პაულაუსკასი: მიუნხენი-1972-ის ფინალში საკანდელიძემ და ქორქიამ კავკასიური ცეკვა დადგეს [VIDEO]

1972 წელს ზურაბ საკანდელიძემ და მიხეილ ქორქიამ სსრ კავშირის ნაკრებთან ერთად ოლიმპიადა მოიგეს. ფინალში ამერიკა დაამარცხეს. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით რუსებმა გადაიღეს ფილმი "აღმასვლა", რომელიც ამერიკაში აიკრძალა...

ფილმში ბევრია რეალური ფაქტი და ბევრიც ლეგენდარული. უკრაინულმა გამოცემა "ბასკეტმა" გამოაქვეყნა ინტერვიუ მაშინდელ კაპიტან ლიტველ მოდესტას პაულაუსკასთან, რომელიც საუბარში მიჯნავს ლეგენდას რეალობისგან და საუბრობს როგორც მიხეილ ქორქიაზე, ასევე ზურაბ საკანდელიძეზე და საქართველოზე.


როგორ გაფრინდა ოქროს მედალი

- მიუნხენიდან, სხვა ტრიუმფატორებთან ერთად სპეცრეისით გადავფრინდით მოსკოვში. კეთილმა სტიუარდესებმა გზაში არაყიც ჩამოგვისხეს. შერემეტიევოს აეროპორტში უამრავი ქომაგი დაგვხვდა. გახარებულები იყვნენ, ზეიმობდნენ. ჩვენ აეროპორტთან მოწყობილ მაღალ პლატფორმაზე აგვიყვანეს.

ჩემს მეგობარ სერგეი ბელოვთან ერთად ხალხში ახლობლებს ვეძებდი. აღმოვაჩინე - ჩემი და მისი მეუღლეები ერთმანეთის გვერდით იდგნენ და ხელს გვიქნევდნენ. ბელოვმა მედალი მოიხსნა და ისე ატრიალებდა, როგორც ამას უროს მტყორცნელები აკეთებენ.

მოულოდნელად მედალი სამაგრს მოსწყდა და ხალხისკენ გაფრინდა. ბელოვი დადუმდა, ალბათ ისიც ხვდებოდა, რომ ასეთ საჩუქარს, მპოვნელი

სამუდამოდ შეინახავდა ძვირფას რელიქვიად. თუმცა ამ ისტორიას კეთილი დასასრული აღმოაჩნდა: ჩვენთან ამოვიდა ერთი ბიჭი და სერგეის მედალი გაუწოდა - ეს თქვენიაო.

"აღმასვლა"

- ამ ფილმმა ბევრს გაახსენა 1972 წელი. ბევრმა არც იცოდა და ახლაღა გაიგო ჩვენი ჩემპიონობის შესახებ. ჩემმა ვაჟმა მოდესტასმა ამასწინათ მითხრა - მამა, კვლავ ძალიან პოპულარული ხარო. იგი 210 სმ სიმაღლისაა, ლიტვის მეორე ლიგაში თამაშობს. მეორე ვაჟი, ჟიგიმანტასი 2011 წელს ავტოავარიაში დამეღუპა. ხეს შეეჯახა, 18 წლისა იყო.

თავიდან გამიკვირდა, რატომ გადაწყვიტეს რუსმა კინემატოგრაფისტებმა ათწლეულების წინანდელი ამბის გახსენება, თუმცა მალე დავრწმუნდი რომ სწორი გათვლა იყო. ზურგი მაწუხებს და პრემიერაზე რომ დამპატიჟეს, ჩასვლაზე უარი ვუთხარი, შემდეგ დამირეკეს - პრემიერა გადავდეთო. არვიდას საბონისმაც მთხოვა და ჩავედი.

ფილმში დისიდენტს ვთამაშობ, რომლიც ფინალის წინ ამერიკაში გაქცევას აპირებს. რეალურად ასე არ ყოფილა. სიმართლე გითხრათ, პირველად ამერიკაში სსრკ-ს ნაკრებთან ერთად რომ ჩავედი, 1965 წელი იყო. ალექსანდრ გომელსკიმ ნება დამრთო შევხვედროდი ლიტველ ემიგრანტებს, რომლებიც დარჩენაში მარწმუნებდნენ, ფულს იშოვნიო.

წარმოდგენაც არ მინდოდა, რა დაემართებოდათ ასეთ შემთხვევაში ჩემი ოჯახის წევრებს. გარდა ამისა, მიყვარს ჩემი სამშობლო, ლიტვა, მისი დატოვება არც ისე იოლია.



"ლეზგინკა" ქართველების შესრულებით

- 1972 წლის ოლიმპიადა მაღალ დონეზე ჩავატარე, ფინალში კი მწვრთნელმა სასტარტო ხუთეულში არ დამაყენა! ეს ოლიმპიადის მსვლელობისას პირველად მოხდა. როგორც შემდეგ გამოჩნდა, ვლადიმირ კონდრაშინი ამერიკელებს სიურპრიზს უმზადებდა: ხუთეულში სწრაფი ქართველები დააყენა და სწორადაც მოიქცა: ზურაბ საკანდელიძემ და მიხეილ ქორქიამ მოედანზე "ლეზგინკა" დადგეს და ამერიკელებს ყოველგვარი გეგმა აურიეს. მაგრად ითამაშეს.

მე თავს არაკომფორტულად ვგრძნობდი, არ ვიყავი მიჩვეული სათადარიგოთა სკამზე ჯდომას. ვლადიმირ კონდრაშინმა მოედანზე მეორე ტაიმში შემიყვანა, თუმცა რიტმის აყოლა გამიჭირდა. ფსიქოლოგიური თვალსაზრისით გვერდიდან ყურება გაცილებით რთულია, ვიდრე თამაში.

სამართლიანად გავიმარჯვეთ

- სკეპტიკოსები ამბობენ, თითქოს, მსაჯებმა სამი წამი გვაჩუქეს. რეალურად ასე არ იყო: როდესაც წუთშესვენების შემდეგ ბურთი თამაშში შევიყვანეთ, მაგიდის მსაჯებს დროის ჩართვა დაავიწყდათ. ამიტომ, დიდი გარჩევების შემდეგ ფიბა-ს გენერალურმა მდივანმა უილიამ ჯონსმა კატეგორიულად თქვა - სამი წამი უნდა გადათამაშდესო. თავიდან ამერიკელებს არ გაუპროტესტებიათ, რადგან დარწმუნებულები იყვნენ, რომ ვერ ჩავაგდებდით.

მაგრამ რა იცოდნენ, რომ ყოფილი ხელბურთელი ივან ედეშკო ბურთს მთელს მოედანს გადაატარებდა და საშა ბელოვს გამარჯვების ორქულიანს ჩააგდებინებდა - 51:50!

თამაშის სურათის მიხედვითაც ჩვენ ვიმსახურებდით მოგებას. საფინალო სირენამდე ორწუთნახევრით ადრე 5 ქულის სხვაობით ვიგებდით, თუმცა ბევრი ტყორცნა გავაცუდეთ და ამერიკელებს დაწევის უფლება მივეცით. დაგ კოლინზმა იფრინა...

გავიმარჯვეთ და გავიხარეთ, თუმცა ამერიკელებმა უმალ პროტესტი შეიტანეს. ჩვენ ჯერ გასახდელში ველოდეთ გადაწყვეტილებას, შემდეგ ოლიმპიურ სოფელში. სხვათა შორის, მატჩის დასრულებისთანავე ჩემთან ლიტველი გულშემატკივარი მოვარდა და ბავარიული დუდით სავსე ორი კათხა გამომიწოდა. პირი მიშრებოდა, დალევა მინდოდა, მაგრამ უარი ვუთხარი, რადგან არ ვიცოდი, როგორ განვითარდებოდა მოვლენები. შესაძლოა გადათამაშება დაგვჭირვებოდა...

მეორე დილას გავიგეთ, რომ ოლიმპიური ჩემპიონები გავხდით. მედლები გამარჯვებიდან ერთი დღის შემდეგ, ხელბურთელთა ნახევრადცარიელ დარბაზში გადმოგვცეს. პროტესტის ნიშნად დაჯილდოებაზე ამერიკელები არ გამოცხადდნენ. მხოლოდ ჩვენ და მესამეები, კუბელები ვიყავით.
გამარჯვების დღეს 1000-1000 გერმანული მარკა გადმოგვცეს, მოსკოვში ჩასვლის შემდეგ კიდევ სამ-სამი ათასი რუბლი დაგვიმატეს.



კონტრაბანდა... მაიმუნი

- ფილმში, "აღმასვლა", გამახვილებულია ყურადღება კონტრაბანდაზე. არ ვიცი, რატომ, მაგრამ სწორედ ოლიმპიადის შემდეგ გამკაცრდა საბაჟო კონტროლი ჩვენს მიმართ. ივან დვორნი მხოლოდ რამდენიმე შარვლის შემოტანის გამო დაიჭირეს, ბელოვს ხატები მოჰქონდა და... დისკვალიფიკაციით დასაჯეს.

ქორქია და საკანდელიძეც შეიძლებოდა აღმოჩენილიყვნენ მათ ადგილას. ერთხელ მათაც გადაწყვიტეს კონტრაბანდის შემოტანა... შემოყვანა... სამხრეთ ამერიკიდან მაიმუნი მოჰყავდათ. მესაზღვრეებმა ჩანთა რომ გახსნეს, მაიმუნი გადმოხტა და აეროპორტში აქეთ-იქით დახტოდა. ვერ ვხვდები, რაში დასჭირდათ ჩვენს ქართველებს მაიმუნი. შეიძლება, ვინმე ახლობელმა დააბარა.

უარს როგორ ეტყოდი?

- ახლა აღარ ვსვამ, რამდენიმე წლის წინათ საკმარისად გეახლებოდით. ზღვარისთვის არ გადამიბიჯებია, მაგრამ ვსვამდი. ახალგაზრდობაში, განსაკუთრებულ შემთხვევებში ვსვამდი. ჩემპიონატი ტურობრივი სისტემით იმართებოდა. შეჯიბრების მსვლელობისას ტალონების იმედად ვიყავით, ტურის დასრულების შემდეგ მასპინძლები ბანკეტს მართავდნენ.

წარმოიდგინეთ, როგორ გვხვდებოდნენ საქართველოში! - ზიხარ მაგიდასთან, გემრიელ ღვინოს მიირთმევ. ამ დროს გვერდითი მაგიდიდან ასევე გემრიელ სასმელს გიგზავნიან. როგორ შეიძლება უარის თქმა?!

გვიყვარდა მატარებლით მგზავრობა, ლენინგრადიდან ან კიევიდან: ოთხი კალათბურთელი ავიღებდით თითო ბოთლ არაყს და... შემდეგ კუპეში ტკბილად გვეძინა.

თუ სპორტსმენები არ თავხედობდნენ, ზოგჯერ მწვრთნელებიც თვალს ხუჭავდნენ. მახსენდება 1964 წელი, შეკრება კუდეპსტეში, სოჭთან ახლოს. ზღვისპირეთი, ზაფხული... ჩვენს გარშემო კასრები იდგა რქაწითელით სავსე... ერთი მოზრდილი ჭიქა 20 კაპიკი ღირდა... საღამოს, ვარჯიშის შემდეგ როგორ არ დაგველია?

მწვრთნელმა, ალექსანდრ გომელსკიმ ეს ყველაფერი იცოდა, ხედავდა. როდესაც მოსკოვში ჩავფრინდით, შეგვკრიბა და გვითხრა: სოჭში რაც იყო, ყველამ დავივიწყოთ, დასრულდა დასვენება, საქმეს სერიოზულად მივხედოთო.

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
10062
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები