სლავა მეტრეველი... "ღარიბმა და მშიერმა დატოვა ეს ქვეყანა" [VIDEO]

"როცა მარჯვენა დაბალ კუთხეში ვურტყამ, ვიცი, რომ ბურთი აუცილებლად იქ უნდა მოხვდეს. მიზანს რომ ვაღწევ, კმაყოფილი ვარ, მაგრამ როცა ბურთს ურტყამ, ის კი მცველს ხვდება და რიკოშეტით ბადეში აღმოჩნდება, მაშინ მე მეცოდება მეკარე, რომელმაც სწორი რეაქცია გააკეთა... ცოდვაა მცველიც. ბურთი ბადეშია, სიხარულს კი ვერ გრძნობ. ჩემი ნება რომ იყოს, ასეთ გოლებს არ ჩავთვლიდი", - ეს სიტყვები სახელოვან ქართველ ფეხბურთელს, გასული საუკუნის 50-60-წლების თბილისის "დინამოსა" და საბჭოთა კავშირის ნაკრების ლეგენდარულ თავდამსხმელს, გულშემატკივართა კერპ სლავა მეტრეველს ეკუთვნის, განუმეორებელ სპორტსმენსა და პიროვნებას, რომელსაც სპორტის ცნობილმა ჟურნალისტმა არჩილ გოგელიამ ხატოვნად "მწვანე მინდვრის რაინდი" უწოდა.

   დიდი მატჩები. ვლადიმერ ბარქაია: არ დამავიწყდება პელეს შეძახილი, საყვირივით ხმა ჰქონდა [VIDEO]

"ეს ფეხბურთელი არასდროს აჭრილა "ტრიბუნაზე", არასოდეს გამოუდვია მოედანზე თავი და არავისთვის უგრძნობინებია - შემხედეთ, რა კარგი და ძლიერი ვარ, განსაკუთრებული პატივი და აღიარება მომაგეთო... მას ზოგჯერ რცხვენოდა კიდეც, როცა "ბურანში" მიჰყავდა მეტოქის დაცვა და გაოგნებულ მოწინააღმდეგეს საბოლოოდ თავგზას აკარგვინებდა... მეტრეველს არასოდეს გამოუმჟღავნებია მეტოქის აბუჩად ადგების სურვილი. იგი იყო კორექტული, როგორც ჭეშმარიტ ჯენტლმენს შეეფერება, და უშიშარი, როგორც მწვანე მინდვრის რაინდი", - წერს ბატონი არჩილი.



კორიფეებიდან კორიფეებთან

სპორტის დამსახურებული ოსტატი სლავა მეტრეველი დაიბადა და გაიზარდა სოჭში. მამას, რომელიც ქალაქის საუკეთესო რესტორნებში შეფმზარეულად მუშაობდა, სურდა, შვილიც მის გზას გაჰყოლოდა, მაგრამ ჭაბუკს სულ სხვა მიზნები და მისწრაფებები აღმოაჩნდა. ისეთ საკურორტო ქალაქში ცხოვრობდა, სადაც გაზაფხულზე საბჭოთა კავშირის საუკეთესო ფეხბურთელები იყრიდნენ თავს ახალი სეზონისთვის მოსამზადებლად. თანატოლებთან ერთად თვალს ადევნებდა მათ ვირტუოზულ თამაშს, ელვისებურ ფინტებს და, ვინ იცის, გულშიც რამდენჯერ გაუვლია, მოედანზე ამ ფეხბურთელების გვერდით ყოფნა...

ჟინმა და მონდომებამ თავისი გაიტანა. 16 წლის სლავა მეტრეველი უკვე სოჭის "სპარტაკში" თამაშობდა. ორი წლის განმავლობაში გორკის "ტორპედოს" (1955-1956) სპორტის ღირსებას იცავდა, შემდეგ მოსკოვის "ტორპედოში" (1956-1962) აღმოჩნდა, რომლის შემადგენლობაშიც 1960 წელს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონობა მოიპოვა და საკავშირო თასსაც დაეუფლა, ქვეყნის ნაკრებთან ერთად კი, სადაც გივი ჩოხელი და მიხეილ მესხიც გამოდიოდნენ, ევროპის ჩემპიონი გახდა. იუგოსლავიასთან ფინალური მატჩისას 43-ე წუთზე ანგარიში გალიჩმა გახსნა. შესვენების შემდეგ, 49-ე წუთზე, მეტრეველმა წონასწორობა აღადგინა, რამაც საბჭოთა ფეხბურთელებს გამარჯვების რწმენა დაუბრუნა და დამატებით დროში 113-ე წუთზე პონედელნიკის გოლმა მათ ოქროს მედლები მოუტანა.

1963 წელს სლავა მეტრეველი თბილისის "დინამოში" გადმოვიდა და 1971 წლის ჩათვლით მისი მაისურით გადიოდა მინდორზე. აი, რას წერს ცნობილი რუსი სპეციალისტი გავრილ კაჩალინი:

"ცხადია, სლავა მეტრეველს მანამდეც კარგად ვიცნობდი, ვიდრე თბილისში ჩამოვიდოდა. ასეთ ფეხბურთელს - უაღრესად ნიჭიერს, საზრიანსა და ერთგულს - ნებისმიერი ჩემი კოლეგა ინატრებდა".

"მქონდა ბედნიერება, მოსკოვის "ტორპედოში" მეთამაშა ისეთი გენიალური ფეხბუთელების გვერდით, როგორებიც იყვნენ ვალენტინ ივანოვი, ედუარდ სტრელცოვი, გენადი გუსაროვი, ვალერი ვორონინი... მადლობელი ვარ ჩემი მწვრთნელის - ვიქტორ მასლოვის, რომელმაც ჩემში პირველმა დაინახა გარემარბი, მანამდე ცენტრალურ თავდამსხმელად ვთამაშობდი. რა მელის "დინამოში"? გულახდილად რომ ვთქვა, პრობლემას ვერ ვხედავ, საერთო ენის გამონახვა, ვფიქრობ, არ გამიჭირდება. ვიცი, რომ "დინამოში" დიდი ოსტატები თამაშობენ - მიხეილ მესხი, გივი ჩოხელი, ზაურ კალოევი, ვლადიმერ ბარქაია, შოთა იამანიძე... ზოგიერთ მათგანთან საკავშირო ნაკრებიდან ვმეგობრობ", - ასე შეაფასა სლავა მეტრეველმა "დინამოში" გადმოსვლის გადაწყეტილება.

საქართველოს უპირველეს გუნდში გატარებული 8 წლის განმავლობაში შესანიშნავმა თავდამსხმელმა კიდევ ერთხელ მოასწრო საბჭოთა კავშირის ჩემპიონობა: 1964 წელს ტაშკენტში ქართველმა ფეხბურთელებმა "ოქროს მატჩში" მოსკოვის "ტორპედოს" 4:1 მოუგეს და ერთი გოლი აქაც მეტრეველის ანგარიშზე იყო. იმავე წელს საქართველოს წლის საუკეთესო სპორტსმენად აღიარეს, ხოლო ყოველკვირეული "ფუტბოლ-ჰოკეის" გამოკითხვით საბჭოთა კავშირში მესამე ფეხბურთელად დაასახელეს. 1966 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორმა ქომაგებს ბრიტანეთშიც დაამახსოვრა თავი:
"ინგლისის მსოფლიოს ჩემპიონატზე სლავა რაღაც სასწაულებს სჩადიოდა. ერთი-ორჯერ ისეთი პასები მომცა, რომ გავიფიქრე - სლავა, შენ ყველას ჭკუიდან შეშლი-მეთქი. ერთ-ერთ ეპიზოდში გოლიც უნდა გამეტანა, მაგრამ ბურთი ოდნავ ასცდა მიზანს", - ისენებს გიორგი სიჭინავა.

საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატების უმაღლეს ლიგაში სლავა მეტრეველმა 375 მატჩი ითამაშა და 83 გოლი გაიტანა, საკავშირო ნაკრების მაისურით 48-ჯერ იასპარეზა და 11-ჯერ აიღო მეტოქეთა კარი, საბჭოთა კავშირის "33 საუკეთესო" ფეხბურთელს შორის რვაჯერ მოხვდა, სამი მსოფლიოს ჩემპიონატის მონაწილემ (1962, 1966, 1970, ოღონდ, მექსიკაში მოედანზე არ გასულა) 1968 წელს "მარაკანაზე" ბრაზილიის ეროვნული გუნდის წინააღმდეგ ითამაშა მსოფლიოს ნაკრების შემადგენლობაში ისეთი კორიფეების გვერდით, როგორებიც იყვნენ გერმანელი ბეკენბაუერი, იუგოსლავიელი ჯაიჩი, უნგრელი ალბერტი, ესპანელი ამანსიო და სხვები.

დიდ სპორტთან განშორების შემდეგ ერთხანს თბილისის "დინამოს" ავარჯიშებდა და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელის წოდებაც დაიმსახურა. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სახელოვანმა ფეხბურთელმა ავადმყოფობასა და მატერიალურ სიდუხჭირეში გაატარა.



მილიონებად შეფასებული ღარიბი

მეტრეველის დიდი საფეხბურთო კარიერა ერთგვარი კურიოზით დაიწყო: უკვე 20 წლის ნიჭიერი სოჭელი ჭაბუკი გორკის (ამჟამად - ნიჟნი ნოვგოროდი) "ტორპედოში" თამაშობდა. 1956 წელს იქ სათამაშოდ ჩავიდა მოსკოვის "ტორპედო" კონსტანტინ ბესკოვის ხელმძღვანელობით. მაშინ წესი იყო ასეთი: გუნდი, რომლის შემადგენლობიდან ფეხბურთელი საკავშირო ნაკრებში მოხვდებოდა, მის დაბრუნებამდე ჩემპიონატის თამაშებიდან თავისუფლდებოდა.

მოსკოველ ავტოქარხნელთაგან ვალენტინ ივანოვი და ედუარდ სტრელცოვი მელბურნის ოლიმპიადაზე გაემგზავრნენ. სპორტული ფორმის შესანარჩუნებლად ბესკოვმა გადაწყვიტა, გორკელ თანაკლუბელებთან ამხანაგური მატჩი გაემართა. მოსკოველებმა 0:1 წააგეს და ის ერთადერთი გოლო მეტრეველმა გაიტანა. შეხვედრის შემდეგ დედაქალაქელთა გუნდის მთავარმა მწვრთნელმა ქართველ ფეხბურთელს რკინიგზის სადგურზე გაცილება სთხოვა, მერე კუპეში მიიწვია და მატარებლის გასვლამდე კარიც ჩაუკეტა. ყმაწვილს აფორიაქება რომ შეატყო, მეორე მწვრთნელის თანდასწრებით დაამშვიდა: "გორკელებს მე მოველაპარაკებიო"...

ასე აღმოჩნდა სლავა მეტრეველი მოსკოვის "ტორპედოში", მერე საბჭოთა კავშირის ნაკრებში, რომელთა შემადგენლობაში არაერთ წარმატებას მიაღწია. თუმცა სახელოვანი ფეხბურთელისთვის ორი რამ იყო ყველაზე მნიშვნელოვანი: პირველი - 1960 წლის ევროპის ჩემპიონატი, რომლის ფინალშიც მან მნიშვნელოვანი გოლი გაიტანა. სხვათა შორის, იმ მატჩის წინ ნაკრების მწვრთნელმა გავრილ კაჩალინმა მეტრეველი გააფრთხილა - ლევ იაშინის ტრავმის შემთხვევაში (მაშინ შეცვლები არ შეიძლებოდა) კარებში შენ ჩადგებიო. საბედნიეროდ, ყველაფერმა მშვიდობიანად ჩაიარა...

და მეორე - 1961 წლის გამარჯვება ბუენოს აირესში არგენტინის ნაკრებთან - 2:1. სამხრეთ ამერიკის მოქმედი ჩემპიონი "რივერ პლეიტზე" პირველად დამარცხდა. პაექრობის შემდეგ გულშემატკივრებმა სლავას მაისურის ნაფლეთები სუვენირებად წაიღეს. მეორე დღეს ადგილობრივმა გაზეთებმა საბჭოთა ფეხბურთელების პორტრეტები გამოაქვეყნეს და საუკეთესოების ტალანტი თანხითაც შეაფასეს: მიხეილ მესხი - 50 მილიონი, სლავა მეტრეველი - 50 მილიონი, ვიქტორ პონედელნიკი - 50 მილიონი...

...და ასეთი ფეხბურთელი დიდ სპორტთან განშორების შემდეგ სხვისი ხელისშემყურე გახდა.

"როცა ძალიან გაგვიჭირდა და ზემდგომ ინსტანციებში რომ გაიგეს, სლავა უმუშევარი იყო, რაიკომში დაიბარეს და ხინკლის კაფე "ნიავის" დირექტორობა შესთავაზეს, - იხსენებს მეტრეველის მეუღლე ქალბატონი ტატიანა, - მოსწონდა თუ არა ეს სამუშაო, საკითხი ასე არ იდგა, ოჯახი იყო გამოსაკვები. მადლობა ღმერთს, მერე გამოჩნდნენ ადამიანები, რომლებიც სლავას გვერდით დაუდგნენ".

სამწუხაროდ, ეს ბედნიერებაც დიდხანს არ გაგრძელებულა, რადგან "ნიავი" ვიღაცეებმა ქარს გაატანეს... დაუწვეს.
"სლავა უნიჭიერესი ფეხბურთელი იყო, - წერს ერთგან ვეტერანი დინამოელი ვლადიმერ ბარქაია, - ჩვენს პერიოდში მარჯვენა "კრაიზე" მსგავსი არავინ ყოფილა. სლავამ შემოიტანა თბილისის "დინამოში" პირველად პროფესიონალიზმი. ისე წავიდა ამ ცხოვრებიდან, არავინ არაფერში დახმარებია. ღარიბმა და მშიერმა დატოვა ეს ქვეყანა".

სლავა მეტრეველი 1998 წლის 7 იანვარს თბილისში გარდაიცვალა... 

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
3798
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები