახან ძალიან საინტერესო თანამოსაუბრეებიც გამოერეოდნენ, რომლებიც კარგად ერკვეოდნენ წვრილმანებში. მათთან საუბარი მუდამ მსიამოვნებდა. ჩემი სურვილი იყო, ისეთი შეკითხვები დაესვათ, რომლებზეც საინტერესო იქნებოდა პასუხის გაცემა. და თუმცა ჩვენ, სპორტსმენები, ჟურნალისტებთან შესახვედრად მოჩვენებითი სიმსუბუქით მივდივართ, სინამდვილეში კი ამისთვის წინასწარ ვემზადებით და ეს ჩვენთვის სასიამოვნო მოვალეობაა. მოსკოვის ოლიმპიური შეჯიბრების შემდეგაც დიდი გულმოდგინებით ვემზადებოდი პრესკონფერენციისთვის. ეს შეხვედრაც ხომ ბოლო იყო ჩემთვის.

როცა დოპინგ-შემოწმების შემდეგ ჟურნალისტებისკენ გავეშურე, გზად მიმავალი იმის ფიქრში ვიყავი, წინასწარ ამომეცნო, რას შემეკითხებოდნენ და პასუხებიც მომემზადებინა. ბუნებით სიტყვაძუნწი ვარ, ამ უჩვეულო დღეს კი მით უფრო, გუნებაშიც ვერ მოვახერხე სხარტი პასუხების შედგენა. მინდოდა კი დაწვრილებით მესაუბრა, ჩემ ცნობიერებაში ამოტივტივდა კიდეც ხანგრძლივი, თითქმის მეოთხედი საუკუნის სპორტული ცხოვრების რამდენიმე ეპიზოდი. უკვე საპრესკონფერენციო დარბაზის ზღურბლზე ვიდექი, რომ უცებ გადავწყვიტე, დღეს უაღრესად გულახდილი უნდა ვიყო-მეთქი!

კარი ოდნავ შევაღე. კორესპონდენტები ამთავრებდნენ ოლივეირას "დაკითხვას". ერთი დასავლური გაზეთის ჟურნალისტმა ბრაზილიელს ჰკითხა, შეჯიბრების შემდეგ მსაჯებს დემონსტრატიულად რატომ ართმევდი ხელსო. სხვათა შორის, ამ კორესპონდენტის თანამემამულენი ოლიმპიადაში არ მონაწილეობდნენ.

ერთი შეხედვით, ყოვლად უწყინარი შეკითხვა, არსებითად პროვოკაციული იყო, საქმე ისაა, რომ ოლივეირა, რომელსაც ერთი სული ჰქონდა, იააკ უუდმიაესთვის გაესწრო, უკანასკნელ ცდებზე ზედმეტ აზარტულობას იჩენდა გამორბენის დროს და ამიტომაც ზედიზედ აბიჯებდა შემომსაზღვრელ პლასტელინის ჩხირს. ბუნებრივია, მას ნახტომები არ ეთვლებოდა. ამასთან, ყოველი წარუმატებლობის შემდეგ მსაჯები იმ ადგილს უჩვენებდნენ, სადაც სპორტსმენმა ჩხირს დააბიჯა. მაგრამ, რა თქმა უნდა, ეს არ უმსუბუქებდა წყენას.

ის, ვინც ასეთ შეკითხვას სთავაზობდა სპორტსმენს, მშვენივრად იყო გათვითცნობიერებული, თუ როგორ განიცდიდა ბრაზილიელი თავის მეორე ოლიმპიურ მარცხს, მან ეს იცოდა და ვარაუდს შემდეგზე ამყარებდა: მანამ იგი ასეთ სტრესულ მდგომარეობაშია, სანამ დიდი ხანი არ არის გასული წარუმატებლობიდან, შესაძლოა ათლეტს თავდაჭერამ უღალატოსო, ხომ შეიძლებოდა მას მართლაც ეთქვა: მსაჯებისთვის ხელის ჩამორთმევით დემონსტრაციულად ხაზს ვუსვამდი მათდამი ჩემ ირონიას და კიდევ იმას, რომ მიკერძოებულ მსაჯობაში ვდებდი ბრალსო. ერთი შეხედვითაც კარგად ჩანდა, როგორ ეძებდა საჭირო სიტყვებს, როგორი გულისყურით ემზადებოდა ოლივეირა ღირსეული პასუხისთვის, ისე ემზადებოდა, თითქოს კიდევ ერთ, უკანასკნელ ცდაზე გადისო. ძალიან მკაფიოდ ლაპარაკობდა, ხაზგასმული სიდინჯით, საჩვენებელი თითი ტაქტში მიჰყვებოდა სიტყვებს, თითქოს გაუგებარ მოწაფეს უტარებს გაკვეთილსო:

– დიახ, მე ჩამოვართვი ხელი მსაჯებს შეჯიბრების შემდეგ. საბჭოთა მსაჯები უაღრესად ობიექტურნი და კორექტულები იყვნენ. თავისი საქმიანობით ისინი ხელს უწყობდნენ, შეჯიბრება საინტერესო და პატიოსანი სპორტული ბრძოლით ჩატარებულიყო. ხტომების შემდეგ სპორტსმენები მუდამ ხელს ართმევენ ერთმანეთს. და რაკი მსაჯებს ასპარეზობის ისეთსავე მონაწილეებად მივიჩნევ, როგორც სპორტსმენებს, საჭიროდ ვცანი მადლობა მეთქვა მათთვის.

ოლივეირას ამ განცხადებას პრესკონფერენციის მონაწილენი ერთსულოვანი აპლოდისმენტებით შეხვდნენ.
მცირე დუმილის შემდეგ, ჟოაომ განაგრძო:

– რა თქმა უნდა, ძალიან ვდარდობ, რომ ვერ მოვახერხე საპატიო კვარცხლბეკზე იმაზე მაღლა ასვლა, ვიდრე მონრეალში, მაგრამ მეტოქეები დღეს უფრო ძლიერები იყვნენ და ვულოცავ რა იააკ უუდმიაეს ოლიმპიურ ოქროს მედალს, მინდა აღვნიშნო, რომ მხტომელებში აბსოლუტურ ჩემპიონად მე მაინც ვიქტორ სანეევი მიმაჩნია. ამის შესახებ მას სექტორში ვუთხარი (მართლაც, შეჯიბრების შემდეგ, ჩემი წინააღმდეგობის მიუხედავად, ჟოაომ გამარჯვება მომილოცა) და შემიძლია ახლაც გავიმეორო.

– რას იტყვის ამ განცხადებაზე ოლიმპიური ჩემპიონი? – ჰკითხა რომელიღაც ჟურნალისტმა უუდმიაეს.

– მე ვეთანხმები ოლივეირას, – უპასუხა იააკმა, – რაც სანეევმა გააკეთა, იმას ვერც ერთი ჩვენგანი ვერ გაიმეორებს.

კვლავ გაისმა ტაში, ამ ხმაურში შევედი დარბაზში, სწრაფად მივედი მიკროფონთან და ცივწყალგასხმულივით წარმოვთქვი ეს სიტყვები:

– დღეს თქვენ იხილეთ ჩემი უკანასკნელი გამოსვლა. დამთავრდა ჩემი სპორტული ცხოვრება და მზად ვარ, ყველა თქვენს კითხვას ვუპასუხო.
დარბაზში სიჩუმე ჩამოვარდა; ყველა ცნობისმოყვარეობით უყურებდა მხტომელს, რომელმაც ოთხი ოლიმპიადის "გადატანა" შეძლო. არავინ არაფერს მეკითხებოდა. მაშინ კი გადავწყვიტე, ცოტათი მაინც დავხმარებოდი ჩემ მსმენელებს:

– ალბათ, მე რომ არ მეთქვა, სპორტულ კარიერას ვამთავრებ-მეთქი, მაშინვე მკითხავდნენ, კიდევ რამდენ ხანს აპირებ შეჯიბრებებში გამოსვლასო. ნუთუ ჟურნალისტებს მხოლოდ ეს შეკითხვა აღელვებთ?

მაგრამ ყველა შეკრებილმა ან უკვე დაიკმაყოფილა საკუთარი ცნობისმოყვარეობა უუდმიაესთან და ოლივეირასთან საუბრით, ან უბრალოდ დაიღალნენ. რადგანაც უკვე საკმაოდ გვიანი იყო, კორესპონდენტების გამოცოცხლება ვერ მოვახერხე. თუმცა, რამდენიმე შეკითხვა მაინც დამისვეს, ძირითადად, მოსკოვის სექტორში ბრძოლის თავისებურებებზე. ეს ჩვეულებრივი კითხვები იყო. როცა მივხვდი, დღეს არანაირი "აღსარება" არ გამომივიდოდა, სრულიად თავისუფლად ვუპასუხე მათ. და მოულოდნელად, როცა წამყვანი უკვე აპირებდა პრესკონფერენციის დახურვას, სიტყვა ითხოვა ცნობილმა გერმანელმა ჟურნალისტმა ებერჰარდ ბოკმა.

მას არ დავიწყნია თავისი ცოდნის გამომჟღავნება – ზედმიწევნით ჩამოთვალა ჩემი შედეგი ოლიმპიადებში, ევროპისა და სსრ კავშირის ჩემპიონატებში, ევროპის თასზე, უნივერსიადებში – და შემეკითხა:

– რითი ხსნის ვიქტორ სანეევი თავის მრავალრიცხოვან გამარჯვებებს, რაშია ოლიმპიადებზე მისი წარმატებით გამოსვლების, დიდ სპორტში დღეგრძელობის საიდუმლო?

პატიოსნად ვაღიარებ, ასეთი შეკითხვისთვის მზად არ ვყოფილვარ; იმიტომ არ მომზადებულვარ, რომ გულწრფელად მჯეროდა (და ახლაც მჯერა), არავითარი საიდუმლო მე არ მქონია და არა მაქვს. მაგრამ შეკითხვაზე პასუხი უნდა გამეცა და მცირე ხნის ფიქრის შემდეგ მოკლედ ვუპასუხე:

– გამარჯვების წყურვილი, მუდმივი ვარჯიში, საკუთარი სისუსტეების დაძლევის უნარი და ცოტა იღბალიც – აი, ყველა ჩემი საიდუმლო.

არ ვიცი, დააკმაყოფილა თუ არა ჩემმა პასუხმა ჟურნალისტი, მაგრამ ერთი კია, თვითონვე არ მომეწონა. და ახლა, როცა შესაძლებლობა მომეცა წიგნის ფურცლებიდან გიამბოთ ჩემ შესახებ, მომინდა კვლავ დავუბრუნდე ამ კითხვას და ვრცლად ვუპასუხო, რომ ადრეც და ახლაც ასე მიმაჩნია, არავითარი საიდუმლო არა აქვს დიდ სპორტში ჩემი წარმატებების ხანგრძლივობას."

დავით ჭელიძე

10111
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;