სოსო ლიპარტელიანი - დამოუკიდებელი საქართველოს პირველი ოლიმპიელი მედალოსანი

საქართველო ოლიმპიურ თამაშებზე დამოუკიდებლად პირველად 1996 წელს წარსდგა ატლანტაში. იმ ძნელბედობის, სიდუხჭირისა და გაჭირვების წლებში ძალიან ძნელი იყო მსოფლიოს წამყვან ათლეტებთან ტოლ-სწორად პაექრობა. უშუქო და უყველაფრო ქვეყნის შვილებს, რომლებსაც ტურნირებზეც კი ძნელად უშვებდნენ, ხოლო ექიმზე, სრულფასოვან კვებაზე, ცხელ შხაპსა და სხვა ასეთ აუცილებელ კომპონენტებზე ოცნებაც კი ზედმეტი იყო, ბევრს არც სთხოვდა ვინმე, რადგან ყველამ კარგად იცოდა, ჩვენები არ იყვნენ მზად პლანეტის უმთავრესი სპორტული ფორუმისთვის.

საყოველთაო გაჭირვებას უშუალოდ ატლანტაში ქართული უგერგილობა და საშვილიშვილო, ჩამოურეცხავი სირცხვილიც დაერთო, როცა მავანთა დაუდევრობით (დარბაზი შეეშალათ) სწორედ ძიუდოში ოლიმპიადის ერთ-ერთი მთავარი ფავორიტი დავით ხახალეიშვილი აწონვაზე ვერ მიიყვანეს და საქართველოს ერთი მედალი ნამდვილად დაუკარგეს. ცხადია, ამან არა მხოლოდ ძიუდოისტთა გუნდზე, არამედ მთელ ქართულ დელეგაციაზე ძალზე უარყოფითად იმოქმედა. ამას ოლიმპიურ პარკში მომხდარი აფეთქებაც დაერთო და განწყობა კიდევ უფრო დამძიმდა.

აი, ასეთ პირობებში საქართველომ ამერიკულ ჯორჯიაში ორი მედალი მაინც მოიპოვა - ორივე ბრინჯაოსი. ქართველთაგან ამ ჯილდოს პირველად სოსო ლიპარტელიანი დაეუფლა, ხოლო მეორედ - ლუკა კურტანიძე თავისუფალ ჭიდაობაში.

სპორტული კარიერის დასრულების შემდეგ სოსო ლიპარტელიანი საკუთარი ბიზნესით იყო დაკავებული. მერე ერთი პერიოდი ძიუდოსაც დაუბრუნდა და ნაკრების მთავარი მწვრთნელიც იყო, მოგვიანებით სამბოს ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტადაც იმუშავა, ბოლოს კი ისევ ბიზნესს დაუბრუნდა, ძიუდოს კი მისი ვაჟი მისდევს.

* * *

ლელოს სპეციალური კორესპოდენტი თენგიზ გაჩეჩილაძე ტელეფონით და ფაქსით ატლანტიდან გვატყობინებს

სოსო ლიპარტელიანს საერთაშორისო სარბიელზე მაინცდამაინც არ სწყალობდა ბედი. სამიოდე წლის წინ კი უსიამოვნო კონფლიქტი მოუვიდა ევროპის ჩემპიონატის დოპინგკონტროლის სამსახურთან და სრულიად უსამართლოდ დაიჩაგრა. ასე რომ, ამ ოლიმპიადაზე ყოველმხრივ, საგანგებოდ ჰქონდა ყურადღება გამახვილებული.

პირველი ბრძოლის შედეგი ხშირად განსაზღვრავს ხოლმე მოჭიდავის გუნება-განწყობილებას მთელი საშეჯიბრო პერიოდისთვის. ამიტომაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა სოსოსთვის, როგორ დაიწყებდა ტურნირს. დებიუტი ქართველი ძიუდოისტისთვის სასურველი გამოდგა. ეს კი არა, ჯერ იუკო, შემდეგ კი იპონიც ისე იოლად მიიღო, თითქოს ვარჯიშზე იყო. ერთი სიტყვით, დებიუტში გზიდან ჩამოიცილა კანადელი კოლინ მორგანი.

მეორე წრეში მოხდა საბედისწერო შეცდომა. ყოველ შემთხვევაში, კორეელმა ჩო ინ ჩულმა მიიღო დაუმსახურებელი უპირატესობა იმის გამო, რომ უსაფუძვლოდ გააფრთხილეს ლიპარტელიანი. ამას მოჰყვა წამიერი აღელვება, უყურადღებობა და ახლა უკვე კორეელს რეალური წარმატების მოპოვების შანსი მიეცა, რომელიც კარგად გამოიყენა კიდეც და წმინდა გამარჯვებაც მოიპოვა.

სპოტსმენისთვის ყველაზე მძიმეა უსამართლობის გრძნობის დაძლევა, მაგრამ კარგი, რომ კორეელი კერკეტი მოჭიდავე გამოდგა, გააგრძელა ბრძოლა მომდევნო წრეებშიც და სოსოც თან "გაიყოლა". ძიუდოში ერთხელ დამარცხებულს ეძლევა თავის გამოჩენის საშუალება, ოღონდ შემდგომში უსათუოდ უნდა ივარგოს. როგორც კი გაირკვა, რომ შესაძლებელია ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლა, სოსოს გამოუკეთდა გუნება. ყოველ შემთხვევაში, ოთხი დარჩენილი ბრძოლიდან სამი წმინდად მოიგო, ერთიც - შებოჭვით, რაც იმავე წმინდა გამარჯვებას ნიშნავს.

ოლეგ კრეცულს (მოლდავეთი) სოსომ ჯერ ვაზარი აართვა, შემდეგ კი ბეჭებზე დასცა. არადა, კრეცული ევროპის ვიცე-ჩემპიონი გახლავთ და ატლანტაში თავადაც კონკრეტული გეგმებით ჩავიდა. მეოთხე წრეში უზბეკეთის წარმომადგენელი ვლადიმერ შიმაკოვი ლიპარტელიანმა შებოჭა, ოღონდ მანამდე იუკოზე "წამოიკიდა".

საკმაოდ ძლიერი მეტოქე იყო ბრაზილიელი ფრანსისკო კანტო. მსაჯმა ჯერ ორივე მოჭიდავე გააფრთხილა, მერე, ერთ მომენტში სოსო კინაღამ თავად მოჰყვა შებოჭვაზე, მაგრამ დროზე მოახერხა კრიტიკული მდგომარეობიდან თავის დაღწევა. ბრაზილიელის აქტიურობა რომ ჩაეხშო, ლიპარტელიანი ფეხებში შეუვარდა მეტოქეს. ამ ილეთისთვის იუკო მიიღო, მერე კი ხელთ მოიგდო მომენტი და ბეჭებზე დასცა უკვე ნირწამხდარი და მარცხს შეგუებული კანტო.

ფინალური ბრძოლა მესამე ადგილისთვის სარეკორდოდ მოკლე გამოდგა. გერმანელი შტეფან დოტი ჯერ კარგად არც კი იყო გარკვეული სიტუაციაში, რომ ქართველმა ძიუდოისტმა ზეაიტაცა იგი და ტატამზე დააგდო. იპონი 11 წამში - ადვილი შესაძლებელია, ეს მიღწევა ძიუდოისტთა ტურნირის ვერც ერთმა მონაწილემ ვერ გააუმჯობესოს.

* * *

ინტერვიუ ბრინჯაოს პრიზიორთან

- ჩო ინ ჩულთან ოდნავ შებოჭილი და ზედმეტად ფრთხილი გვეჩვენეთ. ნამდვილად ასე იყო?
- დიახ, ასე იყო, რადგან ჩო მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი ძიუდოისტია და, ცხადია, ვფრთხილობდი.

- ადრე თუ შეხვედრიხართ კორეელს?
- შარშან მოსკოვის საერთაშორისო ტურნირზე ვეჭიდავე და მოვუგე კიდეც იუკოთი. ახლაც მოგების განწყობით გამოვედი ტატამზე, მაგრამ...

- შემდეგი თქვენი მეტოქე მოლდაველი იყო. იცნობდით მასაც?
- კორეელის შემდეგ ის ამ წონაში ყველაზე ძლიერი, ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორია.

- დასაწყისში, მგონი, აგებდით...
- ეს იყო ძალზე მძიმე მომენტი, უკან დასახევი გზა აღარ მქონდა და ორი ვაზარიც დავიმსახურე. აი, შემდეგ მეტოქეს, უზბეკ შიმაკოვს კი ნამდვილად არ ვიცნობდი, არასოდეს არ შევხვედრივარ. ჩემი აზრით, საერთოდ პირველად გამოჩნდა.

- თქვენ შიმაკოვს შებოჭვით მოუგეთ. მოგვეჩვენა, რომ რაღაც ეფექტური, ახალი ილეთი გამოიყენეთ.
- ეს ცნობილი ილეთი გახლავთ, მაგრამ მისი ეფექტური შესრულება შოთა ხაბარელმა გვასწავლა.

- ბრაზილიელი კანტო ცნობარებში ფიგურირებს, როგორც მსოფლიოს ჩემპიონატის ფინალისტი. მიგაჩნიათ თუ არა იგი ერთ-ერთ უძლიერეს მეტოქედ?
- რა თქმა უნდა. ეს, ალბათ, ადვილი დასანახი იყო.

- ბოლო შეხვედრაში გერმანელი შტეფან დოტიც კარგად "დაიჭირეთ" შებოჭვაზე.
- დოტი გამოცდილი, ჭკვიანი ძიუდოისტია, მაგრამ ხოიმ ნახეთ, ჩამივარდა მომენტი და... ის იყო, მწვრთნელის - ბერდია გუგავას შეძახილიც გავიგონე. შეძახილი და ილეთი სინქრონულად მიჰყვა ერთმანეთს.

- თქვენ რა, გესმით და რეაგირებთ ხოლმე ასეთ დარიგებაზე? სხვათა შორის, ბევრი ამას ვერ ახერხებს და თუ რატომ, ახსნაც არ შეუძლიათ...
- ბერდიას შეძახილი მე ყოველთვის მესმის და ისიც ვიცი, რომ გარედან უკეთ ჩანს, რა მომენტში რა და როგორ უნდა მოიმოქმედო. ჩემთვის ასეთი შეძახილს დიდი მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ გააჩნია, ვინ გარიგებს.

- ახლა, როცა ყველკაფერი უკან დარჩა, როგორ ფიქრობთ, შეგეძლოთ თუ არა მეტის გაკეთება?
- ვფიქრობ, შემეძლო.

- სად დაუშვით შეცდომა?
- მეორე წრეში, ჩო ინ ჩულთან ბრძოლის დროს.

- კორეელთან შეხვედრაში მსაჯმა, ჩვენი აზრით, დაუმსახურებლად გაგაფრთხილათ.
- გეთანხმებით. ალბათ, შეამჩნიეთ, რომ მეორე მსაჯი დიდხანს არ ეთანხმებოდა ამ გადაწყვეტილებას.

- თქვენ პირველი ოლიმპიელი ხართ, ვინც მედალი მოუტანა ამ თამაშებში ჩვენს ქვეყანას. ალბათ, ბედნიერად გრძნობთ თავს...
- ყველა ჯილდო, რა თქმა უნდა, გასახარია, მაგრამ ჩვენ პირველ მედალს, თანაც - ოქროსას დათოსგან ველოდით.

- დარწმუნებული ვართ, რომ ხახალეიშვილთან დაკავშირებულმა ამბებმა გარკვეული გავლენა მოახდინა გუნდის გუნება-განწყობაზე?
- რა თქმა უნდა. სხვა რომ არაფერი, გაიზარდა ჩვენი პასუხისმგებლობა. ასეთ შეჯიბრებებში ეს რისკის ტოლფასია, რისკით კი შორს ვერ წახვალ.

- რა გეგმები გაქვთ?
- ცოლის შერთვას ვაპირებ.

- გილოცავთ "ლელოს" მკითხველებთან ერთად.
- დიდი მადლობა.

* * *

სოსო ლიპარტელიანის შემდეგ გავესაუბრეთ ბერდია გუგავას:

- კმაყოფილი ხართ სოსოს გამოსვლით? - ვკითხეთ ლიპარტელიანის პირად და ნაკრების უფროს მწვრთნელ ბერდია გუგავას. აი, მისი პასუხი:

- სოსომ ყველაფერი გააკეთა, რაც შეეძლო. მხოლოდ 5-თვიანი ინტენსიური ვარჯიშის საზღაურად მეტი რა უნდა მოთხოვო სპორტსმენს? მანამდე კი ვარჯიშისა და მზადების ნორმალური პირობები არ გვქონია.

5691
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები