[ისტორიიდან] ომები, პანდემიები და ჩაშლილი ტურნირები...

კორონავირუსმა მთლიანად შეცვალა ჩვენი ყოფა და, მათ შორის, მთელი მსოფლიოს სპორტული დღის წესრიგი. ფაქტობრივად, ყველაფერი გაჩერებულია. რა თქმა უნდა, დადგება დრო, როცა აუცილებლად დავუბრუნდებით ცხოვრების ჩვეულ რიტმს, მანამდე კი გავიხსენოთ, როგორ იშლებოდა XX საუკუნეში სპორტული შეჯიბრებები პანდემიებისა თუ ომების გამო...

1916 წელი, ჩაშლილი ოლიმპიადა ბერლინში

ბერლინმა მართლაც ძალიან ბევრი იბრძოლა, ოლიმპიური თამაშების ჩატარების უფლება რომ მოეპოვებინა. ამ ბრძოლაში გერმანელებმა საკმაოდ სოლიდურ კონკურებტებს აჯობეს. ისეთებს, როგორებიც იყვნენ ამსტერდამი, ბრიუსელი, ბუდაპეშტი, კლივლენდი, ალექსანდრია...

მეტიც, ბერლინი უკვე მომზადებული იყო ამ ტურნირის მასპინძლობისთვის. გერმანელებმა ააშენეს ოლიმპიური სტადიონი, რაც საკმაოდ სოლიდური თანხა დაჯდა... ოლიმპიური თამაშები ჩატარდა პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, 1920 წელს და მას ანტვერპენმა (ბელგია) უმასპინძლა.

1918 წელი, კოპა ამერიკა

იმ წელს „კოპა ამერიკა“ ბრაზილიაში უნდა გამართულიყო, მაგრამ ტურნირი ეგრეთ წოდებული „ესპანური გრიპის“ პანდემიამ ჩაშალა. ამ სნეულებას მაშინდელ საქართველოში „ისპანკას“ სახელწოდებით იცნობდნენ. პანდემიამ მსოფლიო 1918-19 წლებში მოიცვა. ციფრები მართლაც კატასტროფულად გამოიყურება - 550 მილიონი ადამიანი, ანუ მსოფლიო მოსახლეობის თითქმის 30 პროცენტი დაინფიცირდა და მინიმუმ 50 მილიონი გარდაიცვალა. ერთი წლის შემდეგ ბრაზილიელებმა ტურნირი მაინც ჩაატარეს და ოქროს მედლები არავის გაატანეს.

I მსოფლიო ომი

რა თქმა უნდა, პირველი მსოფლიო ომი მხოლოდ ბერლინის ოლიმპიადის ჩაშლის მიზეზი არ ყოფილა. მისი მიმდინარეობის პერიოდში შეჩერებული იყო ევროპის აბსოლუტურად ყველა მნიშვნელოვანი ჩემპიონატი და ტურნირი, რომელიც 1919 წელს განახლდა.

II მსოფლიო ომი

მეორე მსოფლიო ომმა დიდი კვალი დაამჩნია სპორტის განვითარებას. გაუქმდა არაერთი მნიშვნელოვანი სპორტული ასპარეზობა. ასე მაგალითად, არ ჩატარდა 1940 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშები, რომლისთვისაც იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოს უნდა ემასპინძლა. ასევე ზაფხულის ოლიმპიადა, რომლის მასპინძელი ფინეთის მთავარქალაქი ჰელსინკი უნდა ყოფილიყო...

1941 წელს არ ჩატარდა ლიტვაში გასამართი ევროპის ჩემპიონატი კალათბურთში. ჯერ ერთი, მეორე მსოფლიო ომი იყო და კალათბურთისთვის არავის სცხელოდა. მეორეც - მცირე ხნით ადრე საბჭოთა კავშირმა ლიტვის ანექსია მოახდინა.

არ ჩატარებულა მსოფლიოს 1942 და 1946 წლების ჩემპიონატები ფეხბურთში. ასევე 1944 წელს გასამართი ზამთრისა და ზაფხულის ოლიმპიადები.

რა თქმა უნდა, მეორე მსოფლიო ომმა დიდი კვალი დაასვა ევროპულ ჩემპიონატებსაც. საფრანგეთის პირველობა არ ტარდებოდა 1939-45 წლებში. იტალიის ჩემპიონატი შეწყდა 1943 წელს, ხოლო გერმანიის ჩემპიონატი, გასაგები მიზეზების გამო, 1945 წელს შეწყდა და მხოლოდ 2 წლის შემდეგ განახლდა.

მართალია, მეორე მსოფლიო ომის დროს შეწყდა ინგლისის ჩემპიონატი, მაგრამ არ შეწყვეტილა ფეხბურთი მთლიანად ინგლისში - თამაშობდნენ, ოღონდ, უფრო დაბალ დონეზე. ამის გამო მაყურებელი თამაშს არასოდეს აკლდა. დაახლოებით ასეთი ვითარებაა დღესაც. ვხედავთ, რომ დაბალ ლიგებში დღესაც (უფრო სწორად, კორონამდელ პერიოდში) საკმაოდაა მაყურებელი.

ერთადერთი ჩემპიონატი, რომელიც არ შეწყვეტილა მეორე მსოფლიო ომის დროს, ესპანეთი გახლდათ. ის შეწყდა ოდნავ ადრე, როცა ქვეყანაში სამოქალაქო ომი მძვინვარებდა. ეს იყო 1936-39 წლებში. სხვათა შორის, სწორედ ამ პერიოდს უკავშირდება ბასკი ფეხბურთელების ვიზიტი საბჭოთა კავშირში, მათ შორის, თბილისშიც, რამაც უდიდესი აჟიოტაჟი გამოიწვია. ბასკებმა  ორჯერ ითამაშეს საბჭოთა კავშირში - ჯერ თბილისის „დინამოს“ მოუგეს, მერე კი საქართველოს ნაკრებს, რომელიც იმავე „დინამოს“ ბაზაზე გახლდათ დაკომპლექტებული.

1941 წელს, ომის დაწყებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, შეწყდა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი ფეხბურთში. საინტერესოა, რომ იმ დროს ჩემპიონატს ორი ლიდერი ჰყავდა - მოსკოვისა და თბილისის „დინამოები“. 4 წლის შემდეგ საბჭოთა კავშირის პირველობა განახლდა...

1992 წელი, მოლდოვა

ჩემპიონატი ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით შეწყდა მის დასრულებამდე... 4 დღით ადრე. დაინიშნა „ოქროს მატჩი“ კიშინიოვის „ზიმბრუსა“ და ტირასპოლის „ტილიგულს“ შორის, რომელიც სწორედაც რომ ამბოხებულ რეგიონს (დნესტრისპირეთი) წარმოადგენდა. „ტილიგული“ შექმნილ ვითარებაში ვერ ჩავიდა კიშინიოვში და ტიტული „ზიმბრუს“ გადაეცა.

1991-92 წლები, იუგოსლავია

ამ წლებში რამდენჯერმე შეწყდა ჩემპიონატი, რომელშიც უკვე აღარ თამაშობდნენ სლოვენიური და ხორვატული კლუბები. ბოსნიურ და სერბულ კლუბებს შორის შეხვედრები ხშირად წყდებოდა. რამდენიმე კლუბმა ჩემპიონატიც კი დატოვა ნაადრევად.

ჩემპიონი კი, რა თქმა უნდა, „ცრვენა ზვეზდა“ გახდა, რომელსაც იმ დროისთვის მართლაც რომ შესანიშნავი შემადგენლობა ჰყავდა. ეს იყო იუგოსლავიის ბოლო ჩემპიონატი. ამ ქვეყნის საფეხბურთო ერთიანობა სამოქალაქო ომმა დაშალა, რომელმაც მართლაც ძალიან დიდი მსხვერპლი მოიტანა. ცხადია, ამის მერე იუგოსლავიის ყოფილი ქვეყნები დამოუკიდებლად ატარებენ ჩემპიონატს...

365
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;