ისტორიიდან. ჩვენ და ლიტველები: განსხვავებული ემოცია, განწყობა და იმედი

საქართველოს ნაკრების ყველა მატჩის მიმართ განსაკუთრებული განწყობა გვაქვს, მით უფრო, როცა ჩვენი უპირველესი გუნდი წელიწადის პირველ მატჩს ატარებს.

ამ შემთხვევაში, მნიშვნელობა არა აქვს, ეს მატჩი ამხანაგურია თუ ოფიციალური, ან მეტოქე გრანდია თუ ჩვენი კალიბრის. განწყობა მხოლოდ და მხოლოდ ოპტიმისტურია! ოღონდ, ვერც იმას უარვყოფთ, რომ ეს განწყობა, ხანდახან, რეალობასაც არის მოკლებული...

გამონაკლისი არც 2018 წლის პირველი სანაკრებო მატჩია, მით უმეტეს, საქართველოს ნაკრები საფეხბურთო წელიწადს იმ მეტოქესთან დაპირისპირებით იწყებს, რომელთანაც თავის ისტორიაში პირველი მატჩი ჩაატარა.

ის მართლაც განსაკუთრებული შეხვედრა იყო - დღევანდელთან შედარებით აშკარად განსხვავებული ემოციებითა თუ არანაკლებ განსხვავებული ოპტიმისტური განწყობით.

ეგ კი არა, რატომღაც გვეგონა, რომ სწორედ ლიტვის ნაკრებთან დაპირისპირებით უნდა დაწყებულიყო დამოუკიდებელი ქართული ფეხბურთის აღზევება: საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატი იმ მომენტისთვის უკვე ორი თვის დაწყებული იყო, 27 მაისს კი საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს თავისი პირველი მატჩი უნდა ჩაეტარებინა იმ ქვეყნის ნაკრებთან, ჩვენს მსგავსად ასევე დამოუკიდებლად არსებობა რომ გადაწყვიტა...

პირველი და განსაკუთრებული...

ლიტვის მაშინდელი ნაკრები ამ ქვეყნის უძლიერესი გუნდის, ვილნიუსის "ჟალგირისის" ბაზაზე იყო დაკომპლექტებული. 80-იანი წლების ბოლოდროინდელი "ჟალგირისი" კი საკმაოდ ანგარიშგასაწევი ძალა იყო იმდროინდელ საბჭოურ ფეხბურთში და არც ის ფაქტი გაგვკვირვებია, რომ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ რამდენიმე ლიტველმა ფეხბურთელმა წამყვან ევროპულ გუნდებს მიაშურა.

ამათ შორის კი, რა თქმა უნდა, ნახევარმცველები - ვალდას ივანაუსკასი და არმინას ნარბეკოვასი უნდა ვახსენოთ - საბჭოთა კავშირის სხვადასხვა ნაკრებშიც წარმატებით რომ გამოდიოდნენ და უცხოურ კლუბებშიც.

თავის პირველ მატჩში საქართველოს ნაკრების გაძღოლის პატივი გივი ნოდიას ერგო - გამორჩეულ სპეციალისტსა და არანაკლებ გამორჩეულ პიროვნებას, რომელიც იმ დროისთვის რუსთავის "გორდას" მთავარი მწვრთნელი გახლდათ. გივი ნოდიას ასისტენტებიც უნდა ვახსენოთ: ქართული ფეხბურთის ლეგენდები - რამაზ შენგელია და ოთარ გაბელია. სხვათა შორის, ოთარ გაბელია დიდი სპორტიდან სწორედ იმ დღეს, 1990 წლის 27 მაისს გააცილეს...

...საქართველოს ნაკრები მატჩისთვის რუსთავში ემზადებოდა, შეკრებაზე კი პირველ ეროვნულ ჩემპიონატში მოასპარეზე გუნდების 23 ფეხბურთელი იყო გამოძახებული და თითოეულ მათგანს ძირითად შემადგენლობაში თამაშის სავსებით სამართლიანი პრეტენზია ჰქონდა.

აღარაფერს ვამბობთ მათ უმთავრეს სურვილზეც: საქართველოს ნაკრების მაისურით სადებიუტო მატჩი ჩაეტარებინა! არადა, ცხონებულ გივი ნოდიას მართლაც ასარჩევად ჰქონდა საქმე: საქართველოს ნაკრებში ხომ ერთიმეორეზე გამორჩეული ფეხბურთელები იყვნენ გამოძახებულნი და აქედან გამომდინარე, ძირითადი შემადგენლობის გამოცნობა, ფაქტობრივად, გამორიცხული იყო (ჯანსაღი კონკურენციის პირობების გათვალისწინებითაც).

სამაგიეროდ, საკამათო არავისთვის უნდა ყოფილიყო ჩვენი ნაკრების სამწვრთნელო შტაბის არჩევანი კაპიტანთან დაკავშირებით: საქართველოს ნაკრების ისტორიაში პირველ მატჩში კაპიტნის სამკლანური ვის უნდა ჰკეთებოდა, თუ არა გელა კეტაშვილს, ფეხბურთში ერთადერთ ქართველ ოლიმპიურ ჩემპიონს!..

საქართველოს ნაკრები მოედანზე აშკარად შემტევი შემადგენლობით გავიდა, თუმცა ლიტველებს მწვრთნელიც (ბენიამინას ზელკიავიჩუსი) გამორჩეული ჰყავდათ და, ჩვენი ნაკრებისგან განსხვავებით, ერთმანეთთან შეთამაშების პრობლემაც ბევრად უფრო ნაკლები ჰქონდათ.

პირველი ტაიმი სტუმრებმა მინიმალური სხვაობით რომ მოიგეს, ალბათ, ლოგიკურიც იყო, თუმცა შესვენების შემდეგ ჩვენი ნაკრების შემადგენლობაში მომხდარი ცვლილებებისა და გადაადგილების წყალობით, სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა.

ცალკე საუბრის თემაა მეორე ტაიმში გატანილი ერთმანეთზე უკეთესი გოლიც - გია გურულის მიერ "საფირმო" საჯარიმო დარტყმით გატანილი გოლიც და კახა კაჭარავას ზუსტი თავურიც, აღარაფერს ვამბობთ, სტუმართა საყრდენი ნახევარმცველის, საბჭოთა კავშირის ჭაბუკთა ნაკრების ყოფილი კაპიტნის, ვირგილიუს ბალტუშნიკასის მიერ ქუსლით გატანილ მართლაც ეფექტურ გოლზე...

სრული თანაფარდობა

სამწუხაროდ, ფიფა და უეფა 1994 წლამდე არ ცნობდნენ ქართული ფეხბურთის დამოუკიდებლობას და ამის გამო, 1990 წლის 27 მაისს ლიტვასთან ჩატარებული ის მატჩი ჩვენი ნაკრებისთვის იმ წლის პირველი და უკანასკნელი შეხვედრა გამოდგა.

იგივე სიტუაცია იყო ამის შემდეგაც: 1991 წლის 2 ივლისს, ამჯერად უკვე გიგა ნორაკიძის დამოძღვრილმა საქართველოს ნაკრებმა, ასევე ერთადერთი მატჩი ჩაატარა, როცა მართლაც ლამაზ სტილში, თემურ ქეცბაიას, გიორგი დარასელიას, მიხეილ ჯიშკარიანისა და მიხეილ ყაველაშვილის გოლებით, მოლდოვის ნაკრებს გასვლაზე 4:2 მოუგო.

ამის შემდეგ კიდევ ერთწლიანი ლოდინი დაგვჭირდა, ვიდრე ისევ ლიტვამ არ გამოთქვა ჩვენთან ამხანაგური მატჩის ჩატარების სურვილი, ოღონდ, ამ შემთხვევაში გვაჯობა: შეხვედრის მიწურულს გოლი არუნას მიკამ გაგვიტანა.

ლიტველებთან ეს მეორე დაპირისპირება იმითიც იყო დასამახსოვრებელი, რომ სწორედ 1992 წლის 2 სექტემბერს ჩაატარეს საქართველოს ნაკრებში სადებიუტო მატჩი აკაკი დევაძემ, კახა გოგიჩაიშვილმა, რევაზ არველაძემ და იმ დროისათვის ორმა ახალგაზრდა და ნიჭიერმა ფეხბურთელმა - 20 წლის გიორგი ნემსაძემ და 19 წლის შოთა არველაძემ.

საქართველოსა და ლიტვის ნაკრებებს შორის ურთიერთდაპირისპირებათა ისტორიაში, ფაქტობრივად, თანაფარდობაა: 7 მატჩი, 3 მოგება, 1 ფრე, 3 წაგება.

მხოლოდ ბურთების სხვაობაში ვჯობივართ ბალტიისპირელებს და ეგაც იმის გამო, რომ 2002 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის შესარჩევი ციკლის სასტარტო შეხვედრაში, დავით ყიფიანისა და რევაზ ძოძუაშვილის დამოძღვრილმა საქართველოს ნაკრებმა ჩინებულ სტილში 4:0 მოუგო ლიტვას საგარეო მატჩი.

არანაკლებ დასამახსოვრებელი იყო ამავე შესარჩევი ციკლის თბილისური დაპირისპირებაც. ოღონდ, ჩვენს ნაკრებს მაშინ უკვე ალექსანდრე ჩივაძე ხელმძღვანელობდა.

იმ შესარჩევის ბოლო მატჩის დასკვნით ათ წუთში ალექსანდრე იაშვილის ბენეფისი შედგა: "ფრაიბურგის" ერთ-ერთმა ლიდერმა ლიტველებთან დუბლი შეასრულა. სხვათა შორის, ეს იყო ბოლო შემთხვევა, როცა საქართველოს ნაკრებმა შესარჩევი ციკლი III ადგილზე დაასრულა...

საქართველო-ლიტვა. ყველა მატჩი

ამხანაგური მატჩი
საქართველო-ლიტვა 2:2
27.05.1990. თბილისი.
ეროვნული სტადიონი. 55 000 მაყურებელი

0:1 ნარბეკოვასი (12-პენ), 1:1 გურული (52), 1:2 ბალტუშნიკასი (66), 2:2 კაჭარავა (81)
საქართველო: ბალაძე - ფირცხალავა, ცხადაძე (71. კაჭარავა), კეტაშვილი, ნადირაძე - რევიშვილი (46. ბიგვავა), კუდინოვი, კორღალიძე (46. თორღაშვილი), ქეცბაია - გურული, ფანცულაია (46. გოგრიჭიანი).

მწვრთნელი: გივი ნოდია
კაპიტანი: გელა კეტაშვილი
არბიტრი: მ. მიმინოშვილი (საქართველო)

ამხანაგური მატჩი
ლიტვა-საქართველო 1:0
02.09.1992. კაუნასი. 4 500 მაყურებელი

1:0 მიკა (90)
საქართველო: დევაძე - ჩიქოვანი, სიდამონიძე, კუდინოვი, გ. ჯიშკარიანი - გოგიჩაიშვილი, ცომაია, გ. დარასელია, რ. არველაძე (56. ნემსაძე) - ყიზილაშვილი, შ. არველაძე (63. დ. ჯანაშია).

მწვრთნელი: გიგა ნორაკიძე
კაპიტანი: გია ჯიშკარიანი
არბიტრი: ნ. ლიხოლაი (ლატვია)

მსოფლიოს ჩემპიონატი 2002
ლიტვა-საქართველო 0:4
07.10.2000. კაუნასი. 2 300 მაყურებელი

საქართველო: გვარამაძე - სილაგაძე, ხიზანიშვილი, კალაძე, კობიაშვილი - რეხვიაშვილი, ნემსაძე - ყაველაშვილი, ქინქლაძე (70. ჯამარაული), ქეცბაია (67. მენთეშაშვილი) - დემეტრაძე (59. ა. არველაძე).

მწვრთნელები: დავით ყიფიანი, რევაზ ძოძუაშვილი
კაპიტანი: გიორგი ნემსაძე
არბიტრი: რ. ვოიციკი (პოლონეთი)

მსოფლიოს ჩემპიონატი 2002
საქართველო-ლიტვა 2:0
05.09.2001. თბილისი. მიხეილ მესხი.
15 000 მაყურებელი

1:0 იაშვილი (81), 2:0 იაშვილი (84)
საქართველო: გვარამაძე - საჯაია, ხიზანიშვილი, კალაძე, კობიაშვილი - ცქიტიშვილი, ნემსაძე, ქინქლაძე, ალექსიძე (66. ბურდული) - იაშვილი (90. შ. არველაძე), ყაველაშვილი (46. დემეტრაძე).

მწვრთნელი: ალექსანდრე ჩივაძე
კაპიტანი: გიორგი ნემსაძე
არბიტრი: ჰ. იაკოვი (ისრაელი)

ამხანაგური მატჩი
საქართველო-ლიტვა 1:0
09.02.2005. თბილისი. მიხეილ მესხი.
2 000 მაყურებელი

1:0 აშვეთია (57)
საქართველო: ლომაია - მჟავანაძე (46. შაშიაშვილი), სალუქვაძე, ხიზანიშვილი, ამისულაშვილი - გოგუა (76. ოდიკაძე), ასათიანი (70. გოგობერიშვილი), ქინქლაძე, დ. კვირკველია (46. კვარაცხელია) - ჯაკობია (46. ვ. გიგიაძე), აშვეთია.

მწვრთნელი: ალენ ჟირესი
კაპიტანი: ზურაბ ხიზანიშვილი
არბიტრი: ზ. გადიევი (აზერბაიჯანი)

ევროპის ჩემპიონატი 2008
ლიტვა-საქართველო 1:0
02.06.2007. კაუნასი. 6 000 მაყურებელი

1:0 მიკალაიუნასი (78)
საქართველო: ლომაია - ხიზანეიშვილი, ხიზანიშვილი, კალაძე, ელიავა - მენთეშაშვილი (64. მარცვალაძე), კობიაშვილი - იაშვილი, ცქიტიშვილი (80. მუჯირი), დ. კვირკველია - დემეტრაძე.

მწვრთნელი: კლაუს ტოპმიოლერი
კაპიტანი: კახა კალაძე
არბიტრი: კ. კირჩეტი (შვეიცარია)

ევროპის ჩემპიონატი 2008
საქართველო-ლიტვა 0:2
21.11.2007. თბილისი. ეროვნული.
30 000 მაყურებელი

0:1 კსანავიჩიუსი (52), 0:2 კსანავიჩიუსი (90)
საქართველო: მაკარიძე - სალუქვაძე, ასათიანი, კალაძე, დ. კვირკველია - კანკავა, მენთეშაშვილი (31. მარცვალაძე) - სირაძე (80. გელაშვილი), ცქიტიშვილი, ყენია - მჭედლიძე.

მწვრთნელი: კლაუს ტოპმიოლერი
კაპიტანი: კახა კალაძე
არბიტრი: ა. სტავრევი (მაკედონია)

ფოტოზე გია გურული, კახა ცხადაძე

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
2460
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;