[დეტალური ანალიზი] როგორ შეიჭრა კორონავირუსი ოლიმპიადის ფილტვებში

"კარგად ვაცნობიერებთ ოლიმპიადის გადადებასთან დაკავშირებულ სირთულეებს, თუმცა ჩვენი სპორტსმენებისა და მსოფლიოს საზოგადოების ჯანმრთელობა-უსაფრთხოება ყველაზე მნიშვნელოვანია" - 22 მარტს ასეთი განცხადება ერთობლივად გააკეთეს კანადის ოლიმპიურმა და პარალიმპურმა კომიტეტებმა და დასძინეს, რომ თუ თამაშები წლეულს ჩატარდებოდა, ისინი სპორტსმენთა უსაფრთხოების მიზნით იაპონიაში დელეგაციებს არ მიავლენდნენ.

ვინ დაწყევლა? ტოკიოში ოლიმპიადა 1940-შიც უნდა ჩატარებულიყო... ოლიმპიური საფრთხე 40 წელიწადში ერთხელ

"ნეკერჩხლის ფოთლები" პირველები აღმოჩნდნენ, ვინც ღიად დააფიქსირეს, რომ ჩინეთიდან გავრცელებული ახალი კორონავირუსის გამო, რომელმაც სულმა მალე თავის ბადეში მთელი მსოფლიო გაახვია და პლანეტას მორიგ ჭირად მოევლინა, ტოკიოს წლევანდელ ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეობას არ აპირებდნენ. მათ მიმბაძველებიც მალევე გამოუჩნდნენ - პრაქტიკულად, რამდენიმე საათში იგივე განაცხადეს ავსტრალიამ და პოლონეთმაც. პრაქტიკულად ეს უკვე პროცესების დასაწყისი იყო და მოსალოდნელმა ჯაჭვურმა რეაქციამაც არ დააყოვნა:

23 მარტს, გვიან ღამით ამ სამეულს დიდი ბრიტანეთიც შეუერთდა, მას კი, თავიანთ ქვეყნებში ეპიდაფეთქებების კვალდაკვალ, ესპანეთი, საფრანგეთი, ახალი ზელანდია, სერბეთი, ხორვატია და კიდევ რამდენიმე ქვეყანაც შეუერთდა. როგორც ამბობენ, იმაზე აზრზე იყო ნორვეგიის ეოკ-ი და პარალიმპური კომიტეტიც. თუმცა მათ რომც არ გაეკეთებინათ ოფიციალური განცხადება, უკვე ისედაც ცხადია იყო, რომ 2020 წლის XXXII თამაშების განაჩენი გამოტანილი იყო, რამაც სოკ-ის დიდმოხელეთა "ლოდინის პოლიტიკასაც" ბოლო მოუღო და სათანადო განცხადებამაც არ დააყოვნა: 25 მარტს უკვე ოფიციალურად გამოცხადდა, რომ "ტოკიო-2020" ერთი წლით გადაიდო.

ამავე თემაზე მანამდეც აქტიურად საუბრობდნენ მთელ მსოფლიოშიც - სპორტული წრეების წარმომადგენლები, თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის წევრები, იაპონიის უმაღლესი ხელისუფლება და თქვენ წარმოიდგინეთ, თვით პოლიტიკოსებიც კი... ოლიმპიადის გადადებაზე პირველი სერიოზული მესიჯი სწორედ პოლიტიკური წრეებიდან წამოვიდა, როცა 13 მარტს ამ ინიციატივით თვით ამერიკის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი გამოვიდა...

თუ არ არის სპორტსმენი, არ არის ოლიმპიური თამაშები

უკვე იმ დროისთვის ყველას კარგად ესმოდა, მსოფლიოს რამდენად ვერაგ მტერთან ჰქონდა საქმე, თუმცა ოლიმპიადის გადადებაც ახალი შარი იყო და ასეთ ნაბიჯზე წასვლას არავინ ჩქარობდა თუ ვერავინ ბედავდა - არც სოკ-ი, არც - თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტი და არც - იაპონიის ხელისუფლება: ოლიმპიზმისთვის თამაშების არ ჩატარება და ჩაშლა "უცხო ხილი" ნამდვილად არაა, მაგრამ აი, გადადება, თარიღის შეცვლა და გადაწევა კი ნამდვილად ახალი რეალობაა. ეს ხომ ოლმპიური ქარტიის წინააღმდეგ წასვლაა, მაგრამ ახალმა ვირუსმა ახალი რეალობის წინაშე დაგვაყენა.

თამაშების ჩაშლას თავად ოლიმპიური ქარტიაც ითვალისწინებს, თუმცა გადადებას - არა. ჩაშლის შემთხვევაში იმ თამაშებს ისევ უნარჩუნდებათ თავისი ნუმერაცია, უცვლელი რჩება მასპინძელი ქალაქიც, როგორც ეს მოხდა პირველი მსოფლიო ომის გამო ჩაშლილი 2016 წლის ბერლინის VI, აგრეთვე - 1940 წლის ტოკიოს XII და იმავე წელს მის მონაცვლედ შეგულებული, მაგრამ ასევე არ შემდგარი ჰელსინკის XIII ოლიმპიადის შემთხვევაში, ხოლო მეორე მსოფლიო ომის ქარ-ცეცხლში ჩაბმულ მსოფლიოს 1944 წლის თამაშების გამართვის საკითხი არც განუხილავს და მისთვის არც ნუმერაცია მიუნიჭებია. მსოფლიო, უბრალოდ, "გადაახტა" ამ თარიღს და 1948 წლის ლონდონის თამაშებს XIV ნუმერაცია მიანიჭა.

თუმცა ეს ყველაფერი ასე თუ ისე გაწერილ-დარეგულირებული იყო და მსოფლიომ იცოდა, როგორ მოქცეულიყო, მაგრამ დღევანდელ ვითარებაში ახალ ბარიერს შეეჯახნენ და ყველა დაიბნა: ვეღარც დაწერილი წესების დარღვევას ბედავდნენ და ვეღარც - დაუწერელი წესების ამოქმედებას. მზარდი მსოფლიო პანდემიის მიუხედავად, 17 მარტს სოკ-მა გაავრცელა ოფიციალური განცხადება, რომ, მართალია, კორონავირუსის პანდემიის გამო შეჩერებული ან გადავადებულია სალიცენზიო ტურნირების უმეტესობა, თუმცა თამაშების გადასატანად რადიკალური გადაწყვეტილების მიღების აუცილებლობა არ იყო.

ამ განცხადებას 20 მარტს კვერი დაუკრა თავად სოკ-ის პრეზიდენტმა თომას ბახმა, რომელმაც განაცხადა, რთული ვითარების მიუხედავად, ოლიმპიადის დათქმულ ვადებში ანუ 24 ივლისიდან 9 აგვისტოს ჩათვლით ჩატარებას ოპტიმისტურად ვუყურებო, მაგრამ უკვე 23 მარტს მან სპორტსმენებს მიმართა და აღიარა, რომ თამაშების გადადების სცენარიც განიხილებაო: "ძვირფასო სპორტსმენებო, ამ უპრეცედენტო კრიზისში ყველანი ერთნი ვართ. ჩვენც თქვენსავით ვღელავთ იმის გამო, რაც კოვიდ-19-ის პანდემიის გამო ხდება მსოფლიოში. ჩვენი ორგანიზაციის უმთავრესი პრინციპია ასპარეზობათა ყველა მონაწილის ჯანმრთელობის დაცვა და ვირუსის გავრცელების შეკავებისთვის ხელისშეწყობა.

დღეს ყველა დაინტერესებულ პირთან ერთად ზედმიწევნით ვაფასებთ მსოფლიოში ჯანდაცვის სფეროში არსებულ ვითარებას და მის გავლენას ოლიმპიურ თამაშებზე. მათ შორის - გადავადების სცენარს. გულმოდგინედ ვმუშაობთ და დარწმუნებული ვართ, რომ ტოკიოს ოლიმპიური თამაშების შესაძლო გადავადებასთან დაკავშირებით შემდგომ ოთხ კვირაში დავასრულებთ".

პრაქტიკულად, ამ განცხადების პარალელურად, სოკ-ის აღმასრულებელმა საბჭომ კორონავირუსით გამოწვეული სირთულეების გამო ტელეკონფერენცია გამართა, რომლის ძირითადი საკითხიც თამაშების დაგეგმარებასთან დაკავშირებით სხვადასხვა სცენარის განხილვა იყო, მათ შორის კი გადავადებაც განიხილებოდა.

[ისტორიული VIDEO] ეს მოხდა 1976 წლის ოლიმპიადაზე!.. დამოუკიდებელი უკრაინის დროშით მოედანზე შეიჭრა და...

დაახლოებით ამავე პერიოდში თავს უფრო მეტი დაკონკრეტების უფლება მისცა სოკ-ის ერთ-ერთმა გავლენიანმა წევრმა, კანადელმა დიკ პაუნდმა: "კორონავირუსის პანდემიის გამო, ზაფხულის ოლიმპიადა 2020 წლის ნაცვლად, სავარაუდოდ, 2021 წლისთვის ჩატარდება" - თქვა მან USA today-თან ინტერვიუში. თან იქვე დასძინა, რომ მის ხელთ არსებული ინფორმაციით, საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება, თამაშები 24 ივლისს არ გაიხსნას, თუმცა გადადებასთან დაკავშირებით ჯერ ბევრი დეტალია დასაზუსტებელი, რაზეც მსჯელობა გრძელდება, მათ შეჯერებამდე კი გადადების თაობაზე ოფიციალურ განცხადებას არ აკეთებენო.

ფაქტობრივად, ეს იყო, მართალია, არაოფიციალურ დონეზე, მაგრამ მაინც ოფიციალურად გაკეთებული განცხადება ოლიმპიადის გადავადებასთან დაკავშირებით: ვინც დაახლოებით იცნობს სოკ-ის წევრებს და დოპინგთან ბრძოლის ისტორიას, ყველა დაგვეთანხმება, რომ პაუნდი წონადი ფიგურაა სოკ-ში, ვინც ჰაი-ჰარად არაფერს იტყოდა. ის ხომ თავის დროზე დოპინგთან ბრძოლის ერთ-ერთი პიონერი და ამ მანკიერ მოვლენასთან ხმალამოღებული მებრძოლი იყო, რითად დიდი ავტორიტეტი მოხვეჭა სპორტულ წრეებში.

ასეა თუ ისე, მისი ამ განცხადების შემდეგ გაჯიუტებულთა ტონიც შეიცვალა. მათ შორის - იაპონელებისაც. მაგალითად, 21 მარტს "ტოკიო-2020" საორგანიზაციო კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტი ტოსიაკი ენდო ამბობდა, რომ ისინი თამაშების დათქმულ ვადებში ჩასატარებლად ემზადებოდნენ, თუმცა დასძინა, რომ ამ საკითხზე საბოლოო გადაწყვეტილება სოკ-მა უნდა მიიღოს. სამაგიეროდ, ორშაბათს, 23 მარტს იაპონიის პრემიერ-მინისტრმა შინძო აბემ იაპონიის პარლამენტში გამოსვლისას პირდაპირ განაცხადა, რომ კორონავირუსის გამო მსოფლიოში შექმნილი ვითარება ტოკიოს ოლიმპიური და პარალიმპური თამაშების დათქმულ ვადებში ჩატარების საშუალებას არ იძლეოდა.

"ვფიქრობ, მსოფლიოში შექმნილი ვითარება ოლიმპიური თამაშების დროულად ჩატარების შესაძლებლობას არ იძლევა. თამაშების გამართვა თუ გართულდა, მაშინ მისი გადადება უნდა გადავწყვიტოთ, უმთავრესი ყურადღება ათლეტთა ჯანმრთელობას უნდა დაეთმოს" - განაცხადა პარლამენტში გამოსვლისას აბემ. მან იქვე დააფიქსირა იაპონიის ხელისუფლების განზარხვა, აცნობოს სოკ-ს თამაშების გადავადებაზე დათანხმება, თუ ისინი შესაბამის გადაწყვეტილებას მიიღებდნენ.

ამასობაში გამოჩნდნენ კრიტიკოსები, რომლებმაც იაპონიის ხელისუფლება დაადანაშაულეს, რომ თითქოს ისინი ათლეტთა კეთილდღეობაზე არ ზრუნავენ. მათ "ტოკიო-2020" საორგანიზაციო კომიტეტის ხელმძღვანელმა იოშირო მორიმ ასე უპასუხა: "ათლეტთა კეთილდღეობაზე რომ ვზრუნავთ, სწორედ ამიტომ განიხილება სხვადასხვა ვარიანტები. მათ შორის - ყველაზე მძიმეც, რამეთუ თუ არ არის სპორტსმენი, არ არის ოლიმპიური თამაშები".

როგორ შეხვდა ოლიმპიური ჩემპიონი და ტოკიო 2020-ის ლიცენზიანტი ნინო სალუქვაძე ოლიმპიადის გადატანას?

ამ განცხადებით მორიმაც პრაქტიკულად დაადასტურა, რომ თამაშების გადავადებაზე უკვე მსჯელობდნენ - აბა, სხვა რა შეიძლებოდა ეგულისხმა ყველაზე მძიმე ვარიანტში, თუ არა ეს. ამასობაში თანდათან იმატა არა მარტო სპორტის მესვეურთა, არამედ გავლენიან პოლიტიკოსთა, სხვადასხვა ქვეყნების მმართველთა განცხადებებმაც გადადების თაობაზე - 24 მარტს დილიდანვე ამაზე უკვე დაბეჯითებით წერდა მსოფლიო პრესა და სოკ-იც დაჰყვა საზოგადოების ნებას: იმავე დღეს, 24 მარტს თომას ბახმა გამოაცხადა, რომ იაპონიის პრემიერ აბესა და ტოკიო-2020" საორგანიზაციო კომიტეტის ხელმძღვანელებთან შეთანხმებით, მიიღეს თამაშების ერთი წლით გადადების გადაწყვეტილება.

მან ისიც დასძინა, რომ საამისოდ იხელმძღვანელეს მსოფლიოს ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის რეკომენდაციით. პარალელურად, დროებით შეწყდა ოლიმპიური ცეცხლის ესტაფეტა, რომელიც უკვე იაპონიაში იყო ჩატანილი. სამაგიეროდ, უცვლელი დარჩა ოლიმპიური და პარალიმპური თამაშების დასახელება - 2021-ში გამართვის მიუხედავად (იმედია, იმ დროს ნამდვილად ჩატარდება და მისი კვლავაც გადავადება აღარ გახდება საჭირო), მას კვლავაც "ტოკიო-2020" ეწოდება.

მაშ ასე - ოლიმპიადა კი გადაიდო, მაგრამ ჯერჯერობით გამართვის ახალი თარიღი ჯერაც გაურკვეველია. გადაწყვეტილი მხოლოდ ისაა, რომ თამაშები გაის ზაფხულს არ გადაცდება. გაურკვეველ საკითხში ცოტა მეტი კონკრეტიკა სოკ-ის საკოორდინაციო კომისიის ხელმძღვანელმა ჯონ კოუტსმა შეიტანა, ვინც განაცხადა, სოკ-ი სპორტულ ფედერაციებთან ერთად "ტოკიო-2020" ჩასატარებლად 20121 წლის კალენდარში ივლის-აგვისტოს დაჯავშნას განიხილავსო ანუ ზუსტად იმავე პერიოდში აპირებენ ჩატარებას, რომელშიც წლეულს უნდა გამართულიყო.

ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტი ლერი ხაბელოვი ოლიმპიადის გადადებაზე: გულდასაწყვეტია, მაგრამ დღევანდელ ვითარებაში ამ გადაწყვეტილებას მივესალმები

თუმცა ვადებზე უფრო მნიშვნელოვანი ახლა თავად პანდემიის დამარცხებაა, რათა ეს ტანჯული თამაშები გაისად ნამდვილად გაიმართოს. იქამდე კი ბევრი სირთულეა დასაძლევი, რადგან მნიშვნელოვნად იცვლება საერთაშორისო სპორტული კალენდარი. ამ სიძნელეთა დასაძლევად სოკ-ში მიზნობრივი ჯგუფიც შექიმნა, რომელშიც თავად სოკ-ის წევრებთან ერთად ზაფხულის სპორტების სახეობათა საერთაშორისო ფედერაციების ხელმძღვანებელიც შევლენ. ბახმა 25 მარტსავე გამართული ონლაინკონფერენციის შემდეგ ღიად მიანიშნა, რომ გაისად საერთაშორისო ფედერაციებს თავიანთ კალენდარში გარკვეული მსხვერპლის გაღება მოუწევთ. სპორტულ სამყარომ ამ მსხვერპლში გაისად გასამართავი მსოფლიოს ჩემპიონატები ამოიკითხა...

ამასობაში კი კრიტიკოსები ოლიმპიადის გადავადების ფაქტსაც გამოუჩნდნენ. მათი აზრით, ამით დაირღვა ოლიმპიური ქარტია, მსგავსი გადაწყვეტილება კი უნდა მიეღო სრულიად სპორტულ სამყაროს და არა თუნდაც უმაღლესი რანგის 2-3 ადამიანს.

ქარტიაზე აპელირება იქნება მართალიცაა, მაგრამ კიდევ ვიმეორებთ, რომ ახალმა კორონავირუსმა მთელ მსოფლიოში ახალი რეალობა დაამყარა, ადამიანთა ჯანმრთელობა კი უპირველესია. გვინდა თუ არა, ვირუსმა ოლიმპიადის გადადების პირველი პრეცედენტი შექმნა.

2369
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;