ყველაფერი ოლიმპიადაზე: როდის დაიწყება? რამდენი ლიცენზიანტი გვყავს? ვინ არიან ისინი? კიდევ რამდენს ველით?

24 ივლისს პლანეტა უჩვეულო სიჩუმით და შიშით შეხვდა – სწორედ ისე, როგორც აგერ, უკვე 8 თვეა, ათენ-აღამებს გაურკვეველ მოლოდინში მყოფი სამყარო. არადა, მსოფლიოს ყურადღება ახლა ტოკიოსკენ უნდა ყოფილიყო მიმართული, სადაც 24 ივლისს ზაფხულის 32-ე ოლიმპიური თამაშები უნდა გახსნილიყო, მაგრამ ჯერ კიდევ გაურკვეველი წარმომავლობის უხილავმა ვირუსმა პლანეტის ცხოვრება შეცვალა – ზეიმისა და ხალისის ნაცვლად დედამიწაზე შიშმა დაისადგურა. შიშმა არა მხოლოდ ვერაგი ვირუსისადმი, რომელმაც მსოფლიოს ახალი წესები უკარნახა და თავის ხაფანგში უკვე ლამის 16 მილიონი ადამიანი გახვია, 640 ათასზე მეტი შეიწირა და კიდევ რამდენს შეიწირავს, არავინ იცის, არამედ – გაურკვეველი მომავლისადმი, რასაც უსუსურობის განცდაც თან ერთვის. დედამიწას ხომ თავი ასე უსუსურად, ასე დაუცველად არასოდეს უგრძვნია. ყოველ შემთხვევაში, ბოლო საუკუნეში – ნამდვილად არა.

თუმცა 24 ივლისს ტოკიოში ერთი წლით – გაის ამ დრომდე გადავადებული ოლიმპიადის გახსნის ღონისძიებები მაინც გაიმართა – სიმბოლურად და მოკრძალებით, "ჰოპლა, ჩვენ ვცოცხლობთ" სტილში: ოლიმპიური რგოლების ფერებში განათდა უქმად დარჩენილი მასპინძელი არენები, რომლებსაც გაისად მაინც თუ მიეცემა დატვირთვა, გადაჭრით ჯერაც ვერავინ ამბობს. მანამდე შესაბამისმა სტრუქტურებმა იმავე "ჰოპლა ჩვენ ვცოცხლობთ" სტილში სხვა ფორმალური ღონისძიებებიც გაატარეს. მაგალითად, დაამტკიცეს თამაშების ახალი განრიგი. უფრო სწორად, ძველი გრაფიკი ერთი წლით და ერთი დღით გადაავადეს, თორემ არსებითი ცვლილებები არ შეუტანიათ.

ტოკიო 2020. შეუნარჩუნდებათ ლიცენზიები ქართველ სპორტსმენებს?

ტოკიო და ოლიმპიადა რომ როგორღაც დათარსული მცნებებია, ადრეც ვწერდით – მსოფლიო შედევრების სემოქმმედ ამ ქვეყანას და ქალაქს 1940 წელსაც უნდა ემასპინძლა ზაფხულის თამაშებისთვის, მაგრამ საკუთრივ იაპონელთა მილიტარისტულმა ქცევებმა (შეჭრა ჩინეთში, თავდასხმა ჰავაის კუნძულებზე მდებარე პელ-ჰარბორის ამერიკულ სამხედრო ბაზაზე) ტოკიოს 24 წლით გადაუვადა ოლიმპიადაზე ოცნება – მაშინ ხომ ჩაიშალა, ამ ქალაქმა მხოლოდ 1964 წელს უმასპინძლა მსოფლიოს ამ უდიდეს კულტურულ (სპორტი, უწინარესად, კულტურის შემადგენელი ნაწილია) ფორუმს.
ვწერდით იმასაც, რომ ყოველ 40 წელიწადში ოლიმპიადების ჩატარება საფრთხის ქვეშაა: 1916 და 1940 წლის თამაშები საერთოდ ჩაიშალა; 1980-ის მოსკოვის ოლიმპიადას მსოფლიოს ქვეყნების სოლიდურმა ნაწილმა უგანა, ახლა კი 2020 წელია და ოლიმპიზმის ისტორიაში პირველად, თამაშები გადავადდა, თუმცა გაისადაც გაიმართება თუ არა, არავინ უწყის. რატომ ხდება ასე და 40-წლიან მონაკვეთში (თუმცა პირველ შემთხვევაში – 1916 წლიდან ოდნავ ნაკლები გავიდა) ვისი ეტლი ვის მარხილს ეჯახება, ამის გარკვევა ასტროლოგებს მივანდოთ, ჩვენ კი კიდევ ერთხელ მიმოვიხილოთ, გადავადებამდე რა სალიცენზიო მარაგი გვქონდა ტოკიოს თამაშებისთვის, რა პროგნოზი თუ - რეალური შანსი.

ოღონდ, 32-ე ოლიმპიადის ბედისა არ იყოს, გადაჭრით ვერც აქ დავასახელებთ ციფრებს, რადგან ძიუდოში, ძალოსნობაში და კიდევ ზოგიერთ სახეობაში სალიცენზიო ტურნირები მთელი ციკლია და არა – კონკრეტული შეჯიბრება. არადა, იქ, ფაქტობრივად, განაღდებული კი გვაქვს საგზურები, მაგრამ ჯერ ზემდგომთაგან ოფიციალურად დადასტურებული არაა, ვინაიდან ციკლი არ დამთავრებულა, ამის გამო კი სათვალავში ვერ შეგვაქვს. თუმცა ალბათობაც არ არსებობს იმისი, რომ ჩვენებს ვინმე გადაასწროს და ლიცენზია წაართვას. ერთი სიტყვით, "გეკუთვნის, მაგრამ არ გეკუთვნის" მდგომარეობაა.

სამაგიეროდ, არის სახეობები, სადაც ლიცენზიები კონკრეტულ შეჯიბრებებზე გაიცემა და უკვე ვიცით, რომელ სახეობებში და რამდენი მოვიპოვეთ. სადღეისო მონაცემებით, საქართველოს ოლიმპიურ გუნდს 8 ლიცენზია აქვს. რაოდენობით ჯერჯერობით ჭიდაობა ლიდერობს – 4 საგზური. მას ორი ლიცენზიით მძლეოსნობა მოსდევს, თითო საგზური კი სროლისა და კრივის ფედერაციებზე მოდის. ამ სახეობათა უმეტესობაში საგზური ფედერაციას ეკუთვნის და არა პირადად სპორტსმენს ანუ არაა სახელობითი. ფედერაციას შეუძლია, შეცვალოს ლიცენზიის მომპოვებელი სპორტსმენი და თამაშებზე მის ნაცვლად სხვა წაიყვანოს, თუმცა, როგორც წესი, ეს იშვიათად ხდება და ოლიმპიადაზე ისევ საგზურის მომპოვებელი ათლეტი მიდის. ამიტომ ჩვენც ჩამოვთვალოთ ის ოქტეტი, ვინც ეს ლიცენზიები მოგვიტანა: ნინო სალუქვაძე (ტყვიის სროლა), გენო პეტრიაშვილი, ელიზბარ ოდიკაძე (თავისუფალი ჭიდაობა), იაკობ ქაჯაია, გიორგი მელია (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), სახილ ალახვერდოვი (კრივი), გიორგი მუჯარიძე და ლაშა ღულელაური (მძლეოსნობა).

როგორც ვხედავთ, ჩვენს გუნდში გენდერული ბალანსი აშკარად დარღვეულია – მხოლოდ ერთი ქალი გვყავს, თუმცა, იმედია, ამის გამო მსოფლიოს ფემინისტების თავდასხმის მსხვერპლნი არ გავხდებით. მით უფრო, ის ერთი ქალი – ნინო სალუქვაძე ბარეური ქვეყნის ათობით ვაჟ ათლეტს უდრის – ოლიმპიური და მსოფლიოს ჩემპიონი, სამივე ოლიმპიური მედლის მფლობელი და პირად-გუნდურში ევროპის თექვსმეტგზის ჩემპიონი მეცხრე ოლიმპიადაზე გამოსასვლელად ემზადება!

ამით ის მსოფლიოს მასშტაბით ტყვიის სროლაში რეკორდის თანაავტორი ხდება, რაკი ეწევა ლატვიელ ოლიმპიურ ჩემპიონ აფანას კუზმინსს (სხვათა შორის, ისინი 1988 წელს სეულში ერთად გახდნენ ოლიმპიური ჩემპიონები), ხოლო ქალთა შორის აქამდეც რეკორდსმენი იყო. ასევე მას ეკუთვნოდა თამაშებში მონაწილეობის რეკორდი ქართველ ოლიმპიელთა შორის. ამასთან, ის ერთადერთი ქართველი ოლიმპიელია, ვისაც სამივე სინჯის ოლიმპიური მედალი მოუპოვებია, თუმცა ამაზე თავად ირონიულად შენიშნავს – მერჩივნა, სამივე ჯილდო ოქროსი ყოფილიყოო. ტყვიის სროლაში მას 19-ჯერ დაუმყარებია მსოფლიოს რეკორდი, ახლა კი წინ მორიგი ოლიმპიური მიღწევაა – თამაშებში მონაწილეობის აბსოლუტური რეკორდი 10 ოლიმპიადაა.

ტრადიციულად, ჩვენს ქვეყანას პირველი საგზური ამჯერადაც სალუქვაძემ მოუტანა – შარშან, თებერვალში, დაახლოებით ერთი წლის წინ კი მას მხარი მოჭიდავეებმა აუბეს. მათთანაც და ტყვიის სროლაშიც გარკვეული ტურნირებია სალიცენზიო, ოღონდ იმ შეჯიბრებაზე განსაზღვრულ ადგილზე უნდა გახვიდე. მოჭიდავეებს პანდემიამ მხოლოდ ერთი სალიცენზიო ტურნირი აცალა – მსოფლიოს ჩემპიონატი, რომელსაც შარშან სექტემბერში ყაზახეთის სახელცვლილმა დედაქალაქმა ნურ სულთანმა უმასპინძლა. იქ ჩვენი ნაკრებები იდენტურად ერთნაირი შედეგებით გამოვიდნენ: ორივე გუნდმა 3-3 მედალი, მათ შორის – 2-2 ოქრო და თითო ბრინჯაო და 2-2 ლიცენზია მოიპოვა. თუმცა ჭიდაობას განსხვავებული წესები აქვს – 10-10 საჭიდაო წონიდან ოლიმპიადის პროგრამაში მხოლოდ 6-6- შედის, ლიცენზიის მოსაპოვებლად კი ხუთეულში მოხვედრა იყო საჭირო.

ბედის ირონიით, ბერძნულ-რომაულში არაოლიმპიურ წონებში გავიმარჯვეთ – შეუფასებელმა ტალანტმა ნუგზარ წურწუმიამ 55-ში იმარჯვა, ლაშა გობაძემ კი – 82-ში და ამხელა წარმატების მიუხედავად, მაინც ულიცენზიოდ დარჩნენ. იმავე დღეში აღმოჩნდა თავისუფალ სტილში გამარჯვებული ლაშა ლომთაძეც (61), ჩემპიონთაგან კი საგზური მხოლოდ პეტრიაშვილმა მოიპოვა, ვინც ნურ სულთანში ზედიზედ მესამედ გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი და ამ ტურნირის ფინალში მეორედ დაამარცხა მთავარი საოლიმპიადე კონკურენტი, თურქი ოლიმპიური და მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი ტაჰა აკგული. თავისუფალი სტილით მოჭიდავეთაგან ასევე უსაგზუროდ დარჩა ბრინჯაოს მედალოსანი ირაკლი მწითური (92). სამაგიეროდ, ლიცენზია მოიპოვა მეხუთეზე გასულმა ოდიკაძემ. ბერძენ-რომაელთაგან ოლიმპიელობაზე ყველაზე ხმამაღალი განაცხადი ყაზახეთში მესამეზე გასულმა ქაჯაიამ და მეხუთეადგილოსანმა მელიამ გააკეთეს (სხვათა შორის, ქაჯაიას ამის შემდეგ მეორე ევროპული თამაშების ჩემპიონადაც გამოცხადდა, რადგან იმ ტურნირის გამარჯვებულ ბელარუს ათლეტს დოპინგი აღმოაჩნდა.

მოჭიდავეებს პანდემიის გამო მეტი სალიცენზიო ტურნირი აღარ დასცალდათ. მხოლოდ პან-ამერიკელებმა მოასწრეს მისი გამართვა მარტის პირველ ნახევარში, რაკი ჩინეთიდან დაძრული კორონავირუსი იქამდე ჯერ კიდევ არ იყო ჩაღწეული, თუმცა მსოფლიოში უკვე ისეთი "ცოდვის ტირილი" ტრიალებდა, მისი დასრულებისთანავე მსოფლიოს ფედერაციამ სეზონი შეწყვეტილად გამოაცხადა და სხვა კონტინენტების წარმომადგენლებს სალიცენზიო შეჯიბრებებში გამოსვლა აღარ დასცალდათ.

ეს ხუთი ლიცენზია შარშანდელი მონაგარია, წლეულს კი მარაგი ჯერ მძლეოსნებმა შეგვივსეს – ბირთვის მკვრელმა გიორგი მუჯარიძემ და მხტომელმა ლაშა ღულელაურმა, ბოლო საგზური კი მეორე ევროპული თამაშების ფინალისტ სახილ ალახვერდოვს (52) ეკუთვნის.

როგორც გითხარით, ბევრ სახეობაში რაკი ჯერ ისევ გრძელდება სალიცენზიო ტურნირების ციკლი, სათანადო ფედერაციები ვერც ოფიციალურ დასტურს გვიგზავნიან, თორემ, არსებითად, საგზურები უკვე განაღდებული აქვთ მოფარიკავე სანდრო ბაზაძეს, ძიუდოისტ ვაჟთა ლამის მთელ გუნდს, ასევე – ძალოსნებს და კიდევ ზოგიერთ სპორტსმენსა თუ გუნდს. მაგალითად, ვაჟთა ძიუდოში 7 წონიდან 5-6-ში იმდენად მყარად ვართ ლიდერებში, ჩვენით თუ დავანებებთ თავს ჭიდაობას, თორემ სხვები თავიანთი ჭიდაობით ვერაფერს დაგვაკლებენ.

იგივე ითქმის ბაზაძეზეც, რომელსაც სასწაული თუ წაართმევს ლიცენზიას. ასევე მიაქცევდით ყურადღებას, რომ ოლიმპიელთა შორის არ დაგვისახელებია პლანეტის უძლიერესი მამაკაცი, ოლიმპიური და მსოფლიოს ოთხგზის ჩემპიონი, ძალოსანი ლაშა ტალახაძე – აბა, ეს თუ ულიცენზიოდ დარჩა, გადადგამს დედამიწას და ეგაა, მაგრამ საქმე ისაა, რომ აქაც ჯერ ისევ ჩასატარებელია სალიცენზიო შეჯიბრებები და მანამ გადაჭრით ვერ ვამბობთ, რამდენი საგზური გვერგება და ვის დაასახელებენ მწვრთნელები ოლიმპიურ გუნდში. ისე კი ძალოსნებს თავიანთი გუნდური რეიტინგიდან გამომდინარე, სამი ლიცენზია განაღდებული აქვთ, თუმცა მეოთხეს "აწევასაც" ეშურებიან.

თუ ყველაფერი კარგად წარიმართა და მანამდე მსოფლიომ შეძლო ამ ლაღად მოთარეშე ვირუსის ალაგმვა, სალიცენზიო ტურნირები გაისად მაისის ბოლოს დასრულდება, ჩვენ კი ლიცენზიების შევსების ყველაზე დიდი მარაგი ისევ ჩამოთვლილ სახეობებში – ჭიდაობაში, ძიუდოში და ძალოსნობაში გვაქვს. ალბათ – კრივსა და მძლეოსნობაშიც. სავარაუდოდ, ყველაზე მეტ შევსებას ეს სახეობები მოგვცემენ, თორემ იგივე ფარიკაობა, სროლა, საწყლოსნო და ტანვარჯიშული სახეობები, მშვილდოსნობა, ველოსპორტი და სხვები თითო ოროლა სპორტსმენს შეგვმატებენ და არა – რამდენიმეს. სამწუხაროდ, კვლავაც მირაჟია გუნდურ სათამაშო სახეობებში ოლიმპიადაზე მოხვედრა – ამ მოჯადოებული წრის გარღვევის ყველაზე დიდი შანსი კალათბურთს და წყალბურთს თუ აქვთ...

იმ მოცემულობის გათვალისწინებით, რაც ზევით ვთქვით განაღდებულ, მაგრამ ჯერ ოფიციალურად დაუდასტურებელ ლიცენზიებზე, კიდევ 10-12 საგზური შეგვიძლია, ჯიბეში დავიგულოთ, დაახლოებით ამდენზე კი ბრძოლა და ჭიდაობა მოგვიწევს. ბედის ირონიით, ყველაზე ძნელი ჭიდაობა თავად მოჭიდავეებს ელოდებათ – მათ კიდევ 4-4 ლიცენზია დარჩათ მოსაპოვებელი გუნდების სრულად დაკომპლექტებამდე. არადა, დარჩენილია მხოლოდ ორი სალიცენზიო შეჯიბრება და თითოეულ მათგანში, მინიმუმ, ფინალში გასვლაა საჭირო. დაგვეთანხმებით, ეს არაა იოლი ამოცანა, თუმცა გამოწვევა უნდა მივიღოთ და ვიბრძოლოთ! არადა, ულიცენზიოდ ბევრი ტიტულოვანი ფალავანია დარჩენილი (ვსაუბრობთ მხოლოდ ოლიმპიურ წონებზე, თორემ არაოლიმპიურები და მათი ლიდერები სხვაა), მათ შორის კი უპირველესად გამოსარჩევი ოლიმპიური და მსოფლიოს, ევროპის სამგზის ჩემპიონი ვლადიმერ ხინჩეგაშვილია (65).

წინასწარი გათვლებით, ამჯერად დაახლოებით იმავე ოდენობის ლიცენზიანტები გვეყოლებიან, რაც წინა რამდენიმე თამაშებზე გვყავდა – 36-40-ის ფარგლებში. ბოლო წლებში დაფინანსების ზრდის ტენდენციამ ის ნაყოფი გამოიღო, რომ შედარებით გაიზარდა სახეობების გეოგრაფია და იმატმა ისეთთა რიცხვმა, სადაც ადრე მხოლოდ "ველური ბარათით" ვიღებდით საგზურს – იგივე მძლეოსნობა, საწყლოსნო სახეობები, მძლეოსნობასა და ფარიკაობაშიც უკვე სტაბილურად ჩვენით ვიღებთ ლიცენზიებს და ზემდგომთა სამოწყალონი აღარ ვართ. თან, გარკვეული ამბიციებიც გაგვიჩნდა და მხოლოდ სტატისტთა როლში აღარ ვართ. იმედია, ამ სახეობებს ტანვარჯიში და ბატუტზე ხტომაც ამოუდგება გვერდში და მათაც ექნებათ წარმატების ამბიცია – ბატუტზე ხომ მეორე ევროპული თამაშების ვიცე-ჩემპიონი ლუბა გოლოვინა გვყავს. დიდი შანსია, ქალთა ძიუდოში ისტორიაში პირველად ჩვენივე აღზრდილმა მანდილოსანმა მოიპოვოს საგზური – აქამდე მონაწილედ ჰოლანდიიდან გადმოყვანილი ესტერ სტამი (70) გვყავდა, ახლა კი ეთერ ლიპარტელიანი (57) შეის სალიცენზიო ზონაში. ასევე პირველად გვაქვს შანსი, ქალთა ძიუდოში ერთზე მეტი ლიცენზია ვირგუნოთ.
თუმცა ოლიმპიურ გუნდში ქალთა რაოდენობის მკვეთრად ზრდა არაა მოსალოდნელი და ის დროა, ფემინისტების მოსაგერიებლად კომბლებს ვიმარაგებდეთ.


გაგრძელება იქნება

4122
მკითხველის კომენტარები / 0 /
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;