ქართული რაგბის ლეგენდა - დავით კილასონია

გასული საუკუნის 60-იან წლებში ჩვენთან ფეხბურთი და ხელბურთი დიდ პატივში იყო.

არც არის გასაკვირი - 1964 წელს ხომ თბილისის "დინამოს" ფეხბურთელებმა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონობა მოიპოვეს; ზედიზედ ორჯერ მსგავს წარმატებას ხელბურთელებმა მიაღწიეს, რომ არაფერი ვთქვათ საპრიზო ადგილებზე. ამიტომაც მაშინდელი ახალგაზრდობა უფრო მეტად სპორტის ამ ორ სახეობას ეტანებოდა. შემდეგ ქართულ სპორტში ადგილს იმკვიდრებს ახალი სახეობა - რაგბი. ოვალური ბურთის ქართველმა ოსტატებმა შორს გაითქვეს სახელი, განსაკუთრებით ბოლო დროს:

"რაგბი-ევროპის" ჩემპიონატების მრავალგზის გამარჯვებული "ბორჯღალოსნები" მსოფლიოს თასის გათამაშების უცვლელი მონაწილეები არიან, ნებისმიერი მეტოქისთვის დღეს ანგარიშგასაწევ ძალას წარმოადგენენ. ჩვენთან ცოტამ თუ იცის, რომ ქართული სპორტის ისტორიაში პირველად დავით კილასონიას ინიციატივით ჩამოყალიბდა მორაგბეთა ეროვნული გუნდი და იგი გახლდათ პირველი მთავარი მწვრთნელიც.

სწრაფი, ტექნიკური და მოაზროვნე
- კომაროვის სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის სკოლაში ვსწავლობდი, სპორტში რომ აქტიურად ჩავები, - ერთხელ ჩემთან საუბრისას ჭაბუკობის წლები გაიხსენა სახელოვანმა ვეტერანმა მორაგბე დავით კილასონიამ. - სკოლაში ხელბურთელთა კარგი გუნდი გვყავდა - საქართველოს პირველობაზე მეორე ადგილი დავიკავეთ...

იმ გუნდის წევრებს, მათ შორის - დავით კილასონიასაც კარგ მომავალს უწინასწარმეტყველებდნენ. ვინ იცის, როგორ წარიმართებოდა მისი სასპორტო კარიერა, ერთი შემთხვევა რომ არა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1968 წელს, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტის სტუდენტი გახდა. ახლო მეგობარმა - ირაკლი გელოვანმა (ისინი ერთ ეზოში ცხოვრობდნენ) ერთხელ სტუდქალაქის სტადიონზე წაიყვანა, სადაც უნივერსიტეტის მორაგბეთა გუნდი ვარჯიშობდა სანდრო მელითაურის ხელმძღვანელობით. უნივერსიტეტელებს ავად გაუხდათ ერთი მორაგბე - შიო ვასაძე. მწვრთნელმა უცხო ყმაწვილი შეათვალიერა და ორ ნომრად დააყენა - ფართო მხრები გაქვს და შერკინებაში ივარგებო. სპორტის სხვა სახეობებში ნაწრთობმა, ეტყობა, "უცხო ხილს" ალღო აუღო, რადგან ვარჯიშის შემდეგ მელითაურმა შეაქო.

- იმ დღიდან ოვალურ ბურთს შემოვრჩი, არადა, ჭაბუკობისას დავით ყიფიანთან ერთად მითამაშია ფეხბურთი, უფრო მოძრაობა მიყვარდა მოედანზე, ალბათ, ეს მწვრთნელმაც შენიშნა და მალე ცხრა ნომრად გადამიყვანა. ტრავმის შემდეგ შიო გუნდში თავის ადგილს - ცხრა ნომერს დაუბრუნდა, მე-10 ნომრად გადამიყვანეს, თუმცა, მე და შიო ხშირად ვცვლიდით პოზიციებს.

ჩვენი გუნდის ერთ-ერთ თამაშს ნოდარ ყიფიანი დაესწრო - "ლოკომოტივის" მწვრთნელი. რამდენიმე ბიჭი შეგვათვალიერა და გუნდში მიგვიწვია. 18-ისაც არ ვიყავი. მაშინ რკინიგზელები საკავშირო ჩემპიონატში თამაშობდნენ. ახალბედები საბაზო გუნდ "ელმავალში" ჩაგვრიცხეს...

1970 წელს დავით კილასონია ძირითად გუნდში გადაიყვანეს. იმავე წელს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ყველაზე უმცროსი მონაწილე ახალგაზრდა მორაგბეთა შორის საუკეთესოდ აღიარეს. ორი წლის შემდეგ "ლოკომოტივის" შემადგენლობაში საკავშირო ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა და სპორტის ოსტატი გახდა. 1973 წელს საკავშირო ახალგაზრდულ გუნდში, ორი წლის მერე კი საბჭოთა კავშირის მთავარ ნაკრებში მიიწვიეს. ოთხი წელიწადი იცავდა მის ღირსებას. "არაჩვეულებრივად სწრაფი, ტექნიკური ნახევარმცველი და მოაზროვნე გამთამაშებელი", - ასე ახასიათებდნენ მას თანაგუნდელები. გამოირჩეოდა

იმპროვიზაციის არაჩვეულებრივი უნარით, ოვალური ბურთის ჯადოქარს საჯარიმოების დარტყმისა და გარდასახვის შესრულების საკუთარი მანერა ჰქონდა - ფეხბურთელების მსგავსად, ჩახვეულად ურტყამდა ბურთს და იშვიათად აცილებდა მიზანს.

ინგლისელი "პინგვინებიც"აღაფრთოვანა
1977 წელს თბილისმა გაზეთ "სოციალისტიჩესკაია ინდუსტრიის" მე-4 საერთაშორისო ტურნირს უმასპინძლა. საქართველოს ინგლისელი "პინგვინებიც" ესტუმრნენ. ბრიტანელები კილასონიას საჯარიმოების შესრულებით აღფრთოვანებული დარჩნენ. საგულისხმოა, რომ 1978 წელს, როცა "ლოკომოტივმა" საკავშირო თასი და საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, გუნდმა მთელი სეზონის განმავლობაში 197 ქულა მოაგროვა, საიდანაც 108 ქულა დავით კილასონიას წილად მოდიოდა. იგი საბჭოთა კავშირში ერთ-ერთ საუკეთესო ცხრა ნომრად მიიჩნიეს.

1978 წელს საბჭოთა კავშირის ნაკრებმა ევროპის ჩემპიონატში იასპარეზა. ამ შეჯიბრებაში საბჭოელებთან ერთად საფრანგეთის, რუმინეთის, პოლონეთის, ჩეხოსლოვაკიისა და იტალიის ეროვნული გუნდებიც მონაწილეობდნენ. ფრანგებთან სტუმრად თამაშისას დათო კილასონია არ წაიყვანეს და ცხრა ნომრად, მის ნაცვლად, პროშჩინი გაამწესეს, რომელიც ნაკრების ათი ნომერი იყო. პარიზში მან თავი ვერ გაართვა დავალებას და საბჭოთა ნაკრები დამარცხდა.

საფრანგეთში კაცნაკლული გუნდის გაემგზავრების მიზეზი გვიან გახდა ცნობილი: მატჩის შემდეგ "ადიდასს" მორაგბეებისთვის სპორტული აღჭურვილობის სრული კომპლექტი დაურიგებია. ნაკრების მესვეურებს ქართველი მორაგბის წილი ფორმა, საამებლად, სახელმწიფო მწვრთნელ ვლადიმირ პეტრენკოსთვის უჩუქებიათ...

-იმ ჩემპიონატზე საბჭოთა ნაკრები, ფრანგების გარდა, რუმინეთის ძლიერ გუნდთანაც დამარცხდა, დანარჩენებს, მათ შორის - იტალიელებს ვძლიეთ და მხოლოდ ბრინჯაოს მედლებს დავჯერდით, - სინანულით გაიხსენა ის წელი ბატონმა დავითმა.

საკავშირო ნაკრების შემადგენლობაში დავით კილასონიამ 22 ოფიციალური მატჩი ჩაატარა. კონტინენტის პირველობის შემდეგ ქართველი მორაგბის თამაშით აღფრთოვანებულ ევროპის რაგბის ფედერაციის წევრს, დოქტორ ირიმესკუს უთქვამს, - ეს ბიჭი ევროპის ნებისმიერ გუნდს დაამშვენებსო.

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების მერე ბატონმა დავითმა ერთხანს სპეციალობით იმუშავა, მაგრამ საყვარელ საქმეს ვერ შეელია და საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტში განაგრძო სწავლა მწვრთნელის სპეციალობით. საბჭოთა კავშირისა და ჩვენი ქვეყნის ყველა დროის ერთ-ერთი გამორჩეული მორაგბე მოთამაშე მწვრთნელად იყო ჯერ "ლოკომოტივში", მერე - "შევარდენში", საკავშირო ნაკრებში ერთ-ერთ მწვრთნელადაც მიიწვიეს.

მესაძირკვლე
დავით კილასონიამ თავი გამოიჩინა, როგორც დიდმა ორგანიზატორმა: საქართველოს სპორტკომიტეტში მისი სახელმწიფო მწვრთნელობისას საქართველოს რაგბის "ოქროს ხანა" ედგა: საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში ჩვენი ქვეყნის სამი გუნდი მონაწილეობდა - ქუთაისის "აია", თბილისის "ლოკომოტივი" და "შევარდენი".

რიონისპირელებმა ზედიზედ სამჯერ საკავშირო ჩემპიონატის ოქროს მედლები დაიმსახურეს. კილასონიას სახელს უკავშირდება ფიზკულტურის ინსტიტუტში რაგბის სპეციალობის გახსნა (თავად კითხულობდა ლექციებს), საქართველოს ტელევიზიით რაგბიში სპეციალური გადაცემების დაწყება, გაზეთ "ლელოში" წერდა სტატიებს. მისი ინიციატივით დაფუძნდა რაგბის ჯგუფები ბათუმში, ფოთში, ლენტეხში, რუსთავში, თელავში, ჩოხატაურში, ლანჩხუთსა და სენაკში. გაიხსნა რაგბის რამდენიმე სასპორტო სკოლა, დაიწყო ბავშვთა და მოზარდთა საქართველოს პირველობების რეგულარული ჩატარება.

ქართული სპორტის ისტორიაში პირველად დავით კილასონიას ინიციატივით ჩამოყალიბდა ჩვენი ქვეყნის ეროვნული ნაკრები, რომელმაც 1989 წლის 12 სექტემბერს ქუთაისში ზიმბაბვეს ეროვნულ გუნდთან პირველი საერთაშორისო ტესტმატჩი გამართა. ბატონი დავითის აქტიურობით საქართველოს რაგბის კავშირი საერთაშორისო ასოციაციის წევრი გახდა. 1989 წელს ფედერაცია და პირადად დავითი მხარში ამოუდგა ენთუზიასტთა ჯგუფს და უდიდესი წვლილი შეიტანა საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის დაფუძნების საქმეში, იყო ამ ორგანიზაციის პირველი აღმასკომის წევრი.

რამდენიმე წლის წინათ ბატონი დავითი სენაკის რაიონში მშობლიურ სოფელ ნოქალაქევს დაუბრუნდა. საქართველოს ვეტერან მორაგბეთა ასოციაციის ვიცეპრეზიდენტი იქაც აქტიურად იღვწოდა რაგბისა და ლელობურთის გასავითარებლად - ოვალური ბურთის სექციები, სენაკის გარდა, მარტვილში, ხობში, აბაშასა და ჩხოროწყუშიც გახსნა, მშობლიურ სოფელში ჩაატარა ბავშვთა ფესტივალები, დააარსა რაგბის მუზეუმი, ჩვენი ეროვნული საუნჯე ლელო გაათანამედროვა და საქართველოს ლელობურთის ფედერაცია დააფუძნა, 2017 წელს ათგუნდა პირველობაც გამართა. შვილებსაც გზა გაუკაფა ოვალური ბურთისკენ: ლადო 20-წლამდელთა ნაკრების მწვრთნელია, ლუკა - მსაჯების მენეჯერი.

ვინ იცის, კიდევ რამდენი გეგმა დარჩა განუხორციელებელი და ოცნება - აუხდენელი, რადგან ორთვიანი მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ ქართული რაგბის ლეგენდა - 67 წლის დავით კილასონია 24 ნოემბერს გარდაიცვალა.

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
495
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები