[ეპილოგი] ვიქტორ სანეევი: დაინგრა საბჭოთა კავშირი, რუსეთში ხომ არ დავრჩებოდი? თავის დროზე კალთებს მახევდნენ და საქართველო არ დავტოვე...

ნაწილი I: [VIDEO] რატომ ახსენა ბრაზილიელმა ოლივეირამ ჟურნალისტების პროვოკაციულ შეკითხვაზე ვიქტორ სანეევი?

ნაწილი II: ვიქტორ სანეევი: წაგება თავმოყვარეობასა და პატივმოყვარეობას გვიცხოველებს

ნაწილი III: აი, მიზეზი, რატომ იკარგებიან უფროსებში გადასვლის შემდეგ მოზარდები, რომლებსაც დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებენ

ნაწილი IV: საკითხი ასე იდგა: შევძლებდი თუ არა შიშის დაძლევას და ვაიძულებდი თუ არა თავს მთელი ძალით ხტომას

ნაწილი V: ამ მეთოდს მაშინ იყენებენ, როცა ბრძოლის სიმძაფრის ხელოვნური განელება სურთ

ნაწილი VI: სწორედ წაგებები გახდა ჩემი დაოსტატების, ტაქტიკური სიმწიფის, ფსიქოლოგიური მომზადების კარგი სკოლა

ნაწილი VII: არჩევანის წინაშე ოლიმპიადის წინ: სიგრძეზე ხტომა თუ სამმხტომი?

ნაწილი VIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: ყოველთვის უნდა ელოდო \"მისტერ X-ის\" გამოჩენას

ნაწილი IX: როგორ ემზადებოდა ვიქტორ სანეევი პირველი დიდი ნახტომისთვის

ნაწილი X: ტაბლოზე მაშინვე ახალი ოლიმპიური და მსოფლიო რეკორდი აინთო - 17,39!

ეპილოგის მაგიერ

მე უკვე ვთქვი, რომ დიდი სპორტიდან წასვლის შემდეგ ვცდილობდი არ შემეწყვიტა მასთან კავშირი: სპორტულ პრესაში ვადევნებდი თვალს ჩვენი სპორტსმენების წარმატებებს, ხოლო როცა დრო მქონდა, ვესწრებოდი დიდ ტურნირებს. 1983 წლის ივნისის შუა რიცხვებში მოსკოვში გამართულ საბჭოთა კავშირის ხალხთა VIII საზაფხულო სპარტაკიადაზე ფინალურ შეჯიბრებას დავესწარი მძლეოსნობაში.

რა თქმა უნდა, ყველაზე ძალიან სამმაგი ხტომა მაინტერესებდა და ფინალის დღეს ცენტრალურ ტრიბუნაზე დავიკავე ადგილი, რომლის პირდაპირ წინათ სამხტომელთა შეჯიბრებები იმართებოდა (შეგახსენებთ, რომ ბოლო წლებში და XXII ოლიმპიურ თამაშებზეც სამმაგი ხტომა ცენტრალური ტრიბუნის საპირისპირო მხარეს – აღმოსავლეთ ტრიბუნასთან იმართებოდა). რაც უფრო ახლოვდებოდა შეჯიბრების დრო, მაყურებლებმა მიაშურეს სამმაგი ხტომის სექტორს, თითქოს ძალიან დაძაბული ბრძოლისა და კარგი შედეგების მოლოდინში იყვნენ, რაც ყველა სპორტის მოყვარულს უყვარს. შეჯიბრების დაწყებისთვის ჩემი ტრიბუნა უკვე ხალხით იყო გაჭედილი.

მაყურებელს კიდეც გაუმართლა იმედი; პირველივე ნახტომში უკრაინელმა ალექსანდრე ლისიჩონოკმა აჩვენა 16,90. საკუთარი გამოცდილებით ვიცი, რომ ასეთ დასაწყისს მაღალი შედეგები ახლავს. ლისიჩონოკის ნახტომი შორი იყო, მაგრამ არც იმდენად და მოქიშპეები ამან წააქეზა, რომლებიც მის დასაწევად გავარდნენ. პირველ ცდაზე სამმა მხტომელმა გადააჭარბა 17 მეტრიან ზღვარს. ლიდერი გახდა ცნობილი მოსკოველი სპორტსმენი ალექსანდრე ბესკროვნი – 17,24. ევროპის ჩემპიონატის პრიზიორი, სანქ-პეტერბურგელი ვასილი გრიშჩენკოვი 17,12-ზე გადახტა. ჩემთვის სრულიად უცნობი უკრაინელი გრიგორი ემეცი – 17,01 მეტრზე.

ისე რომ, შეიძლება ითქვას, თვალის დახამხამებაში ლისიჩონოკი თავის სამიზნე ნახტომით მე-5 ადგილზე აღმოჩნდა (რუსეთის ფედერაციის წარმომადგენელი ვლადიმერ ბურდუკოვი 16,92-ზე გადახტა). მე მგონია, რომ ლისიჩონოკმა სწორედ ვერ შეაფასა თავისი მეტოქეები, ისევე, როგორც ოდესღაც, შორეულ მეხიკოში, ჯუზეპე ჯენტილემ. მას ეგონა, რომ 16,90-ზე ნახტომით ფინალში მონაწილეობის უფლებას მოიპოვებდა, მაგრამ შეცდა. წინასწარ გეტყვით, რომ საშამ მხოლოდ მე-9 ადგილი დაიკავა ფინალში ვერ მოხვდა. მე გულწრფელად თანავუგრძნობდი ჩემ ყოფილ თანაგუნდელს.

ტრიბუნაზე მყოფს მეგონა, შეჯიბრებაში თვითონ ვმონაწილეობ-მეთქი. კაცმა რომ თქვას, ასეც იყო – ეს მხტომელები ხომ ჩემ რეკორდზე ილაშქრებდნენ: სპარტაკიადის 17,33 და საკავშირო – 17,44-ზე. მაგრამ ვუყურებდი ამ შეჯიბრებას და ვხვდებოდი, რომ ეს რეკორდები შეუცვლელი არ დარჩებოდა, იმდენად გაცხარეული იყო ბრძოლა იმ დღეს ლუჟნიკების სექტორში. მართლაც, მეორე ცდაზე გრიშჩენკოვი მშვენივრად გადახტა. მე უკვე ეჭვი აღარ მეპარებოდა, რომ ჩემ რეკორდებს დაამხობდნენ, ამას თვალითაც შეატყოდი, ტაბლოზე აინთო ციფრები – 17,55! ვასილს მხოლოდ – სატიმეტრი არ ეყო კონორის ევროპის რეკორდის დასამხობად.

საყურადღებო ის არის, რომ ასეთი შესანიშნავი შედეგის შემდეგ არავინ ჩქარობდა მიელოცა გრიშჩენკოსთვის – იმდენად გადააჭარბეს თავის თავს იმ დღეს მხტომელებმა. ბოლო ცდაზე თავი ისახელა საშა ბესკროვნიმაც, იგი თითქმის დაეწია გრიშჩენკოს – 17,53. გრიგორი ემეცმაც კი დიდ წარმატებას მიაღწია, მან ბოლო ცდაზე აჩვენა 17,27 და მესამე პრიზიორი გახდა.

1983 წლის 19 ივნისამდე სამმაგ ხტომაში ჩვენ ოლიმპიურ ფინალს მეხიკოში ვერავინ გადააჭარბა. იქ მე მსოფლიო რეკორდი დავამყარე – 17,39, ფინალისტების საშუალო შედეგი კი 17,09 იყო, სპარტაკიადაზე ამ შედეგს მთელი 10 სანტიმეტრით გადააჭარბეს. ბედნიერად ვგრძნობდი თავს, რომ ასეთ შეჯიბრებას ვესწრებოდი, მითუმეტეს, მე მხვდა პატივი, გამარჯვებულები დამეჯილდოებინა და ვასილ გრიშჩენკოვს ჩემი რეკორდის დამხობა მივულოცე.

საბჭოთა კავშირის ხალხთა სპარტაკიადა შესარჩევი შეჯიბრება გახდა სპორტის ისტორიაში პირველი მსოფლიო ჩემპიონატისთვის, რომელსაც აგვისტოს დასაწყისში ჰელსინკმა უმასპინძლა.. იმდენად მაინტერესებდა ეს ჩემპიონატი, რომ შვებულება ავიღე და ტალინში წავედი. საქმე ის არის, რომ ესტონეთის ტელევიზია ამ მსოფლიო ჩემპიონატის ფართოდ ჩვენებას აპირებდა, თანაც პირდაპირი გადაცემით. რა თქმა უნდა, ეს სჯობდა ვიდეოჩანაწერის ყურებას, როცა შედეგი წინასწარ იცი. ტალინში მივხვდი, რომ მხოლოდ მე არ აღმოვჩნდი ასეთი "ეშმაკი": რამდენიმე ათეული ნაცნობი მწვრთნელი, ჟურნალისტი და მძლეოსნობის სპეციალისტი დამხვდა ოლიმპიურ ცენტრში, პირიტში (ტალინის რაიონია), სადაც არის სასტუმრო სპორტსმენებისთვის. რაღა თქმა უნდა, ასეთ საზოგადოებაში ძალიან საინტერესო იყო ტელევიზიით ჩემპიონატის ყურება.

ნაწილი XI: ვიქტორ სანეევი: ფეხბურთელობას ვაპირებდი, თავი მიხეილ მესხი მეგონა... ეზოში კი კონსერვის ქილით ვთამაშობდი

ნაწილი XII: ვიქტორ რას აკეთებ? უთოებს ვხეხავ ქარხანაში!

ნაწილი XIII: ვიქტორ სანეევი: კალათბურთი სიმკვირცხლის განვითარებაში, მოძრაობის კოორდინაციაშიც გეხმარება

ნაწილი XIV: ვიქტორ სანეევი: საშინელება იყო, არავინ იცოდა, როგორ უნდა მემკურნალა

ნაწილი XV: ვიქტორ სანეევი: იმ ორიოდე კვირაში, რომელიც სოხუმში გავატარე, ვიგრძენი...

ნაწილი XVI: ვიქტორ, რეკორდს შინ დაამხობ, სოხუმში, სანეევის თასზე!

ნაწილი XVI: მეც გამაჩნდა სისუსტეები, უცებ როდი გავხდი ის ვიქტორ სანეევი, პირველ იანვარს, ქორწინების დღესაც რომ ვარჯიშობდა

ნაწილი XVII: ვიქტორ სანეევი: ტურისტებთან ერთად რომში ჩამოვიდა ჩემი მეუღლე ტატიანა, რომელიც ბავშვს ელოდებოდა

ნაწილი XVIII: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია: არ დავიჯერე - ოლივეირამ ჩემი რეკორდი დაამხო...

ნაწილი XIX: ვიქტორ სანეევი მეტოქეებს: შვიდი ბოთლი შამპანური, თუ ნაძლევს წავაგებ!

ნაწილი XX: საიდუმლო, როგორ მოიგო ვიქტორ სანეევმა მონრეალის ოლიმპიადა

ნაწილი XXI: ვიქტორ სანეევი: ქარი მძლეოსნობის ჭირია!

ნაწილი XXII: სოხუმში ყოველი ჩასვლისას მას აუცილებლად ვნახულობდი

ნაწილი XXIII: ლეგენდარული ვიქტორ სანეევი: ეს იყო საიდუმლო, რომლითაც მოვიგე ოლიმპიადა

ნაწილი XXIV: ვიქტორ სანეევი: მწვრთნელი მირჩევდა, თავად მეთქვა უარი თამაშებში მონაწილეობაზე

ნაწილი XXV: ვიქტორ სანეევის ავტობიოგრაფია. განა იმ ხელებს, რომლებიც იცავენ და მიაქვთ ოლიმპიური ცეცხლი, იარაღის აღმართვა შეუძლიათ?!

ყველასთან ერთად მეც მიხაროდა სიმაღლეზე და ჭოკით მხტომელების, ჩვენი ახალგაზრდა ჩემპიონების გენადი ავდეენკოსა და სერგეი ბუბკას დიდი წარმატება, მაოცებდა ზანგი მხტომელისა და სპრინტერის კარლ ლუისის მრავალმხრივი ნიჭი, აღფრთოვანებული ვიყავი ჩვენი ბიჭების ვაჟკაცობით, რომლებმაც ამერიკელებთან დრამატულ ბრძოლაში გაიმარჯვეს ესტაფეტაში 4X400 მეტრზე. მაგრამ განსაკუთრებული ინტერესით სამმაგ ხტომაში შეჯიბრებას ვადევნებდი თვალს.

სპარტაკიადის შემდეგ ნაკრების უფროსმა მწვრთნელმა ვიტოლდ კრეერმა ყველაზე გამოცდილები შეარჩია – გრიშჩენკოვი, ბესკროვნი და ვალიუკევიჩი. მაგრამ ბესკროვნიმ ჯერ კიდევ სპარტაკიადაზე ბოლო ნახტომის დროს მიიღო ტრავმა და მსოფლიო ჩემპიონატამდე ვერც გამოკეთდა; სპარტაკიადის პრიზიორი გრიგორი ემეცი კი მსოფლიო ჩემპიონატში მონაწილეობის კანდიდატთა შორის არ ყოფილა. თანაც იმ შეჯიბრებამდე ცოტა ხნით ადრე გრიშჩენკომაც მიიღო ტრავმა. ჰელსინკის სექტორში კი გამოვიდა, მაგრამ მისთვის სულ უბრალო საკვალიფიკაციო ნორმაც ვერ შეასრულა. მთავარ შეჯიბრებებზე მხოლოდ ვალიუკევიჩი მოხვდა. სექტორში ძალიან დაბნეული ჩანდა, ნახტომი არ გამოსდიოდა და ფინალში ვერ გავიდა. საპრიზო ადგილები გაინაწილეს პოლონელმა ზდისლავ ჰოფმანმა, რომელმაც შმიდტის წარმატება გაიმეორა, ამერიკელმა ბილი ბენქსმა და ნიგერიის წარმომადგენელმა აკბებაკმა. ისე რომ, 1966 წლიდან მოყოლებული საბჭოთა კავშირის სამმაგი ხტომის ოსტატები პირველად არ მონაწილეობდნენ დიდი საერთაშორისო ფორუმის პრიზებისთვის ბრძოლაში. ასეა თუ ისე, შედეგებით ვერ დავიკვეხნიდით.

ყველაზე გულდასაწყვეტი ის არის, რომ 1983 წლის სეზონის შედეგების მიხედვით მსოფლიოს სამხტომელებში, რომლებიც 17 მეტრს მიღმა ხტებოდნენ, ყველაზე მეტი საბჭოთა მხტომელები იყვნენ. და მსოფლიოს "ათეულსაც" გრიშჩენკოვი და ბესკროვნი მეთაურობდნენ. მსოფლიო ჩემპიონმა ჰოფმანმა ჰელსინკში პირადი რეკორდი დაამყარა – 17,42. ჩვენებს კი თითო მეტრი დააკლდათ სპარტაკიადაზე თავისსავე შედეგებამდე. ნათელი გახდა, რომ სპორტსმენებმა ძალიან ადრე მიაღწიეს სპორტული ფორმის მწვერვალს. მწვრთნელებმა კი ვერ მოახერხეს, ჩემპიონატამდე დარჩენილ დროში ისე მოემზადებინათ სპორტსმენები, რომ ისინი მზად ყოფილიყვნენ.

გავიდა ორი თვე და საბჭოთა გუნდის ახალმა ხელმძღვანელობამ შემომთავაზა გამომეყენებინა ჩემი გამოცდილება ოლიმპიური გუნდის კანდიდატების მომზადებაში.

და აი, მე ისევ სასწავლო-საწვრთნელ შეკრებაზე ვარ, მაგრამ ამჯერად არა როგორც სპორტსმენი, არამედ კონსულტანტი. სწორედ ასე განვსაზღვრე ჩემი როლი ცხოვრების ამ ეტაპზე. მწვრთნელს ხომ ვერ მიწოდებდნენ, ამ სიტყვის სრული მნიშვნელობით. ფიზკულტურის ინსტიტუტი კი დავამთავრე, და რამდენიმე ქართველი მხტომელის წვრთნასაც ვხელმძღვანელობდი, მაგრამ ნამდვილი მწვრთნელის გამოცდილება, რა თქმა უნდა, არ მქონია.

ამიტომ, პირველ ხანებში, მეტწილად წვრთნას ვაკვირდებოდი, ვიხსომებდი გამოცდილი მწვრთნელების შენიშვნებს, ვაანალიზებდი ბიჭების დღიურებს, ვათვალიერებდი მათ კინოფირებს. ერთი სიტყვით, ახალ როლს ვეჩვეოდი. ჩემი ძლიერი მხარე მუდამ ის იყო, რომ "ყურს ვუგდებდი" საკუთარ თავს, შეგრძნებებს და ჩემებურ მოძრაობებს ვქმნიდი. ახლა კი სხვისას უნდა შევჩვეოდი, სხვებისა უნდა შემეგრძნო. ეს კი ძალიან ძნელია. ახალ სამუშაოზე გულს ის მიქარვებდა, რომ ბიჭები რჩევას ხშირად მთხოვდნენ, აინტერესებდათ ჩემი აზრი სამმაგი ხტომის წვრთნის ტექნიკასა და მეთოდიკაზე. სარგებლობდნენ ჩემი ვარჯიშების არსენალით. მაგრამ მაინც არ ვიყავი დარწმუნებული, გავხდებოდი თუ არა ნამდვილი მწვრთნელი. ვიცი, რომ არ ვიყავი ცუდი სპორტსმენი, მაგრამ ისიც ვიცოდი, მწვრთნელად გასახდომად ეს რომ არ კმაროდა. მეყოფოდა კი ძალა, ცოდნა და მოთმინება ახალი ცხოვრების დასაწყებად?

მალე აირია ცხოვრება, დაინგრა საბჭოთა კავშირი და მე რუსეთში ხომ არ დავრჩებოდი. თავის დროზე კალთებს მახევდნენ და საქართველო არ დავტოვე... მერე კი აქაურობაც მივატოვე, უმუშევარი დავრჩი და ავსტრალიას შევაფარე თავი...

დავით ჭელიძე

დასასრული

2789
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;