[ლეგენდების კვალდაკვალ] ნაწილი II. გურამ მინაშვილი: აშშ ისტორიაში პირველად დავამარცხეთ

გთავაზობთ მეორე ნაწილს გურამ მინაშვილის მონათხრობიდან 1959 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის შესახებ.

"ბრაზილიელებს ჩილეს მსოფლიოს ჩემპიონატზე ორჯერ შევხვდით. ჯერ პირველ ჯგუფურ ეტაპზე, შემდეგ ფინალურ სტადიაზე.

როგორც ყოველთვის, სამხრეთამერიკელებს 1959-შიც კონკურენტუნარიანი ნაკრები ჰყავდათ.ბრაზილიელებმა ჩილეს მსოფლიოს ჩემპიონატზე ოქროს მედლებიც მიიღეს...

თუ მსოფლიოზე აშშ და სსრკ მონაწილეობდნენ, ბრაზილიას ოქრო როგორ დაანებეს? - იკითხავთ. პასუხს ეტაპობრივად მოგახსენებთ. საწყის ჯგუფურ ტურნირში შევხვდით მექსიკას, ბრაზილიას და კანადას. პირველ ორს მოვუგეთ, კანადელებთან კი თავდაჯერებულები გავედით და დავისაჯეთ - 54:63.

შედეგად, ჩვენ, ბრაზილიელებსა და კანადელებს მოგება-წაგებათა თანაბარი რაოდენობა დაგვიგროვდა და ბურთების უკეთესი შეფარდებით ჯგუფიდან სსრკ და ბრაზილია გავედით.

   ნაწილი I  [ლეგენდების კვალდაკვალ] როგორ წაართვა საბჭოთა მთავრობამ გურამ მინაშვილს მსოფლიოს ჩემპიონის ოქროს მედალი

სამი ჯგუფიდან ექვსი ნაკრები გადავიდა ფინალში. იქ მეშვიდე გუნდად მასპინძელი ჩილე დაემატა. შვიდივე ერთმანეთს უნდა შეხვედროდა და ისე გამოვლენილიყო ჩემპიონი.

ბრაზილიას მეორედაც მოვუგეთ (66:63), მის გზას გავუყენეთ პუერტო რიკო (84:55), რომლის შემადგენლობაში თამაშობდა ხუან ვისენსი. ჩემთან შედარებით ტანდაბალი, ჩასკვნილი გამთამაშებელი იყო, მოგიახლოვდებოდა თუ არა, ნახტომში სტყორცნიდა. 26-28 ქულაზე იოლად ადიოდა.

იგი ამერიკაში, კანზასში თამაშობდა და მოგვიანებით "ნიუ იორკ ნიქსისგანაც" მიიღო მიწვევა. მწვრთნელებმა ვისენსის მეურვეობა მე დამავალეს - მას თუ გავაჩერებთ, თამაშსაც მოვიგებთო.

გავაჩერე. 16 ქულა კი ჩააგდო, მაგრამ ეს მისი ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი იყო ჩვენამდე ჩატარებულ შეხვედრებში. ძირითადად შორიდან ტყორცნებით აგროვებდა ქულებს, ფარქვეშ შესვლას იშვიათად ცდილობდა.

პუერტო რიკოსთან მატჩის მეორე დღეს მწვრთნელებმა პარკში გაგვიყვანეს და იქ მითხრეს კომპლიმენტი დაცვაში კარგი თამაშისთვის. ამ პარკში ყოველდღიურად დავდიოდით, თან შეხვედრებს ვარჩევდით, თან სუფთა ჰაერზე ვისვენებდით. თბილისის მთაწმინდა რომ წარმოვიდგინოთ, დაახლოებით ისეთ ადგილას იყო პარკი გაშენებული.

სსრკ-ის ნაკრებმა საწყისი ჯგუფური ეტაპიც სანტიაგოში ჩაატარა და ფინალურიც. ვასპარეზობდით ღია ცის ქვეშ, ჩილეს ნაციონალურ სტადიონზე, რომელიც სპეციალურად 1962 წლის მსოფლიოს საფეხბურთო ჩემპიონატისთვის აშენდა, მოგვიანებით კი პრეზიდენტმა პინოჩეტიმ სატუსაღოდ გადააქცია.

ბრაზილიისა და პუერტო რიკოს შემდეგ ბულგარეთი (78:58), ჩილე (75:49) და აშშ (62:37) დავამარცხეთ. ეს იყო პირველი შემთხვევა საკალათბურთო ისტორიაში, როცა სსრკ-ის ნაკრებმა ამერიკის შეერთებულ შტატებს სძლია. 25 ქულის სხვაობით მოგება კი ერთი შეხედვით გასაკვირი იყო.

თუმცა ოკეანისგაღმელები იმდენად დარწმუნებულნი იყვნენ თავის უპირატესობაში, რომ მსოფლიოს ჩემპიონატზე საჰაერო აკადემიის გუნდი გამოგზავნეს. ეგონათ, მსოფლიოს ჩემპიონები მაინც გახდებოდნენ, მაგრამ აშშ-ს მხოლოდ ჩვენ კი არა, ბრაზილიამაც სძლია.

ფინალურ ჯგუფში ხუთი მატჩი მოვიგეთ და რჩებოდა ტაივანი, რომელთან 0:100 წაგების შემთხვევაშიც კი მსოფლიოს ჩემპიონობა გარანტირებული გვქონდა.
ფიბას პრეზიდენტმა სსრკ-ტაივანის შეხვედრა განგებ გადაიტანა ბოლოში, რადგან კარგად მოეხსენებოდა პოლიტიკური დავის შესახებ.

საქმე ის იყო, რომ ტაივანი დამოუკიდებელი ქვეყნის სტატუსით, ფორმოზას სახელწოდებით მონაწილეობდა მსოფლიოს ჩემპიონატზე. სსრ კავშირის ხელმძღვანელობა კი ტაივანს ჩინეთის ნაწილად განიხილავდა და კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა ტაივანთან, როგორც დამოუკიდებელ ქვეყანასთან ტოლ-სწორად თამაშს.

ამ კუნძულის გამო მსოფლიოს ჩემპიონატზეც არ გვიშვებდნენ. ჩილეში გასამგზავრებლად გამზადებულებს გამოგვიცხადეს - დაიშალეთ, მსოფლიოზე აღარ მიდიხართო. 2-3 დღით მოსკოვში, სასტუმროში გავჩერდი.

ამასობაში ჩვენი გუნდის მწვრთნელები ცეკაში მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ, ჰპირდებოდნენ, რომ ტაივანს ჩილეში არ შეხვდებოდნენ, რადგან იგი სხვა ჯგუფში მოხვდა და წარმოუდგენელი იყო ტაივანის ფინალურ ეტაპზე გასვლა. მართლაც, მის ჯგუფში თამაშობდნენ აშშ და სამხრეთ ამერიკის მოქმედი ჩემპიონი - არგენტინა.

გომელსკისა და სპანდარიანის შრომამ შედეგი გამოიღო და ხელისუფლებამ ჩილეში გაგვიშვა. ოღონდ იმ პირობით, რომ ტაივანს არ უნდა შევხვედროდით.

ბედი არ გინდა? - ქალაქ ვალპარაისოდან სანტიაგოში მოვიდა ცნობა, რომ ტაივანმა არგენტინა დაამარცხა, აშშ-ის ნაკრებთან ერთად ფინალური შვიდეულის საგზური მოიპოვა.

სსრკ-ტაივანი იმიტომაც გადადეს ბოლოსკენ, რომ ჩვენი გუნდის უფროსობას სახელმწიფოს ხელმძღვანელებისგან ტაივანთან თამაშის უფლება მიეღოთ. მწვრთნელები მეორე ეტაპის დაწყების პირველივე დღიდან დეპეშას დეპეშაზე გზავნიდნენ ცეკაში...

გავიდა ერთი დღე, პასუხი არ მოვიდა, მეორე დღესაც იგივე განმეორდა, მესამესაც... დადგა მატჩის დაწყების დრო, მაგრამ საბჭოეთიდან პასუხი არ გვეღირსა. არადა, მწვრთნელები გაფრთხილებულები იყვნენ - ტაივანთან არ უნდა გვეთამაშა.

...მსაჯმა მატჩის დაწყების ნიშნად ბურთი მოედნის ცენტრში ააგდო, დაეუფლნენ ტაივანელები, ჩააგდეს და თამაშიც 2:0 მოიგეს. ამ დროს მოედანზე არც ერთი ჩვენგანი არ იყო - სსრკ-ის ნაკრები მოედანზე არ გავიდა.

გამოუცხადებლობის გამო სსრკ-სა და ასევე სოციალისტურ ბულგარეთს დისკვალიფიკაცია მოგვცეს, ჩემპიონატიც შესაბამისად, მეექვსე-მეშვიდე ადგილებზე დავამთავრეთ.

საბჭოეთში გამომგზავრებამდე ჩილეს კომუნისტურმა პარტიამ შესანიშნავი სუფრა გაგვიშალა თვალუწვდენელ ვენახში, რომელიც მასვე ეკუთვნოდა. ქართულ ფილმ "ქეთო და კოტეში" რომ ამბობენ: "თუ ქორწილია, ქორწილი იყოს, გუნდით, არქიელითა და გუბერნატორით", სწორედ ასეთი მასშტაბური ღონისძიება გამოვიდა.

შეჯიბრება დამთავრებული გვქონდა და თითო ჭიქა თეთრი ღვინო გავსინჯეთ, ჩილეს ღვინოები ხომ მსოფლიოშია ცნობილი. წვეულების ბოლოს გამოგვიტანეს დიდი ტორტი წარწერით: მსოფლიოს ჩემპიონებს ჩილეს კომუნისტური პარტიისგან.

ამის მიუხედავად, ძნელი წარმოსადგენი არ არის, რას ვგრძნობდი საბჭოთა კავშირში დაბრუნებული: მძულდა პოლიტიკა, რომელმაც საშუალება მომისპო მსოფლიოს ჩემპიონი გავმხდარიყავი.

ასეთი შანსი ხომ ადამიანს შეიძლება ცხოვრებაში ერთხელ მიეცეს. სპორტულ ბრძოლაში დავამარცხეთ აშშ, ბრაზილია (რომელიც ჩემპიონად აღიარეს) და პოლიტიკური ბრძოლა წავაგეთ, სადღაც ჩინეთის იქით მდებარე პატარა კუნძულთან...

საბჭოთა მთავრობამ კი, საქციელი მოგვიწონა, მოსკოვში, თვითმფრინავის ტრაპზე ისე დაგვხვდნენ, როგორც მსოფლიოს ჩემპიონებს შეშვენოდათ. სპეციალურად ჩვენთვის ოქროს მედლებიც ჩამოასხეს და თითოეულ კალათბურთელს ჩამოგვირიგეს. ...მაგრამ ის ნამდვილი, ჩილეში დამზადებული მედალი მერჩივნა.

მოსკოვში ჩამოსხმულ ჯილდოზე უფრო ძვირფასი შავი ჯინსები იყო, რომელიც სანტიაგოდან ჩამოვიტანეთ. მაშინ ჯინსები მოდაში ახალი შემოსული იყო და დიდი პოპულარულობით სარგებლობდა.

თუმცა ნამდვილი, ამერიკული წარმოებისა ძალიან ძვირი ღირდა. მათი შეძენა საბჭოთა ნაკრების წევრებს არ შეგვეძლო, სამაგიეროდ, სანტიაგოში მივაგენით ადგილს, სადაც ჩილეში შეკერილი, გაცილებით იაფიანი ჯინსები იყიდებოდა, ლამაზებიც იყო და საქართველოში თავსაც ვიწონებდით."

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
3049
მკითხველის კომენტარები / 2 /
j.ch.
1
არც მასეა საქმე.აუღიარებელ ქვეყნებს ახლაც არ ეთამაშებიან.ხოლო თუ ფული გქონდა ხორცს,ყველს ყოველთვის იყიდდი ბაზარში და კოპტორგში.კარაქსაც იშოვნიდი.
გიორგი.
0
რა კარაქის შოვნაზე ლაპარაკობ, მოსწრებიხარ, თუ ვიღაცის ნაბჟუტურებს ყვები. კარაქიც ეყარა და ყველიც. ბრინზას არ ვკადრულობდით. გასტრონომის ვიტრინები სავსე იყო ნამდვილი "სგუშონკების" პირამიდებით, ნატურალური კარაქით და არა ისეთით, დღეს ხალხს რომ წამლავს. რაც იყო ყველაფერი ნატურალური იყო. ხალხის მოწამვლას ვინ გაბედავდა, ციხე არ ასცდებოდა. ყველაფერი ნატურალური იყო. დარღვევები იყო წონაში და სტანდარტებში. ეხლა საღ ჩაის ვერ დალევ, ყველს ვერ შესჭამ, ძეხვი პირში არ ჩაიდება. ყოველ დალით ახალ ჩამოსხმულ რძეს არიგებდნენ ქალაქის მაღაზიებში და საღამოს ყველა მაღაზიებს ჩამოივლიდნენ და გაუყიდავ რძეს მაღაზიაში არ ტოვებდნენ, ისევ რძის კომბინატებში აბრუნებდნენ გადასამუშავებლად. ერთ დღეზე მეტს, რძეს არ აჩერებდნენ მაღაზიაში. დღეს ქიმიკატებით გაჯერებული რძის პროდუქტებით არის გამოტენილი მარკეტები. ხალხი იმიტომაც არის დაავადებული კიბოთი და სხვა უბედურობებით. სამაგიეროდ დემოკრატები არ იყვნენ, არასამთავროები არ გვყავდა და კიდევ ბევრი"სასიკეთო" მოვლენები არ იყო. წლოვანებს კითხეთ, თქვენს გარშემო, თუ არ გჯერათ.
13:58 2018.10.07
komunisti
6
აი ასეთ ქვეყანაში ვცხოვრობდით, რომელზეც ზოგს კიდევ ნოსტალგია აქვთ.
ქვეყნის სპორტული ნაკრებს წევრებს რო ჯინსები სანატრელი ექნებათ რა სპორტულ შედეგებზეა ლაპარაკი.
ეეხ რა ჯინსები, ქვეყანაში ჩასაცმელ-დასახურზე რო არაფერი ვთქვათ, გასტრონომებში(მარკეტებს ერქვა), ხორცს და ყველს, კარაქს და ხორცს ტალონის გარეშე ვერ იყიდიდით, საოჯახო ტექნიკაზე ლაპარაკი ხო ზღაპარი იყო, აღარაფერს ვამბობ ავტომობილებზე თუ ბინებზე.
გიორგი.
0
ამერიკული ჯინსები თუ არ ჰქონდათ, ტიტველი დადიოდნენ? თუ კალათბურთი არ უნდა ეთამაშათ? ქვეყანა არ ესახელებინათ? რა ამით, ქვეყანა სძულდათ? პირადად თქვენ, ფულით გამძღარი თუ არ ხართ, ხელს არ გაანძრევთ ქვეყნის,შენი სამშობლოს სასახელოდ? იყო ქვეყნის სიყვარული, პატრიოტიზმი, ურთიერთ გატანა, კაცობა, რაც დღეს წარმოუდგენელია და დაკარგულია.
14:19 2018.10.07
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;