[VIDEO] ვლადიმირ სინიავსკი: გურამ საღარაძეს სძულდა მოსაწყენი ჭიდაობა, მისი სტიქია ფეთქებადობა იყო

უფროსი თაობის ადამიანებს ემახსოვრებათ ირანული ფილმი "მაზანდარანელი ვეფხვი", რომელშიც ცნობილი სპარსი ფალავნის, მელბურნის ოლიმპიური თამაშების გამარჯვებულისა და სამგზის მსოფლიოს ჩემპიონ იმამ ალი ჰაბიბის ცხოვრებაა ასახული აღმოსავლური ფილმებისთვის დამახასიათებელი თითქმის დაუჯერებელი ეპიზოდებით, თუნდაც იმ ფაქტით, რომ ჰაბიბი შიშველი ხელებით ჯიქსაც კი ახრჩობს. იგი მაზანდარანის პროვინციიდან იყო და მადლიერმა ქომაგებმა "მაზანდარანელი ვეფხვი" შეარქვეს...

დავით გობეჯიშვილი: სახლიდან დარბაზამდე 3 კილომეტრი მაინც უნდა გამევლო... წვიმა, თოვლი, შიშიც დამიძლევია [VIDEO]

წორედ ეს სწორუპოვარი ფალავანი ეწვია ირანის ნაკრებთან ერთად 1962 წელს საბჭოთა კავშირს. სპარსმა მორკინალმა, რომელმაც "ჭიდაობის პროფესორ" ვახტანგ ბალავაძეს 1959 წელს წაართვა მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტული, ტრიუმფით მოიარა მოსკოვი და მინსკი. ერთი ამოსუნთქვით დაუმარცხებია საბჭოთა კავშირის არაერთგზის ჩემპიონები - ალიმბეკ ბესთაევი, მიხაილ ბეკმურზოვი, გარსევან ნებიერიძე, მინსკელი გორბატენკო. 

თბილისში ელვის სისწრაფით გაირბინა ინფორმაციამ - ცირკის არენაზე ჰაბიბიმ უნდა იჭიდაოსო. იმდენმა გულშემატკივარმა მოიყარა თავი, რომ იარუსებზე ნემსის ჩასავარდნი ადგილი არსად იყო. ქომაგებმა არ იცოდნენ, ირანელ ლეგენდას, რომელსაც ოვაციებით შეხვდნენ, ვის დაუპირისპირებდნენ. ახალგაზრდა გურამ საღარაძის გვარის გამოცხადებისას მაყურებელთა რიგებს უკმაყოფილების ტალღამ გადაურბინა. 

"ქომაგთა ამგვარმა რეაქციამ ჩემზე დადებითად იმოქმედა, - იტყვის მოგვიანებით ქართველი ფალავანი, - გავბრაზდი და საბრძოლველად განვეწყვე, რომ ყველასთვის მეჩვენებინა, არც ისე ხელწამოსაკრავი მოჭიდავე ვიყავი. ირანელი კი, პირიქით, გულშემატკივართა განწყობამ აცდუნა - ეტყობა, იფიქრა, მეტოქეს იოლად მოვერევიო".



კარალეთური სარმა
მომავალი მსოფლიოს ჩემპიონი ჭიდაობის ანაბანას ჭაბუკობისას ეზიარა. არც იყო გასაკვირი: მამამისი - ამბროლაურის რაიონის სოფელ პატარა ონის მკვიდრი რევაზ საღარაძე - კარგ ოსტატად ითვლებოდა, ბიძა - იორამ საღარაძე კი ერთხანს საკავშირო ნაკრების წევრიც კი გახლდათ. სწორედ ბიძამ წარუდგინა იგი თავის მწვრთნელ შალვა ნოზაძეს. არადა, ბავშვობიდან ჯანმრთელობითა და აღნაგობით არ გამოირჩეოდა. 

15 წლისამ ორგანიზმის გასაკაჟებლად მაშინდელ კიროვის ბაღში ტანვარჯიშის დარბაზს მიაშურა. წელიწადზე მეტი ივარჯიშა, პირველი თანრიგის ნორმატივიც შეასრულა და ის იყო, საქალაქო პირველობისთვის ემზადებოდა, იორამმა ჭიდაობაზე სიარული რომ ურჩია. ხათრი ვერ გაუტეხა ბიძას და მასთან ერთად მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე "კუპალნიის" ორსართულიან დარბაზს ეწვია. 

შალვა ნოზაძე იქ აფრთიანებდა ჩემპიონებს. გამოცდილ სპეციალისტს თვალში მოუვიდა ყმაწვილი. მეორე დღიდანვე გულმოდგინედ დაიწყო მისი გამოძერწვა. შეგირდიც მალე შეეჩვია ხალიჩას. 

- კარალეთი ჩემი დედულეთია, - მითხრა ბატონმა გურამმა, - ერთხელ მე და მამა იქ მაისობაზე ჩავედით. სოფლის ნახერხმოყრილ სარბიელზე მოშვილდულ ბიჭებს ბუღი დაეყენებინათ. მამამ შემაგულიანა - იჭიდავეო. არც დავფიქრებულვარ, ისე შევედი წრეში. ის იყო, მეტოქეს ჩოხაში ჩავავლე ხელი, რომ მან უეცარი სარმით ბეჭებზე დამცა. სიმწრის ოფლმა დამასხა, მიწა გამსკდომოდა, მერჩია. არ მახსოვს, სახლამდე როგორ მივედი. მართალია, მაშინ ძალიან დამწყდა გული, მაგრამ ის მარცხი ჩემთვის ჭკუის სასწავლი გაკვეთილი გამოდგა...

თბილისში დაბრუნების შემდეგ მეტი მონდომებით დაიწყო ფანდების დამუშავება. თანატოლთა ტურნირებში მონაწილეობასაც მოუხშირა. ჯერ ჭაბუკთა თბილისის პირველობა მოიგო, მერე ბათუმში საქართველოს ჩემპიონი გახდა, საკავშირო პირველობის პრიზიორმა ჰელსინკში ახალგაზრდულ ფესტივალში გაიმარჯვა, მაგრამ გული მარტო ხალიჩისკენ როდი მიუწევდა - წიგნი იყო და დარჩა სახელოვანი ფალავნის მუდმივ თანამგზავრად. 
ვინც ამ ტიტულოვან სპორტსმენს ახლოს იცნობს, აუცილებლად დამემოწმება. დასტურად ისიც გამოდგება, რომ ბატონმა გურამმა დედაქალაქის ვერისუბნის ვაჟთა მე-8, იგივე "დობრი მიშკას" სკოლა (დირექტორი მიხეილ სიხარულიძე) ვერცხლის მედალზე დაამთავრა (სხვათა შორის, მისი ერთ-ერთი პედაგოგი იყო ცნობილი თამადა და საზოგადო მოღვაწე სიმონიკა სხირტლაძე) და საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის წარჩინებული სტუდენტი გახლდათ. 

დიდი ჭიდაობის კარიბჭის ზღურბლზე რომ უნდა გადაებიჯებინა, სწორედ მაშინ ეწვია თბილისს სპარსი ფალავანი. 

- იმამ ალი ჰაბიბი ჩემთვისაც ისეთივე ლეგენდა იყო, როგორიც მილიონობით გულშემატკივრისთვის, - იხსენებს ბატონი გურამი, - თბილისში მის წინააღმდეგ ვახტანგ ბალავაძეს უნდა ეჭიდავა, მაგრამ ბატონი ვახტანგი შეუძლოდ იყო და საკავშირო ნაკრების უფროსმა მწვრთნელმა ალექსანდრ დიაკინმა ეს მისია მე დამაკისრა, თან შემაგულიანა - თუ სძლევ, მომავალი წლიდან მსოფლიოს ჩემპიონატებისკენ გზა ხსნილი გექნებაო. 

იმ წელიწადს ნაკრებში ბეკმურზოვი იყო პირველი, რომელიც პრიზიორებში ვერ მოხვდა. ორთაბრძოლის მოსაგებად მოტივაცია მომემატა, თუმცა უდიდესი პასუხისმგებლობის ფსიქოლოგიური წნეხიც მთრგუნავდა.

მსაჯის ნიშანზე უმალ ვეკვეთე მეტოქეს, ორი ქულა ავართვი. "მაზანდარანელი ვეფხვი" უცნობი მოჭიდავისგან ასეთ სითამამეს აშკარად არ ელოდა. შედრკა. ამით ვისარგებლე და კიდევ ორი ქულით გავზარდე ანგარიშში სხვაობა. 

[ლეგენდების კვალდაკვალ] დავით კვაჭაძე: ღარიბი ოჯახიდან ვიყავი, ორთაჭალაში მკერავთა უბნის ერთ პატარა ოთახში მარტოხელა დედა სამ ძმას გვზრდიდა

მერე ირანელი სამჯერ გადავიყვანე ჩოქბჯენში და 6:2 რომ დავწინაურდი, ისე მოვიქანცე, ჰაბიბის სახესაც ვეღარ ვარჩევდი. ის კი კლდესავით იდგა და მიტევდა. ეტყობა, მთელი ძალა ორთაბრძოლის პირველ წუთებს შევალიე. ოლიმპიურ ჩემპიონს კი იმდენი ენერგია შერჩენოდა, ალბათ, სამი ჩემნაირის დასამარცხებლად ეყოფოდა. საამისოდ ფიზიკური მონაცემებიც ჰქონდა და ტაქტიკაც. ვგრძნობდი, ქულებით თანდათან მეწეოდა. 

გონგის ხმა არც გამიგია. პაექრობის დამთავრებას მხოლოდ დარბაზის რეაქციით მივხვდი. ბედნიერი ვიყავი იმ გამარჯვებით. ჰაბიბისთან ის ერთი შერკინება ჩემთვის მთელი სკოლა იყო, რადგანაც მაშინ ბევრი რამ ვისწავლე... 

დიახ, ისწავლა, როგორ ეჭიდავა ლამაზად, როგორ გაენაწილებინა ძალები, როგორ მოეხიბლა გულშემატკივარი. ამიტომაც შენიშნავს მსოფლიოს ჩემპიონი და სპორტის დამსახურებული ოსტატი ვლადიმირ სინიავსკი, რომ "მას არ უყვარდა მოსაწყენი, ძალისმიერი ჭიდაობა. მისი სტიქია იყო მოულოდნელი იერიში, აფეთქება. ძლიერი და ლამაზი მოჭიდავე გახლდათ გურამ საღარაძე". 

ჰაბიბისთან გამარჯვების შემდეგ თავისუფალი სტილით მოჭიდავე ქართველ ფალავანს მეტი ყურადღება მიაქციეს ნაკრების მწვრთნელებმა და გზაც გაიკაფა საერთაშორისო სარბიელისკენ. სპორტსაზოგადოება "დინამოს" და "ბურევესტნიკის" წევრმა 1962-1969 წლებში თვალსაჩინო წარმატებებს მიაღწია: 1964 წელს ტოკიოს ოლიმპიურ თამაშებზე ვერცხლის მედალი დაიმსახურა, მსოფლიო ჩემპიონატებზე ორჯერ ოქროს (1963, 1965) და ამდენჯერვე ვერცხლის (1966, 1967) ჯილდო მოიპოვა, 1965 წლის ევროპის ჩემპიონს 1968-1969 წლებში კონტინენტის პირველობებზე "ბრინჯაოები" ერგო, საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატებზე ზედიზედ სამჯერ (1964-1966) გაიმარჯვა, ექვსჯერ საერთაშორისო ტურნირების კვარცხლბეკის უმაღლეს საფეხურზე ავიდა.

სპორტის დამსახურებული ოსტატი, საქართველოს და საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი, ოლიმპიურ და მსოფლიოს ჩემპიონ დავით გობეჯიშვილის აღმზრდელი, დაჯილდოებულია ორჯერ ფილას, ასევე, ღირსებისა და ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენებით. თბილისის საპატიო მოქალაქე ამჟამად ფიზკულტურულ-სპორტულ კლუბ "დინამოს" და ვეტერან მოჭიდავეთა კავშირის თავმჯდომარეა.

მეორე ნაწილს ამავე კვირაში შემოგთავაზებთ

2796
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;