ფარიკაობა. იური ოსიპოვი: რუსებმა რომის ოლიმპიადაზე არ წამიყვანეს, რადგან საცხოვრებლად მოსკოვში არ გადავედი

ძველ ინდოელებს ჰქონიათ "წმინდა წიგნი", რომელშიც ბასრი იარაღით ვარჯიშის წესები იყო აღწერილი; იაპონიასა და ჩინეთში ბამბუკის ჯოხებით ხვეწდნენ საბრძოლო ხელოვნებას; ჯერ კიდევ სამი ათასი წლის წინათ - ჩვენს ერამდე 1190 წელს ეგვიპტის ფარაონ რამზეს მესამეს საკუთარ სამარხად აუგია მედინე აბუს ტაძარი, რომლის ბარელიეფზე ლიბიელებთან გამარჯვების აღსანიშნავად ფარიკაობაში გამართული ტურნირის ეპიზოდებია ასახული. იმ ფრესკებზე აშკარად განირჩევა ფარიკაობის იარაღი, რომელიც ძალიან ჰგავს თანამედროვეს, და სახის დამცავი ნიღბები.

შუასაუკუნეებში ვაჟკაცად ჩამოყალიბებაში ფარიკაობას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა, თუმცა უფრო კლასობრივ ხასიათს ატარებდა, რადგან ის უფრო სახელმწიფო და სათავადაზნაურო არისტოკრატიისთვის იყო ხელმისაწვდომი. დაშნის ტარების უფლება მხოლოდ წარჩინებულებსა და უმაღლესი წოდების წარმომადგენლებს ჰქონდათ. ამიტომ ისტორიულად ფარიკაობა დღემდე რჩება სპორტის ელიტარულ სახეობად.

ვახტანგ ბლაგიძე: ოლიმპიადაზე მიმავალს დედამ დამიბარა - ჩემპიონი რომ გახდები, პირჯვარი გადაიწერეო... შევასრულე!

საქართველოში ხმლით ბრძოლის ხელოვნება უძველესი დროიდანაა ცნობილი, რასაც არქეოლოგიური გათხრების მონაპოვარიც მიანიშნებს. თუმცა კლასიკური ფარიკაობა მე-19 საუკუნის მიწურულიდან იკვლევს გზას, უფრო კი გასული საუკუნის 20-იანი წლებიდან მოიკიდა ფეხი. 50-60-იანი წლებიდან ქართველმა მუშკეტერებმა მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწიეს: ოლიმპიური ჩემპიონები გახდნენ ნუგზარ ასათიანი და ვლადიმერ აფციაური, ოლიმპიადებზე ორჯერ ბრინჯაოს მედალი დაიმსახურა გურამ კოსტავამ; მსოფლიოს ჩემპიონატების უმაღლეს საფეხურზე ავიდნენ გურამ კოსტავა, ნუგზარ ასათიანი და ვლადიმერ აფციაური. ახალგზრდებში მსგავს წარმატებას მიაღწიეს ნიკოლზ ანდრიაძემ და გურამ ლორთქიფანიძემ, ახალგაზრდებში ევროპის სამგზის ჩემპიონია სანდრო ბაზაძე, რომელიც უფროსებში ორჯერ ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა; ქალებში კი თეოდორა კახიანმა ევროპის ჩემპიონობა მოიპოვა. სხვადასხვა წლებში საგულისხმო გამარჯვებები მოუპოვებიათ რევაზ ცირეკიძეს, მორის სახვაძეს, ძმებს - გიორგი, კოტე და არჩილ გოგელიებს.



და მუდამ საქართველოს ერთგული

ქართველ მუშკეტერთა ოქროს თაობის თანავარსკვლავედში საპატიო ადგილი უკავია სახელოვან მოფარიკავეს, 1962 წლის მსოფლიოს ჩემპიონ იური ოსიპოვს, რომელმაც 1957 წელს ვარშავაში საბჭოთა მოფარიკავეთაგან პირველმა დაიმსახურა ჭაბუკთა მსოფლიოს ჩემპიონატებში მედალი. საერთოდაც, კარიერის განმავლობაში იმდენი ჯილდო აქვს მოპოვებული, ერთ პიროვნებას კი არა, ზოგიერთ სახელმწიფოსაც რომ შეშურდებოდა.
1937 წლი 16 მარტს დაიბადა სტალინგრადში. მამის დაპატიმრებისა და დახვრეტის შემდეგ რეპრესირებული ოჯახი საცხოვრებლად თბილისში გადმოვიდა, სადაც ბებია და დეიდა ცხოვრობდნენ.

1955 წელს დედაქალაქის 49-ე საშუალო სკოლა ვერცხლის მედალზე დაამთავრა. სწავლა პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში განაგრძო კვების პროდუქტების ტექნოლოგის ფაკულტეტზე. პირნათლად განვლო გზა რიგითი ტექნოლოგიდან პურპროდუქტების მინისტრის მოადგილეობამდე. 1996 წლიდან კერძო ბიზნესშია შვილებთან ერთად და ქველმოქმედებას ეწევა.

ფარიკაობაში ვარჯიში დაიწყო 1950 წელს ანატოლი ფიოდოროვის ხელმძღვანელობით, შემდეგ შოთა დარასელიასთან იმაღლებდა ოსტატობას. კიშინიოვსა და სმოლენსკში 1954-1955 წლებში ორჯერ იუნიორთა საკავშირო პირველობებზე გაიმარჯვა. საქართველოს ათგზის ჩემპიონმა 1957, 1960 და 1962 წლებში სპორტსაზოგადოება "ბურევესტნიკის" შემადგენლობაში საბჭოთა კავშირის გუნდური ჩემპიონატები მოიგო, ხოლო პირად პირველობებში ხუთჯერ (1956,1957, 1960, 1962, 1964) საპრიზო ადგილები დაიკავა, 1960 წელს საკავშირო თასი დაისაკუთრა. "ბურევესტნიკის", პროფკავშირებისა და სტუდენტთა საკავშირო თამაშების მრავალგზის გამარჯვებულმა მსოფლიო უნივერსიადების ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლები (ტურინი-1959 წ, სოფია-1961 წ, პორტო-ალეგრო-1963 წ.წ.) მოიხვეჭა.

რაპირაში სპორტის ოსტატმა 1956 წელს მელბურნის XVI ოლიმპიურ თამაშებზე პირად და გუნდურ ჩათვლებში ნახევარფინალებს (სულ 13 მოგება) უწია. 1957 წელს პარიზში საბჭოთა კავშირის ნაკრებთან ერთად მსოფლიოს გუნდურ ჩემპიონატზე ფინალურ ოთხეულში მოხვდა. იტალიის თასის მესამეადგილოსანმა (1962 წ. ბოლონია), გერმანიის, პოლონეთის, კუბის, ჩინეთის, უნგრეთისა და სხვა ქვეყნების საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებულმა და პრიზიორმა ყველაზე დიდ წარმატებას 1962 წელს მიაღწია – ბუენოს აირესში საბჭოთა კავშირის რაპირით მოფარიკავეთა ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს ჩემპიონობა მოიპოვა.

იმის მიუხედავად, რომ ნაკრებში გამოსვლაზე პრობლემები შეექმნა, მოსკოვში საცხოვრებლად გადასვლაზე მაინც უარი თქვა და ბოლომდე უერთგულა იმ ქვეყანას, რომელმაც ძნელბედობის ჟამს ხელი გაუწოდა, დააპურა და ჩააცვა, სამაგიეროდ, სახელი და დიდება მოუტანა საქართველოს. ამიტომაც მოხდენილად თქვა ცნობილმა მოფარიკავემ და ჟურნალისტმა არჩილ გოგელიამ: "იური ოსიპოვი სჭირდებოდა ქართულ ფარიკაობას და, ჩვენდა სასიხარულოდ, ჰყავდა კიდეც".

საერთაშორისო კატეგორიის არბიტრი, საქართველოს ფარიკაობის ფედერაციის საპატიო პრეზიდენტი (2008 წლიდან) "სპორტის რაინდის" წოდებისა (2012) და "ფეირ პლეის" მედლის მფლობელია.




რეაქტიული მოფარიკავე

- კარგი მასწავლებლები მყავდა, - იგონებს გასული საუკუნის ორმოცდაათიანი წლების ამბებს ბატონი იური. – მათი დამსახურებაა, რასაც სპორტში მივაღწიე და იმათიც, ვინც იმ წლებში ჩემს გვერდით გამოდიოდა და საქართველოს სპორტულ ღირსებას იცავდა. მხედველობაში მყავს ნუგზარ ასათიანი, გურამ კოსტავა, მორის სახვაძე, ნიკოლოზ ანდრიაძე, რევაზ ცირეკიძე, ძმები გოგელიები და სხვა სახელოვანი სპორტსმენები. ბევრი წინააღმდეგობის მიუხედავად, წარმატებებს ვაღწევდით საკავშირო და საერთაშორისო სარბიელზე.

გურამ მინაშვილი უცნობ დეტალებს იხსენებს... როგორ სძლია \'დინამომ\' \'რეალს\' ჩემპიონთა თასის ფინალში

ზუსტად 65 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც 1954 წელს კიშინიოვში რაპირით პირველად მოვიპოვე ახალგაზრდების საკავშირო ჩემპიონატის ოქროს მედალი, გოგონებში ყველას ალა კუხიაშვილმა აჯობა. მომდევნო წელს სარატოვში მე და ნუგზარ ასათიანმა გავიმარჯვეთ. თუმცა გასული საუკუნის 50-იან წლებში ახალგაზრდების წარმატებებს ცნობილი ჟურნალისტისა და ჩვენი ფედერაციის ექსპრეზიდენ არჩილ გოგელიას ძმამ - გოგი გოგელიამ დაუდო სათავე. ის იყო ჩვენგან პირველი საკავშირო ჩემპიონი ხმალში.

1951 წელს დაშნაში დაიკავა პირველი ადგილი გურამ დათიაშვილმა. 1952 წელს რევაზ ცირეკიძემ ერთბაშად ორ დისციპლინაში - რაპირასა და დაშნაში დაიმსახურა ოქროს მედლები, რაც უნიკალური შემთხვევა იყო. 50-იან წლებში წარმატებით გამოვიდნენ საფარიკაო ბილიკებზე გურამ კოსტავა და ნუგზარ ასათიანი, რომლებმაც შემდეგ დიდი სიმაღლეები დაიპყრეს.1960 წელს არჩილ გოგელიამ 17-წლამდელებში საკავშირო პირველობის ვერცხლის მედალი მოიპოვა.

- ბატონო იური, 1957 წელს თქვენ საბჭოთა მოფარიკავეთაგან პირველმა მოიპოვეთ ჭაბუკთა მსოფლიოს ჩემპიონატის მედალი...

- დიახ, ვარშავაში ბრინჯაო მხვდა. მაშინ ჩემპიონობა მოიპოვა მიხაი ფიულეპიმ, რომელიც იმავე წელს უფროსებშიც გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი. პოლონეთის დედაქალაქში მეორე ადგილზე გავიდა, ასევე, უნგრელი ეინო კამუტი, რომელთანაც დღემდე ვმეგობრობ. იმავე წელს მე და გოგი გოგელიამ მოსკოვის ახალგაზრდების საერთაშორისო ფესტივალიდან ვერცხლის მედლები ჩამოვიტანეთ.

1957 წელს რეზო ცირეკიძემ უფროსებში პირადსა და გუნდურში ("ბურევესტნიკთან" ერთად) საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატები მოიგო, მე პირადში მეორე ვიყავი, გუნდურში - პირველი, ამიტომ საკავშირო ნაკრებში ორივენი მოვხვდით. საფუძვლიანი შეკრების შემდეგ პარიზში გავემგზავრეთ მსოფლიოს ჩემპიონატზე. რაპირაში გუნდთან ერთად მე-4 ადგილი დავიკავე, პირად პირველობაში რეზომ 110 მონაწილეს შორის ფინალში, ანუ 8 საუკეთესოში გამოსვლის უფლება მოიპოვა. პირველი საბჭოთა დაშნით მოფარიკავე იყო, რომელმაც ამგვარ წარმატებას მიაღწია. გადამწყვეტი პაექრობებისას პირველივე შეხვედრა მოუგო მომავალ მსოფლიოს ჩემპიონს, ფრანგ არმან მუიალს, მაგრამ შემდეგ გამოცდილება არ ეყო და მე-7 ადგილს დასჯერდა. შეჯიბრების დამთავრების შემდეგ პიერ დე კუბერტენის სასახლეში დაჯილდოების ცერემონიალი გაიმართა. მუიალი რეზო ცირეკიძესთნა მივიდა, მხარზე ხელი დაადო და მთელ დარბაზს მიმართა - აი, მსოფლიოს და ოლიმპიური თამაშების მომავალი ჩემპიონიო, რასაც გულწრფელი ოვაცია მოჰყვა.

იმ საღამოს ქართველი ემიგრანტებიც ესწრებოდნენ. პროფესორმა სერგი წულაძემ ოჯახში მიგვიწვია. ჩვენმა უარმა არ გაჭრა. დელეგაციის ხელმძღვანელი და მოადგილე, რომლებიც საბჭოთა უშიშროების წარმომადგენლები იყვნენ, ასევე, ნაკრების მთავარი მწვრთნელი ლევ საიჩუკი ჩვენთან ერთად წამოვიდნენ. სერგი წულაძის მამის ბინაში დიდი სუფრა იყო გაშლილი. იქ ქართული დიასპორის წარმომადგენლები დაგვხვდნენ. ეს იყო პირველი შემთხვევა, რომ საბჭოელებს უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებთან შეხვედრის უფლება მოგვცეს, თუმცა ეს ვიზიტი ძვირად დაგვიჯდა.

მე და რეზოს წვეთიც არ დაგვილევია, რუსებმა კი კარგად მოილხინეს, სამაგიეროდ, მოსკოვში დაბრუნებისთანავე, ეტყობა, "ზემოთ" ჩაგვიშვეს, რადგან ორივე მალევე გამოგვიძახეს საბჭოეთის დედაქალაქში მწვრთნელთა საბჭოზე. რეზო როგორც სუსტად ნავარჯიშები და სპეციალური დღიურის რუსულად ცუდად შემვსები ნაკრებიდან გარიცხეს, მე კი მკაცრ საყვედურს დამაჯერეს, თუმცა 1958 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე არ წამიყვანეს და კარგა ხნით მომიხურეს ნაკრების კარი.

- არადა, იმ წელიწადს საბჭოთა კავშირის თასზე მეორე იყავით...

- დიახ, ფინალი იური სისიკინთან დავთმე. სამაგიეროდ, 1960 წელს თბილისში ყველა მეტოქეს ვძლიე, მათ შორის ორგზის ოლიმპიურ ჩემპიონ ვიქტორ ჟდანოვიჩს, მსოფლიოს ჩემპიონ ალექსანდრ შეველიოვს და მთავარი პრიზი მოვიპოვე. იმავე წელს ნუგზარ ასათიანმა ხმალში მოიგო საკავშირო თასი, გურამ კოსტავამ - დაშნაში. ეს იყო ქართული საფარიკაო სკოლის ნამდვილი ტრიუმფი. თუმცა ეს არ ყოფილა ჩვენი ბიჭების ბოლო წარმატება - ასათიანი კვარცხლბეკის უმაღლეს საფეხურზე კიდევ სამჯერ ავიდა, 1963 წელს კი ხმალში მორის სახვაძემ მოიპოვა საბჭოთა კავშირის თასი...

ერთი ეპიზოდი მინდა გავიხსენო: 1960 წელს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი სარატოვში გაიმართა. ფინალში მეოთხე ორთაბრძოლისას რაპირა გამიტყდა. ლენინგრადელ ჟდანოვიჩთან ვმეგობრობდი და დახმარებისთვის მას მივმართე. არადა, მესამე ადგილისთვის გადამწყვეტი ორთაბრძოლა ვიქტორთან უნდა გამემართა. გაეცინა - ჩემი იარაღით რომ მომიგო, არ შეგრცხვებაო. შენ რაპირა მათხოვე და დანარჩენი ბილიკმა გადაწყვიტოს-მეთქი, ვუპასუხე. 5:4 ვძლიე და მესამე ადგილზე გავედი. ჟდანოვიჩმა მე-4 ადგილი დაიკავა. იგი უკვე იყო საკავშირო ნაკრების წევრი და რომში როგორც პირადში, ისე გუნდურში ოლიმპიური ჩემპიონი გახდა. სამწუხაროდ, რუსებმა ოლიმპიადაზე არ წამიყვანეს, რადგან საცხოვრებლად მოსკოვში არ გადავედი.
რომის ოლიმპიადის შემდეგ თბილისში გამართულ საბჭოთა კავშირის თასის ფინალში შეველიოვი დავამარცხე. საინტერესო ის არის, რომ მასთან პაექრობისას ისევ მიმტყუნა იარაღმა. გაბრაზებულ ჟდანოვიჩს ვერაფერი ვუთხარი და ორთაბრძოლა ნიკოლოზ ანდრიაძის რაპირით დავასრულე...

ბატონი იური კი ბრძანებს, ჟდანოვიჩი ჩემზე ნაწყენი იყოო, მაგრამ ტიტულოვანი სპორტსმენი აფასებდა და აღიარებდა ქართველი მუშკეტერის ტალანტსა და შესაძლებლობებს. ერთ-ერთ ინტერვიუში მან გულწრფელად თქვა, "იურის დარ რეაქტიულ მოფარიკავეს ვერ ვიხსენებ. ასეთი სისწრაფით დიდი უნგრელები თუ დაიკვეხნიდნენ".

სხვა მეტოქეებიც დიდ პატივს სცემდნენ იური ოსიპოვს – სამართლიან, უღალატო, მეგობრებისთვის თავგადაგებულ პიროვნებას, რომელსაც სხვისი არასდროს არაფერი შეშურებია. ოლიმპიური ჩემპიონი ნუგზარ ასათიანი ერთ ასეთ ეპიზოდს იხსენებს: "ვოროშილოვგრადში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ფინალში მარკ მიდლერთან გამარჯვების შემდეგ იურის ჩემპიონობას ვულოცავდით, თუმცა მსაჯებმა სხვაგვარად განსაჯეს და შეხვედრის გადათამაშება მოითხოვეს. ფსიქოლოგიურად განიარაღებულმა ოსიპოვმა ის შეხვედრა დათმო. ასეთმა შედეგმა ყველას გული დაგვწყვიტა. გამონაკლისი თვით იური იყო. იგი მეგობრულად გადაეხვია მიდლერს და გულწრფელად მიულოცა ჩემპიონის წოდება, რომლის ტარების ღირსი თვითონ უფრო იყო".

ეინო კამუტი და "ფეირ პლეის" მედალი

2012 წელს იური ოსიპოვის 75 წლის იუბილეზე თბილისში სპეციალურად ჩამოვიდა მისი უნგრელი მეგობარი და მეტოქე, მედიცინის დოქტორი, ხუთი ოლიმპიადის მონაწილე, რაპირაში ოლიმპიური თამაშების ორგზის ვერცხლის პრიზიორი, მსოფლიოს ჩემპიონატების სამივე სინჯის მედლის კავალერი, "ფეირ პლეის" საერთაშორისო კომიტეტის პრეზიდენტი ეინო კამუტი, რომელმაც ჩვენთან საუბარში რამდენიმე საინტერესო ეპიზოდი გაიხსენა: "ოცი წელიწადი გამოვდიოდი სარბიელზე. ამ ხნის განმავლობაში ბევრი მეგობარი შევიძინე. განსაკუთრებით ქართველებმა მომხიბლეს ხასიათითა და პიროვნული თვისებებით. საბჭოთა ნაკრებში ისინი ყოველთვის გამოირჩეოდნენ რაინდული ქცევით. იური ოსიპოვთან მეგობრობას დღემდე ვაგრძელებ, არადა, საფარიკაო ბილიკებზე ხშირად ვმეტოქეობდით ერთმანეთს. ხან ის იგებდა, ხან - მე, მაგრამ არა ხრიკებით.

ჩვენი ორთაბრძოლები "სამართლიანი თამაშის" წესებს არასდროს გასცილებია. ურთიერთპატივისცემას ვუფრთხილდებოდით სარბიელზეც და მის მიღმაც, ამიტომაც დავრჩით დღემდე მეგობრებად. ერთი ამბავიც მინდა გიამბოთ: 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიური თამაშებისას ფარიკაობის შეჯიბრებების ტექნიკური დირექციის წევრი ვიყავი. ერთ დღეს მორის სახვაძემ მეგობრებთან ერთად ქართულ რესტორანში მიმიწვია. ლამის დილამდე მოვილხინეთ. მეორე დღეს რუსმა კოლეგებმა მისაყვედურეს - ქართველებთან რატომ იქეიფეო. ისინი ჩემი მეგობრები არიან-მეთქი, ვუპასუხე. ქართველებისადმი ჩემი ამგვარი დამოკიდებულება ალბათ იმანაც განაპირობა, რომ ჩვენს ერებს მსგავსი ისტორიები აქვთ, საერთო თვისებებს ვპოულობ აზროვნებასა და გატაცებებში. შეგვიძლია, ამაყები ვიყოთ, რადგან მომავალ თაობებს საკუთარი კულტურა, ენა და დამოუკიდებლობა შევუნარჩუნეთ".

ეინო კამუტიმ იმ იუბილეზე, "ფეირ პლეის" საერთაშორისო კომიტეტის გადაწყვეტილებით, იური ოსიპოვს სამართლიანი შეჯიბრების დიპლომი და მედალი გადასცა.

- პატიოსნებისა და სამართლიანობის პრინციპების პროპაგანდის მიზნით, ნახევარი საუკუნის წინათ გაერომ და იუნესკომ "ფეირ პლეის" საერთაშორისო კომიტეტი დააარსეს, - მითხრა ბატონმა იურიმ. - ეს ჯილდო დიდ პატივად მიმაჩნია და ის არა მარტო ჩემი, არამედ მთლიანად ქართული ფარიკაობის დაფასებაა, რადგან ჩვენი ქვეყნის მუშკეტერები შინაც და საერთაშორისო სარბიელზეც სამაგალითონი იყვნენ. მინდა, რომ ახალგაზრდებმა გაითვალისწინონ ეს და წინამორბედთა სანიმუშო ქცევა თუ მეტოქისადმი პატივისცემა იდეალად გაიხადონ.

- კამუტისთან ურთიერთობაზე რას იტყვით?

- 1956 წელს მელბურნის ოლიმპიადაზე გავიცანით ერთმანეთი, თუმცა ბილიკზე იქ არ შევხვედრივართ. მაშინ საბჭოთა ნაკრებმა, რომლის შემადგენლობაში ჩემთან ერთად მარკ მიდლერი, იური რუდოვი, ალექსანდრ ოვსიანკინი, იური ივანოვი და ვიქტორ ჟდანოვიჩი გამოდიოდნენ, მე-5 ადგილი დაიკავა. სამი წლის შემდეგ იტალიურმა ტურინმა პირველ მსოფლიოს უნივერსიადას უმასპინძლა. ფინალში საბჭოთა ნაკრები (იური ოსიპოვი, ვიქტორ ჟდანოვიჩი, ევგენი რიუმინი, იური სისიკინი - ვ.დ.) იმ დროისთვის დიდებში მსოფლიოს ჩემპიონ უნგრეთის ნაკრებს დაუპირისპირდა. მაშინ შევხვდი საფარიკაო ბილიკზე კამუტის და მოვუგე. საბჭოთა ნაკრები უნივერსიადის ჩემპიონი გახდა. ორი წლის შემდეგ მადიარებმა ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში აიღეს რევანში - გადამწყვეტ პაექრობაში დაგვამარცხეს. მაშინ ეინომ, რომელმაც პირადი პირველობაც მოიგო რაპირაში, მეც მაჯობა. მერე კიდევ ორჯერ გაიმარჯვა მსოფლიოს უნივერსიადებზე, მათ შორის 1963 წელს ბრაზილიაში, სადაც გუნდურში ბრინჯაოს მედალი მხვდა. კამუტი 1965 წელს მშობლიურ ბუდაპეშტშიც შეუდარებელი იყო. საბჭოთა ნაკრების შემადგენლობაშიც მე და ახალგაზრდებს შორის 1963 წლის მსოფლიოს ჩემპიონი ნიკოლოზ ანდრიაძეც გამოვდიოდით, მე-4 ადგილი დავიკავეთ. მე და კამუტი სარბიელზე 10-ჯერ დავუპირისპირდით ერთმანეთს და ანგარიში საყაიმოა.



მელბურნი და მანჯიაროტი

- მოფარიკავეები მელბურნის ოლიმპიადისთვის კიევში ვემზადებოდით. იქიდან ექსპერიმენტული ტუ-104-ით ტაშკენტში ჩავფრინდით, საიდანაც სხვა საბჭოთა ოლიმპიელებთან ერთად რანგუნის, სინგაპურისა და ახალი ზელანდიის გავლით ამერიკული ავიაკომპანიის თვითმფრინავით ვიმგზავრეთ. ასე მოვხვდი "ხალხის მტრის" შვილი მელბურნში. ოლიმპიადაზე 13 ორთაბრძოლა მოვიგე. დავამარცხე ლეგენდარული მოფარიკავეები – იტალიელი ედუარდო მანჯიაროტი, ფრანგი ბოდუ, უნგრელი შაკოვიჩი და სხვები. საერთაშორისო შეჯიბრებებით განებივრებული არ ვიყავი, ამის მიუხედავად, მეოთხედფინალში მანჯიაროტის ვძლიე და ნახევარფინალში გავედი. საბოლოოდ მე-10 ადგილი მერგო. ოლიმპიადის შემდეგ მელბურნიდან ვლადივოსტოკამდე 21 დღე თბომავალ "გრუზიაზე" (მისი კაპიტანი იყო ელიზბარ გოგიტიძე) გავატარეთ. საქართველოს დელეგაცია, რომელმაც მელბურნში ორი ოქროს, ექვსი ბრინჯაოს მედალი და ორი ჩასათვლელი ადგილი მოუტანა საბჭოთა ნაკრებს, გემზე ავტორიტეტით სარგებლობდა. ჩვენი ლიდერი გახლდათ ლეგენდარული ფალავანი გივი კარტოზია, რომელიც ყველასთვის სასპორტო და ადამიანური ღირსების მაგალითი იყო.

- წარსულის ხიბლი მართლაც კარგია, მაგრამ აწმყოზე - ქართული ფარიკაობის დღევანდელობაზე რას იტყვით? მით უმეტეს, ტოკიოს ოლიმპიადა კარს მოგვადგა...

- გასული საუკუნის 90-იან წლებში ჩვენთან დატრიალებული პოლიტიკური თუ ეკონომიკური მოვლენებისას ფარიკაობისთვის ვიღას ეცალა. მერე ნელ-ნელა, როგორც იტყვიან, გამოიდარა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ჩვენს ფედერაციას არჩილ გოგელია ჩაუდგა სათავეში. ჩვენმა მწვრთნელებმა ერთი პერიოდი უხელფასოდაც იმუშავეს და ასე შეგვინარჩუნეს სპორტის ეს ელიტარული სახეობა. ამ საქმეში უდიდესი წვლილი ჩვენი ფედერაციის ყოფილმა გენერალურმა მდივანმა, აწ განსვენებულმა მორის სახვაძემ შეიტანა.

ბოლო წლებია, ქართველი ახალგაზრდები საერთაშორისო სარბიელზე წარმატებებს აღწევენ. სანდრო ბაზაძემ რიოს ოლიმპიადაზე იასპარეზა და ახლაც რეალური შანსი აქვს, ტოკიოშიც გაემგზავროს. მოხმალავეთა კარგი ნაკრები გვყავს. შარშან მსოფლიოს ჩემპიონატზე გუნდური მე-4 ადგილი დაიკავეს. არ არის გამორიცხული, ტოკიოს ლიცენზია ამ ნაკრებმაც მოიპოვოს. საამისოდ ყოველგვარი პირობა აქვთ.

- ალბათ, მსოფლიოში ცოტა იქნება მსგავსი მაგალითი, რომ ადამიანებს საკუთარი სახსრებით დარბაზი აეშენებინოთ და იგი სპორტის რომელიმე სახეობისთვის ეჩუქებინოთ.

- გვქონდა ასეთი ბედნიერება - არჩილ და კონსტანტინე გოგელიებმა, იური, გუგა და კოკი ოსიპოვებმა, ზურაბ ცქიტიშვილმა, მორის სახვაძემ და გურამ ჯაიანმა თავად გაიღეს თანამედროვე სტანდარტების დარბაზის ასაშენებელი თანხა და მერე ეს სასპორტო ობიექტი ფარიკაობის ფედერაციას გადასცეს. საერთაშორისო ფედერაციამ რვა, ხოლო ფარიკაობის განვითარების მსოფლიო ფონდმა ხუთი ბილიკი შეგვიძინა.

- თქვენი ვაჟები კარგა ხანს იყვნენ სპორტით გატაცებული. მამის გზას რატომ არ გაჰყვნენ?

- იმდენი ძალა, ენერგია და ნერვები შევალიე ფარიკაობას, რომ, მართალი გითხრათ, არც მიცდია, ჩემი ბილიკებით წასულიყვნენ. ჯერ ცურვაზე დადიოდნენ, მერე წყალბურთს თამაშობდნენ, ახალგაზრდული ნაკრების წევრებიც იყვნენ. თუმცა სკოლის დამთავრების შემდეგ მეტ ყურადღებას სწავლას უთმობდნენ. დღეს ისინი კარგი სპეციალისტები და წარმატებული ბიზნესმენები არიან და ჩემთან ერთად შეძლებისდაგვარად როგორც ფარიკაობას, ისე სპორტის სხვა სახეობასაც ეხმარებიან. საზოგადოებისთვის სასარგებლო საქმეს რომ აკეთებენ, უპირველესად, სპორტის დამსახურებაა.

2527
მკითხველის კომენტარები / 1 /
shako
0
magari katsi ,
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;