ლევან მოსეშვილი: მივუბრუნდი და ვუთხარი - მომეცი შენი საბონისი და თბილისში რასაც მოიგებ, იმასაც ვნახავ-მეთქი

თბილისის "დინამოსა" და საქართველოს ნაკრების ყოფილი მწვრთნელი ლევან მოსეშვილი 23 მაისს 78 წლისა შესრულდა. ამ თარიღთან დაკავშირებით გადავწყვიტეთ, შემოგვეთავაზებინა მისი მონოლოგი ძველ "დინამოზე", კერძოდ, გუნდში ნიკოლოზ დერიუგინის მისვლაზე...

"როცა ჩვენი გუნდი ფეხზე მყარად იდგა, ბალტიისპირეთში ხშირად გვიწევდა სტუმრობა - ტალინში, რიგაში, კაუნასში, ვილნიუსში... სულიკო თორთლაძეს ძალიან უყვარდა ბალტიის ქვეყნებში გამომგზავრება. ოთხკუთხედ, ძველებურ ჩანთაში ჩაალაგებდა მიწისთხილს, მანდარინს, კაკალს, ჩურჩხელას, ერთი-ორ ბოთლ არაყს და ჩვენთან ერთად მოდიოდა ხოლმე.

დღისით თამაშებისთვის ვემზადებოდით, მატჩებისას ვნერვიულობდით, ხოლო სასტუმროში დაბრუნების შემდეგ დილამდე ერთად ვისხედით და ვლაპარაკობდით. მოგეხსენებათ, ბავშვებთან და დიდებთან მუშაობას სხვადასხვა სპეციფიკა აქვს. სულიკო პატარებს კი წვრთნიდა, მაგრამ კარგად გრძნობდა, რა სჭირდებოდა უმაღლესლიგელ "დინამოს", რომელ რგოლში უჭირდა და ა.შ.

თუ სულიკო თორთლაძის ნამოღვაწარს თვალს გადავავლებთ, შევნიშნავთ, რომ მისგან ძირითადად უკანახაზელები, დამცველები მოდიოდნენ, გელა დარსაძე, ზურაბ გრძელიძე, ზურაბ საკანდელიძე... ნორმალურ კალათბურთში მიშა ქორქიასაც მეორე ნომრად დავაყენებდი, დაახლოებით ისე ვათამაშებდი, როგორც დღეს თორნიკე შენგელია ირჯება.

ლევან ინწკირველი ჭკვიანი მწვრთნელი იყო და ვატყობდი, მიშა ქორქიას ფარისგან მოშორებით სათამაშოდაც ამზადებდა. ეს არა მარტო ჩვენი გუნდისთვის იქნებოდა წინგადადგმული ნაბიჯი, არამედ სსრ კავშირის ნაკრებისთვის და თავად ქორქიასთვისაც.

თუმცა მიშასაც იგივე გადახდა, რაც მე: 195 სმ სიმაღლისა ვიყავი და ფარქვეშ რასაც მინდოდა, იმას ვაკეთებდი. "დინამოში" რომ მივედი, ლეგენდარული ოთარ ქორქია კარიერას ამთავრებდა, მის წინააღმდეგ მიწევდა თამაში და ბოლოს უკვე ვეღარ მიმკლავდებოდა. ჩემს მწვრთნელს შორს უნდა გაეხედა და 195 სმ სიმაღლის ფორვარდი გარედან უნდა ვეთამაშებინე. შემდეგ მაინც გავედი მესამე ნომრის პოზიციაზე, თუმცა ის ხარისხი მაინც არ იყო, რაც შეიძლებოდა თავიდანვე ფარიდან მოშორებით თამაშით მიმეღო.

რადგან სულიკო ამ ყველაფერს უყურებდა და გრძნობდა, ცდილობდა დაგვხმარებოდა. ღამის საუბრებში ხშირად ვამბობდით: ტანდაბალი მოთამაშეები საკმარისად გვყავს, საკანდელიძე, ჩიხლაძე, ჩხიკვაძე, შემდეგ დარსაძეც გამოჩნდა... თუმცა არ გვყავდა კარგი მეფარეები, დაახლოებით ისეთი, საბჭოთა ნაკრების მოთხოვნებს რომ დააკმაყოფილებდა. სულიკო მამშვიდებდა - ისეთ მოთამაშეს გიმზადებთ, კმაყოფილი დარჩებითო.

მეც არაერთხელ ვნახე პატარა დერიუგინის თამაში და მის ადგილს "დინამოში" აშკარად ვხედავდი. კარგი ბიჭი იყო, მაღალი, შესანიშნავი აღნაგობის, ყველაფერი ჰქონდა საიმისოდ რომ დიდი კალათბურთი ეთამაშა. ერთადერთი მინუსი, რაც პატარაობაშივე ეტყობოდა, სიმძიმე იყო.

იმდენად ფართო მხრები ჰქონდა, რომ მსუბუქი ვერანაირად ვერ იქნებოდა. შემდეგში მან ბევრი იშრომა და ტკაჩენკოს და ბელოსტენის წინააღმდეგ სიმძიმეც არ იგრძნობოდა, თუმცა ბუნებრივად უფრო მსუბუქი რომ ყოფილიყო... საბოლოოდ, იგი მაინც საუკეთესო ცენტრალური თავდამსხმელი დადგა.

ერთ ზაფხულს კოლია ვერის ბაღში გამართულ ბავშვთა შეჯიბრებაში ვნახე და "დინამოში" დავიბარე. სექტემბერში ბაზაზე გამოგვეცხადა და შრომასაც შევუდექით. სპორტკომიტეტის ხელმძღვანელობა პირობებს გვიქმნიდა, დიდ ყურადღებას გვაქცევდა. მართალია, მაღალი ხელფასები არ იყო, მაგრამ დღევანდელთან შედარებით სპორტსმენები უკეთესად ცხოვრობდნენ.

ნიკოლოზ დერიუგინს კიდევ ერთ ახალწვეულ როლანდ გარუჩავასთან ერთად დიღომში ვაცხოვრებდით. სხვათა შორის, კოლიას მშობლები ხშირად მოდიოდნენ ბაზაზე, რაც შეეძლოთ ეხმარებოდნენ, სასუსნავი მოჰქონდათ. სპორტსმენებს განსაკუთრებული ჭამა სჭირდებათ, რაზეც მე, როგორც მწვრთნელი, ნაკლებად ვფიქრობდი. ზედმეტადაც მიმაჩნდა მშობლების მოთხოვნა - კარგი კვება უნდაო. ნიკოლოზ დერიუგინი სიმაღლეში 2 მეტრს იყო აცილებული და კვება მას სჭირდებოდა, თუ სჭირდებოდა.

მალე მთელმა საბჭოეთმა გაიგო დერიუგინის სნაიპერული თვისებების შესახებ. ის ხომ 16 წლისა იყო, მოსკოვის ცსკა-ს 57 ქულა რომ ჩაუგდო. მაშინ მას არავინ იცნობდა.

ჩავედით მოსკოვში და მიუხედავად იმისა, რომ არც ჩვენთვის და არც არმიელებისთვის სატურნირო თვალსაზრისით ის მატჩი არაფერს წყვეტდა, გომელსკიმ საბრძოლო შემადგენლობა დააყენა.

დერიუგინს ყურადღებას არ აქცევდნენ, მან ჯერ ერთი ჩააგდო, შემდეგ - მეორე, მესამე, ხან ერთი მხრიდან, ხან მეორიდან, ფარქვეშიდან, საშუალო დისტანციიდან... პირველ ტაიმში 28 ქულა მოუგროვდა.

დაიწყო მეორე ნახევარი და ტემპი არ დააგდო, ავიდა 50 ქულამდე. ცსკა-ს მოთამაშეებს უკვირდათ, მაგრამ ვერ აჩერებდნენ. 50-ე ქულა რომ ჩააგდო, სათადარიგოთა სკამიდან მესმის შეძახილი - გამოიყვანე, გამოიყვანეო! მიშა ქორქიას ხმა იყო.

გამიკვირდა, რატომ უნდა შემეცვალა, როცა ბიჭი თამაშობდა?! მეც სპორტსმენივით ვიჯექი და ვქომაგობდი, რაც მეტ ქულას ჩაუგდებდა ცსკა-ს მით უფრო გამიხარდებოდა. მივედი და ქორქიას მიზეზი ვკითხე. მიპასუხა: არ უნდა ამდენი ქულა, გათამამდებაო. იგი კოლიას მფარველობდა და იმ შემთხვევაში ერთგვარად, პედაგოგიურად მიუდგა, შორსმჭვრეტელობა გამოიჩინა.

საერთოდ, ყველა დიდი სპორტსმენი თამამდება ყურადღებით. როცა მთელი სპორტის სასახლე შენს საყურებლად მოდის, წარმოუდგენელია, ამან ფსიქიკაზე არ იმოქმედოს.

ვყოფილვარ მიხეილ მესხის თამაშებზე, როცა ხალხი მიშას თან დაჰყვებოდა: იგი მარცხენა ფლანგიდან უტევდა და ხალხიც ახლო ტრიბუნაზე იყრიდა თავს. პირველი ტაიმის შემდეგ, გუნდები კარს რომ გაცვლიდნენ, მესხს საპირისპირო მხარეს უწევდა თამაში. ქომაგიც ერთიანად წამოდგებოდა და მიშას ფლანგისკენ გადადიოდა.

80-იან წლებში "დინამოში" ბევრი კარგი კალათბურთელი იყო, თუმცა სსრ კავშირის ჩემპიონობამდე ვერ მივაღწიეთ. იყო შემთხვევები, ტურში ხუთიდან ხუთ მატჩს ვიგებდით. ეს, ცხადია, არ მოსწონდათ მეტოქეებს, მათ მწვრთნელებს. არც თბილისური მსაჯობა ეხატებოდათ გულზე, განსაკუთრებით დერიუგინზე ლაპარაკობდნენ, რომელიც ხშირად აფორმებდა მის წინააღმდეგ უხეშობას. მე კი ვთვლი: თუ გაგდის, უნდა გააფორმო და იმსახიობო კიდეც, ამით ხომ გუნდს ეხმარები. მახსოვს, ოთარ ქორქიას უმიზეზოდ რომ დააჯარიმებდნენ, ისე დაუბრიალებდა თვალებს, მას მერე დასტვენას ვეღარ ბედავდნენ.

ერთ-ერთი ტურის წინ მწვრთნელები შევიკრიბეთ, ვისაუბრეთ და გასვლას ვაპირებდი, ვლადას გარასტასმა რომ წამოიტლიკინა თავისი დამტვრეული რუსულით.

მივუბრუნდი და ვუთხარი - მომეცი შენი საბონისი და თბილისში რასაც მოიგებ, იმასაც ვნახავ-მეთქი. არვიდასი "ჟალგირისს" კი არა, მთელ გუნდებს ერთად უდრიდა. თავადაც ნახეთ, შემდეგ რას სჩადიოდა NBA-ში.

ნიკოლოზ დერიუგინისა და მისი თაობის კალათბურთელების "დინამოდან" წასვლის შემდეგ ძალიან გაგვიჭირდა, არ გვყავდა ღირსეული შემცვლელები და ამიტომაც ჩამოვიყვანეთ მოთამაშეები რუსეთიდან. ხუთეულში მათგან ოთხს ვაყენებდი, მეხუთედ ბესიკ ლიპარტელიანი გამყავდა.

მეუბნებოდნენ, რად გინდა არაქართველებიო, მოსეშვილის ნაცვლად მოსიაკინსაც მეძახდნენ, მაგრამ ფაქტს ვერსად გავექცევით: რუსები რომ არ ჩამომეყვანა, სსრ კავშირის უმაღლესი ლიგიდან უთუოდ გავვარდებოდით."

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
2630
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;