ოლიმპიური ძიუდოს აბსოლუტური ჩემპიონები. ანტონ გეზინგიდან – იასუჰირო იამასიტამდე

ნახევარ საუკუნეზე მეტია, რაც ძიუდო ოლიმპიურ თამაშების პროგრამაშია შეტანილი. პლანეტის უმნიშვნელოვანეს სპორტულ თამაშებზე, ამ მეტად პოპულარულ სახეობაში ასპარეზობა ცხადია მუდამ ინტერესით სარგებლობს ქომაგთა შორის. ძიუდოში გამართული შეჯიბრებიდან კი აბსოლუტურ წონაში ასპარეზობები გამორჩეულად საინტერესო იყო, თუმცა იგი უკვე დიდი ხანია აღარ ტარდება.
აბსოლუტური წონა ოლიმპიური თამაშების შეჯიბრებიდან 1984 წლის შემდეგ ამოიღეს. იქამდე აღნიშნული შეჯიბრების მოგება ხუთმა ძიუდოისტმა შეძლო და ყველა მათგანი ოქროს ასოებით შევიდა ძიუდოს ისტორიაში.

ტოკიო, 1964 წელი - ანტონ გეზინგი
პირველი ოლიმპიური თამაშები, სადაც ძიუდო იყო პროგრამაში შეტანილი - ძიუდოსავე სამშობლოში, იაპონიაში ჩატარდა. ტოკიოს ტატამზე სულ ოთხ წონით კატეგორიაში გაიმართა პაექრობა პირველობისათვის, სამ მათგანში საუკეთესო იაპონელი იყო აბსოლუტურში კი ჰოლანდიელმა ანტონ გეზინგმა იმარჯვა. მან ფინალში იაპონელი აკიო კამინაგა დაამარცხა.
ამ დროს ძიუდო ჯერ კიდევ არ იყო სათანადოდ ფესვგადგმული მთელ მსოფლიოში და დომინანტებად ყველა შეჯიბრებაში ამომავალი მზის ქვეყნის შვილები მიიჩნეოდნენ. მიუხედავად ამისა გეზინგის წარმატება მაინც არ ყოფილა გასაკვირი, რადგან მას უკვე ჰქონდა დარღვეული იაპონელების ჰეგემონია, 1961 წელს, მეორე მაღალი რანგის შეჯიბრებაზე - მსოფლიოს ჩემპიონატზე.
ტიტულოვანმა ჰოლანდიელმა კარიერა 1967 წელს დაასრულა. ოლიმპიური და ორგზის მსოფლიოს ჩემპიონობის გარდა, სპორტის ქომაგებს მან თავი ევროპის 27 გზის (!) ჩემპიონობით დაამახსოვრა. ციფრი 27 შეცდომად არ მიიღოთ, ის ჭიდაობდა მძიმეშიც და აბსოლუტურში, ინდივიდუალურშიც და გუნდურშიც.
გეზინგის ჭიდაობაზე მთელ მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოშიც ლეგენდებს ჰყვებოდნენ. ორ მეტრიან უტრეხტელ ახმახთან პაექრობაში გარკვეული უპირატესობის მოპოვებაც კი ყველასთვის მნიშვნელოვან ფაქტად მიიჩნეოდა. ერთხელ გორელ მოჭიდავე დურმიშხან ბერუაშვილს მოუწია მასთან პაექრობა, დურმიშხანმა ერთ ეპიზოდში იგი ხელში აიტაცა და ცოტა დააკლდა რომ იპონზე დაეგდო, ჰოლანდიელმა იმ შეხვედრაში მაინც კი გაიმარჯვა, მაგრამ მისი ნახვა ვიღაც უცნობი ქართველის მიერ მაღლა ატაცებული ისეთი მოულოდნელი იყო, რომ მისსავე სამშობლოში მეორე დღეს გაზეთში გაჩნდა სათაური - ,,გეზინგის ტახტი შეირყა".

მიუნჰენი, 1972 წელი - ვილჰემ რიუსკა
ძიუდოს ფუძემდებლები თუ პირველ ოლიპიურ თამაშებზე აბსოლუტურ წონაში ხელმოცარულნი დარჩნენ, 1972 წლის მიუნჰენის ოლიმპიადაზე უკვე წარმოუდგენლად მიაჩნდათ ყველაზე პრესტიჟულ წონაში წაგება.
თუმცა მათი გამწარება ამჯერად გერმანელმა კლაუს გლაჰმა აიღო თავის თავზე. სწორედ მან ჩამოაშორა შეჯიბრებას აღნიშნულ ოლიმპიადამდე ბოლო ორი მსოფლიოს ჩემპიონატის გამარჯვებული იაპონელი მასატოში შინომაკი. ამ იაპონელმა 1969 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის ფინალში ჰოლანდიელი ვილემ რიუსკა დაამარცხა, 1971 წელს კი ვიტალი კუზნეცოვი (სსრკ).
მიუნჰენის ოლიმპიადის ფინალში სწორედ რიუსკა და კუზნეცოვი გავიდნენ. შინომაკის მომგები გლაჰი კი ჰოლანდიელმა გამოთიშა შეჯიბრებას და ფინალში კუზნეცოვსაც მოუგო. რიუსკა და გლაჰი ერთმანეთს მძიმე წონაშიც შეხვდნენ და იქაც ჰოლანდიელმა იძალა.
რიუსკამ ოლიმპური ძიუდოს ისტორიაში წარუშლელი კვალი დატოვა. ის ერთადერთია სპორტის ამ სახეობაში, რომელმაც ერთ ოლიმპიადაზე ორი ოქროს მედლით დაიმშვენა მკერდი.

მონრეალი, 1976 წელი - ჰარუკი უემურა
1976 წელს მონრეალში გამართულ ოლიმპიურ თამაშებზე იაპონელებმა როგორც იქნა შეძლეს მათთვის დანავსულ აბსოლუტურ წონით კატეგორიაში ოქროს მედლის მოპოვება.
ერთი წლით ადრე მსოფლიოს ჩემპიონატზე ვენაში აბსოლუტური წონის ჩემპიონი, ძიუდოს სამშობლოს წარმომადგენელი ჰარუკი უემურა გახდა. ფინალში მან თანამემამულე კაზუჰირო ნინომია დაამარცხა. უემურა მონრეალშიც ფავორიტის სტატუსით ჩავიდა და მართლაც ყველას აჯობა.
საინტერესოა, რომ მონრეალის ტატამზე აბსოლუტურ წონაში ასპარეზობდა წინა ოლიმპიადის (მიუნჰენი 1972) გამარჯვებული, ანუ ოლიმპიური ჩემპიონის ტიტულის მფლობელი შოთა ჩოჩიშვილიც.
შოთამ მონრეალში სწორედ უემურასთან წააგო მსაჯების გადაწყვეტილებით. ქართველი მაშინ ბრინჯაოს მედალით დაკმაყოფილდა, უშუალოდ ამ სინჯის მედლისთვის პაექრობა ფრანგ ჯან ლუკ რუჟეს მოუგო. უემურასთვის კი მონრეალის ოლიმპიადის ოქრო ბოლო დ ყევლაზე ღირშესანიშნავი ტიტული აღმოჩნდა კარიერაში.

მოსკოვი, 1980 წელი - დიტმარ ლორენცი
არავინ იცის მოხვდებოდა თუ არა დიტმარ ლორენცი (გდრ) ოლიმპიური ძიუდოს აბსოლუტური ჩემპიონების ხუთეულში, 1980 წელ მოსკოვის ოლიმპიადისთვის მსოფლიოს ნახევარს ბოიკოტი რომ არ გამოეცხადებინა. ამ ოლიმპიადის წინ ბოლო ორ მსოფლიოს ჩემპიონატზე აბსოლუტურში ზედიზედ იმარჯვა სუმიო ენდომ (იაპონია), 1979 წელს კი მძიმეში იამასიტამ აჯობა ყველას.
სწორედ მათ შორის უნდა შერჩეულიყო საუკეთესო ფალავანი მოსკოვში გასამგზავრებლად, თუმცა ბოიკოტმა მათ ოლიმპიადაზე ჩასვლის საშუალება არ მისცა და საერთოდ ამ შეჯიბრებას აშკარად ხიბლი მოაკლო.
აქვე, ვერც იმას იტყვის ვინმე, რომ ლორენცმა მოსკოვში დაუმსახურებლად იჩემპიონა. ფინალურ შეხვედრამდე სავალ გზაზე მან სამი მოწინააღმდეგე დაამარცხა, ხოლო ოქროს მედლისთვის უძლიერეს ფრანგ ძიუდოისტს ანჯელო პარიზის სძლია. საგულისხმო აქ ისიც გახლდათ, რომ პარიზის ამავე ოლიმპიადაზე უკვე ჰქონდა მოპოვებული ოქროს მედალი. მან მძიმე წონაში არავის დაუთმო პირველობა. ლორენცთან გამარჯვებით კი შეეძლო რიუსკას შედეგი გაემეორებინა და ერთ ოლიმპიადზე ორი ოქროს მედალი მიეღო. იგივე შედეგი შეეძლო ლორენცსაც ეჩვენებინა, რადგან აბსოლიტურ წონამდე ქვემძიმეში იასპარეზა, მაგრამ იქ კვარცხლბეკის მესამე საფეხურზე დადგა. აღსანიშნავია, რომ მომავალ აბსოლუტურ ჩემპიონს, ქვემძიმეში გორელმა მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონმა თემურ ხუბულურმა აჯობა.

ლოს ანჟელესი, 1984 წელი - იასუჰირო იამასიტა
ალბათ ერთგვარად სიმბოლური იყო, რომ ოლიმპიური ძიუდოს აბსოლუტური წონაში ასპარეზობა ლეგენდარული იამასიტას ჩემპიონობით დასრულდა.
ლოს ანჟელესის შემდეგ ამ წონაში ოლიმპიადზე ძიუდოისტები აღარ გაჯიბრებიან ერთმანეთს. ლოს ანჟელესის ოლიმპიურ თამაშებს უკვე საბჭოთა კავშირმა და მისმა დამოძღვრილმა `სოციალისტურმა ბანაკმა~ გამოუცხადა ბოიკოტი. მაგრამ 1984 წლის ოლიმპიადას ოთხი წლის წინანდელისგან განსახვავებით ძიუდოში მაინც და მაინც ბევრი არ დაკლებია.
მოსკოვისა და ლოს ანჟელესის ოლიმპიადებს შორის გამართულ მსოფლიოს ჩემპიონატებზე აბსოლუტურ წონაში ისევ იაპონელები დომინირებდნენ, კერძოდ - იასუჰირო იამასიტა და ჰიტოში საიტო.
საასპარეზოდ ძლიერი ძიუდოისტები კი შეიკრიბნენ ოლიმპიურ ტატამზე, მაგრამ სადაც იამასიტა იყო იქ სხვების ფავორიტობაზე საუბარი უხერხულიც კი ჩანდა. იასუჰირომ ტრიუმფალურად განვლო მთელი გზა ჩემპიონობამდე და თავის ისედაც საკმაოდ წარმატებულ და ტიტულებით სავსე კარიერას ყველაზე უმაღლესი ტიტულიც მიუმატა.


და ბოლოს საინტერესოა, რომ ოლიმპიური ძიუდოს ამ უპრესტიჟულესი წონის გამარჯვებულები, აღნიშნული წარმატების მოპოვების შემდეგ მალე ანებებდნენ თავს აქტიურ სპორტს, რადგან ეს გამარჯვება ძიუდოისტისთვის ფაქტობრივად კარიერის გვირგვინი იყო და მაშასადამე თვლიდნენ, რომ ამაზე აღმატებულს ვეღარაფერს მიაღწევდნენ სპორტში.
ლორენცი ოლიმპიადის შემდეგვე წავიდა სპორტიდან, იამასიტამ ლოს ანჟელესის ტრიუმფის მომდევნო წელს იაპონიის აბსოლიტურ ჩემპიონატზეც იასპარეზა, იქაც მოიგო და კიდეც წავიდა. მიუნჰენში გამარჯვებიდან ორ წელიწადში საბოლოოდ გაიხადა კიმანო რიუსკამ, ოლიმპიური ჩემპიონობიდან სამ წელიწადში წავიდა სპორტიდან ანტონ გეზინგი, ხოლო ჰარუკი უემურამ ასეთი გადაწყვეტილება მონრეალში ოქროს მედლის მოპოვებიდან ოთხ წელიწადში მიიღო.

6912
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;