რედაქციაში გრიფით საიდუმლო წერილი მოვიდა - რუსულად უნდა გამოვიდესო, მაგრამ... გაზეთი "ლელო" 86 წლისაა!

XX და XXI საუკუნეების მიჯნაზე, მანამდე უზრუნველი ხანა, მრავალ ათასიანი ყოველდრიური გაზეთისთვის, ყოფნა – არყოფნის დილემით შეიცვალა.

უჭირდა ქვეყანას, ხალხსაც და პრესასაც. ძველ გამოცემებს ახლები ენაცვლებოდა. მიდიოდა ღირებულებათა გადაფასება, პირველ ქართულ სპორტულ გაზეთს (გამოიცემა 1934 წლის 13 აპრილიდან) წარსულში ჩასარჩენი არაფერი სჭირდა, მაგრამ უნდა ებრძოლა გადარჩენისთვის.

არის თუ არა გაზეთი \'ლელო\' \'საქართველოს ფიზკულტურელის\' სამართალმემკვიდრე?

ამ ბრძოლას ლელოელთა იმ თაობების წინაშე პასუხისმგებლობაც ემატებოდა, რომლებისთვის ეს გაზეთი მთელი ცხოვრება იყო. მაგრამ შევძლებდით კი გადარჩენას? უნდა შევძლოთ, ვთქვით იმ პერიოდის ლელოელებმა და ყველაფერი გავაკეთეთ, რომ შემდეგ სანანებელი მიუტევებელი შეცდომა არ დაგვეშვა. უფროსი თაობის ლელოელების გარდა, პასუხისმგებლობა, ცხადია, გვეკისრებოდა აგრეთვე მთელი ქართული სპორტის სამყაროსა და, რაც მთავარია, მომავლის წინაშე.

"ლელო" მუდამ გამორჩეულად უყვარდა ჩვენ ხალხს. მადლობა ყველას, ვინც მხარში დაგვიდგა, კრიზისი გადაგვატანინა მერე კი, უანგაროდ დაგვეხმარა გაზეთის კვლავ აღორძინებაში. გასული

ასწლეულის ბოლოს ჩატარებული რეფერენდუმით "ლელო" XX საუკუნის სპორტულ გაზეთად, როდიონ (ბიჭიკო) ქორქია კი საფეხბურთო თემაზე მწერალ საუკეთესო ჟურნალისტად აღიარეს. 2008 წლიდან '"ლელო" "მედიაპალიტრას" შეუერთდა და საბოლოოდ მოიხსნა გაზეთის პრობლემებთან დაკავშირებით ყველა კითხვა.

თენგიზ გაჩეჩილაძე

არის რამდენიმე მნიშვნელოვანი ეპიზოდი "ლელოს" ისტორიაში და ზოგიერთ მათგანზე აუცილებლად უნდა ითქვას. 1980-იანი წლების მეორე ნახევარში მოსკოვმა ეროვნულ ენაზე გამომავალ დარგობრივ რესპუბლიკურ გაზეთებზე კონტროლის გამკაცრება გადაწყვიტა.

საქართველოში რუსულ ენაზე დუბლირებული გამოდიოდა "სოფლის ცხოვრება," "სახალხო განათლება", "ნორჩი ლენინელი"... რედაქციებს ემატებოდათ მთარგმნელთა შტატი, რედაქტორს - 10 მანეთი. გრიფით "საიდუმლო" შეტყობინება სპეცფოსტით ჩვენც მივიღეთ. ვადები ამოიწურა, მაგრამ "ლელო" რუსულად დუბლირებული არ გამოსულა. გავრისკეთ. ცხადია, დამიბარეს ცეკაში. ჯერ სექტორის გამგეს რევაზ აიწურაძეს შევხვდი.

მიზეზი ავუხსენი. ნუგზარ ენდელაძესთან მიმიყვანა, ის პროპაგანდის განყოფილების გამგე იყო. მანამდე ახლო ურთიერთობა ამ ბრწყინვალე ადამიანთან არასდროს მქონია, მაგრამ ვიცოდი, რომ ადრე მორაგბე იყო და რაინდული თვისებებით გამორჩეულ პიროვნების სხელი ჰქონდა. "ლელო" ძალიან უყვარდა. რეზოს გადახედა. რეზომ კი... თავად გეტყვითო. რომ მომისმინა, წამოდგა მხრებზე ღონიერი მკლავები მომხვია და მითხრა: "კარგი, ყველაფერი გასაგებია, ენუქიძეს თავად დაველაპარაკებიო" – ცკას მდივანთან ერთად აღარ შევსულვართ.

ხალხს იმიტომაც უყვარდა "ლელო", რომ ეროვნულ სიამაყეს და პატრიოტულ გრძნობებს შეფარულად, მაგრამ გონივრულად უწევდა პროპაგანდას სპორტის მეშვეობით. პირდაპირ თუ ქვეტექსტით, საგაზეთო პუბლიკაციებში, შეძლებისდაგვარად, არც მსაჯებისა და მათი დამკვეთ-მფარველების აშკარა ძალმომრეობის მხილებას ვერიდებოდით. ენდელაძეს ვუთხარი: "როგორც კი ყველაფერ ამას რუსულად წაიკითხავენ, გაზეთ "პრავდის" მოწინავეში ხშირდ ვიქნებით კრიტიკის ობიექტი და უსიამოვნებები არ აგვცდება, ხოლო თუ გარდავიქმნებით, ხალხის სიყვარულს დავკარგავთ"- აი, ეს იყო ჩემი არგუმენტი.

საქართველოს ცკას რა არგუმენტი ჰქონდა მოსკოვთან, ჩემთვის უცნობი დარჩა. სხვათა შორის, კომუნისტურ ეპოქაშივე მოვხსენით პირველი გვერდიდან ყველა გაზეთისთვის სავალდებულო სლოგანი-მოწოდება: "პროლეტარებო ყველა ქვეყნისა, შეერთდით!"

შეუფასებელია ის დამსახურება, რაც "ლელომ" გასწია სპორტულ ჟურნალისტთა თაობების აღზრდაში, ქართული სპორტული ტერმინოლოგიის გამდიდრებასა და დახვეწაში. აღარაფერს ვამბობთ საყოველთაო სპორტულ განათლებაზე და ქართული სპორტის მემატიანის ფუნქციაზე.

1959 წელს "ლელოს" ბაზაზე შეიქმნა "საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაცია, რომლის სამართალმემკვიდრე გახდა "საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაცია 1992 წლიდან. 90-იან წლების დასაწყისში "ლელოში" ამ გაზეთის ამაგდარი რედაქტორის მიხეილ კაკაბაძის სახელობის სპორტულ ჟურნალისტთა მომზადების სტუდია შევქმენით. ჟურნალისტთა მომზადებაში არაერთი სიახლის თაოსანმა ნუგზარ ფოფხაძემ, რომელიც თსუ-ს ჟურნალისტიკის ფაკულტეტის დეკანი იყო, ფაკულტეტზე სპორტული ჟურნალისტიკის მასტერკლასი შექმნა, რომლის გაძღოლა მე დამევალა, ესეც "ლელოს" დამსახურების ხაზგასმა იყო.

1989 წელის გაზაფხულიდან, "ლელოს" რედაქცია ჩაუდგა სათავეში საქართველოში დამოუკიდებელი ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის (სეოკ-ი) შექმნას, რაც წარმატებით დასრულდა იმავე წლის 6 ოქტომბერს. ასე რომ, საბჭოთა რესპუბლიკებიდან პირველი საქართველო გამოეყო საბჭოთა ოლიმპიურ მოძრაობას (ბალტიის ქვეყნებმა თავიანთი ეოკ-ები აღადგინეს). ახალშექმნილი სეოკ-ი პირველი წელიწადნახევარი "ლელოს" რედაქციაში მუშაობდა.

მეორე მოვლენა ფეხბურთს უკავშირდება. გამოვაქვეყნეთ სპორტულ თემებზე ფილმების ცნობილი რეჟისორის ალექსანდრე ჟღენტის წერილი "გვინდა თუ არა საბჭოთა კავშირის პირველობა ფეხბურთში", რომელიც ნაღმივით აფეთქდა და მთელი მსოფლიო აალაპარაკა. უკვე მომდევნო 1990 წლიდან, ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე დაიწყო ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის ჩატარების წელთაღრიცხვა.

საბჭოთა პერიოდის გამოცემებისგან განსხვავებით, "ლელო" გადარჩა. ამასთან, არც სახელი შეუცვლია, არც სახე, არც შინაარსი და არც ფორმატი. ვიყავით, ვართ და მუდამ დავრჩებით ქართული სპორტის, მის ქომაგთა ერთგულ სამსახურში.

'"ლელო" დარჩა ტრადიციის ერთგული, რომელსაც საფუძველი მიხეილ კაკაბაძემ ჩაუყარა - რედაქციაში მუშაობისა და თანამშრომლობის უმთავრესი საბუთი იყო არა ჟურნალისტის დიპლომი, არამედ - ნიჭი. იყვნენ, საერთოდ უდიპლომოებიც, მაგრამ შესანიშნავი ჟურნალისტები. განსაკუთრებით მიხეილ კაკაბაძისა და არჩილ გოგელიას რედაქტორობისას მოგვიმრავლდნენ უნიჭიერესი კალმოსნები...

"ლელო" ერთადერთი ქართული გამოცემაა, რომელიც აშშ-ი აღიარებულია სახელმძღვანელოდ ქართული ენის შესწავლის მსურველ სტუდენტთათვის.

"ლელოს" პრიზზე ტარდებოდა საერთაშორისო და რესპუბლიკური შეჯიბრებები.

თენგიზ გაჩეჩილაძე "ლელოს" საპატიო რედაქტორი

5804
მკითხველის კომენტარები / 7 /
მამუკა კვარაცხელია
0
გენაცვალე ფომიჩ!!! შვედეთში ყოფნისას, გეტებორგში, სერგულ მართლმადიდებლურ ტაძარში ერთი ქართველი ბიჭი გავიცანი, სტიქაროსნის მოვალეობას ასრულებდა. როცა გაიგო, სპორტული ჟურნალისტი ვიყავი, მკითხა - თენგიზ გაჩეჩილაძეს თუ იცნობო? კი მეთქი! ჩემი მეზობელია, და ეგეთი წესიერი კაცის მნახველი არა ვარო- მთელი ცხოვრება უცხოეთში დადის და ერთი ჩანთით-წავა, და ისევ იმ ჩანთით ჩამოდისო :-) (იმ პერიოდში ყველას რაღაცა დაჰქონდა გასაყიდად). დიდი მადლობა ფომიჩ, გვერდშ რომ ამომოდექი და ჩემი და ყველა ქართველის სატაყვანო გაზეთ „ლელოში“ ჩემი სტატიებიც ბლომად დაბეჭდე!!! გაუმარჯოს თენგიზ გაჩეჩილაძეს და „ლელოს“!!!
ავთანდილი
0
სრულებით ვიზიარებ სტატიაში გამოთქმულ აზრს. მართლაც გამორჩეული გაზეთია თაობები მოგვყვება მისი სიყვარული და მისი ერთგული მკითხველები ვართ. მამაჩემს, რომელიც უკვე 85 წლისაა გამორჩეულად უყვარდა ეს გაზეთი. ტაციაობა გვქონდა. ვინ წიკითხავდა პირველი ნომერს. მაგ წერილში მოხსენიუბლ ნუგზარ ენდელაძეს რაც შეეხება, მართლა გამორჩეული პიროვნება გახლდათ. მე კარგად ვიცნობდი მის ოჯახს. მისი დედა ქალბატონი ლეილა ქვარცხავა ჩემი პედაგოგი იყო. ის დედაჩემის კოლეგა გახდათ.ერთ სკოლაში მუშაობდნენ რუსთავში. ვმეგობროდი ბატონი ნუგზარის დასთან რომელიც ჩემხე 3 წლით უფროსი იყო. ახლაც მახსოვს 7-8 წლისა როგოგ დავსუნსულებდი ნუგზარის მწვანე კაბინეტში, რომელიც სახლში ჰქონდა გაკეთებული და ყველა ნივთზე ეგვიპტელი მშვილდოსანი იყო გამოსახული. მენატრება ის დრო.
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;