"ბორჯღალოსნებს" "პრემიალური" ქულა არ მოუპოვებიათ!

საქართველოს მორაგბეთა ნაკრებმა გუშინ ძალიან გაგვახარა - იაპონიაში მსოფლიოს თასზე შესანიშნავად ითამაშა ურუგვაის ეროვნული გუნდის წინააღმდეგ, 5 ლელო მიითვალა, მატჩი 33:7 მოიგო, გათამაშების ცხრილში პირველი გამარჯვება ჩაიწერა და, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების ცნობით, პრემიალური ქულა მოიპოვა.

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, სპორტის ჟურნალისტები და სპორტის კომენტატორები პრემიალურ ქულას რომ ამბობენ და წერენ, რაც უმართებულოა.

პრემია ლათინური სიტყვაა და რაიმე წარმატებისთვის, დამსახურებისთვის ფულად ან ნივთიერ ჯილდოს, ან დამატებით ფულად ანაზღაურებას ნიშნავს. რაგბიში კი ოთხი ან მეტი ლელოს გამტან გუნდს დამატებით ერიცხება ქულა, რომელიც პრემიული (პრემია+ურ (განმსგავსებით ულ) = პრემიული), საპრემიო (სა+პრემი+ო) ქულაა, ანუ პრემიისთვის განკუთვნილი.

პრემიალური რუსული ენის ზეგავლენითაა წარმოებული: премиальный, რაც ნიშნავს პრემიულს, საპრემიოს.

ქართული ენის ორთოგრაფიის ლექსიკონში (ვ. თოფურია, ივ. გიგინეიშვილი, 1998) მართებულად არის მინიშნებული - პრემიალური კი არა, პრემიული, საპრემიო.

ამდენად, „ბორჯღალოსნებმა“ გუშინ პრემიალური კი არა, საპრემიო (პრემიული) ქულა დაიმსახურეს.
მავანი, შეიძლება, შემოგვედავოს, რა მნიშვნელობა აქვს, აზრი ხომ იგივეაო.

უმართებულოდ მეტყველება ენის წახდენაა. გრიგოლ ორბელიანი კი ბრძანებდა - რა ენა წახდეს, ერიც დაეცესო...

სხვათა შორის, ქართული მასობრივი კომუნიკაციის საშუალებებში დიდი ხანია, დამკვიდრდა ტერმინები: სპორტული სკოლა, სპორტული კლუბი, სპორტული კომპლექსი, სპორტული მოედანი, სპორტული ჟურნალისტი, სპორტული კომენტატორი, სპორტული ჟურნალისტიკა, სპორტული ტერმინოლოგია, სპორტული მედიცინა და მისთანანი. ეს ტერმინები რუსულის კალკებია (спортивная школа, спортивный журналист, спортивный коментатор, спортивная журналистика, спортивная терминология, спортивная медицина и т.п.) და მათი ამ ფორმით გამოყენება არასწორად მიმაჩნია, რაზეც უწინაც დამიწერია.

მაგალითად, ავიღოთ ტერმინი სპორტული ჟურნალისტი. სიტყვა სპორტულს ამ შემთხვევაში დაესმის კითხვა როგორი? გამოდის, რომ ეს განსაზღვრება ჟურნალისტის ნიშანზე მიუთითებს. კუთვნილების გამოსახატავად კი მართებული იქნება კითხვა - რისი ჟურნალისტი? სპორტის.

ამდენად, უნდა ვთქვათ და ვწეროთ სპორტის ჟურნალისტი, სპორტის კომენტატორი, სპორტის ტერმინოლოგია, სპორტის ჟურნალისტიკა, სპორტის მედიცინა, სპორტის ფილოსოფია, სპორტის ფსიქოლოგია; სასპორტო სკოლა (სპორტისთვის განკუთვნილი სკოლა, სა-ო დანიშნულების აფიქსების გამოყენებით), სასპორტო კომპლექსი, სასპორტო მოედანი, სასპორტო მედიაკომინიკაცია...

საგულისხმოა, რომ წლების წინათ ამბობდნენ და წერდნენ ასე - მუსიკალური სკოლა, ახლა კი მართებულად იყენებენ ტერმინს - სამუსიკო სკოლა. ასევე, რუსული ენის გავლენით დავამკვიდრეთ ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. ამჟამად კი გვაქვს მართებული ფორმები - ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და ა.შ.

ასე რომ, სპორტის ჟურნალისტიკაშიც უნდა ვეცადოთ, მართებული ტერმინები დავამკვიდროთ და უცხოური სიტყვების (მხოლოდ აუცილებლობის შემთხვევაში) გამოყენებას მოვერიდოთ.

9347
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები
;