რა? ანდორა! [TimeLine]

13 ოქტომბერს: იბერია VS იბერია. საქართველო ანდორას მასპინძლობს.

თუ გახსოვთ, სხვადასხვა დროს რუბრიკა "ტაიმლაინში" რამდენიმე ეგზოტიკური ქვეყანა გაგაცანით. ქართველი მორაგბეები ოკეანეთის ტურნეზე რომ მიემგზავრებოდნენ ფიჯიზე დავწერე, შემდეგ იყო ფეხბურთელთა ნაკრების სტუმარი სენტ კიტსი და ნევისი...

ახლა ანდორა. მართალია, ეგზოტიკური ქვეყნების კატეგორიაში ვერ ჯდება, მაგრამ თუკი რომელიმე ევროპულ ქვეყანაზე შეიძლება ითქვას ეგზოტიკურიო, ეს ანდორაა. ჩვენი საფეხბურთო მიმომხილველები დეტალურად გაგაცნობენ ანდორის ნაკრებს, ჩვენ მოედნისმიღმა ამბები განვიხილოთ: რა ქვეყანაა ანდორა, რა ისტორია აქვს, რით გამოირჩევა სხვა სახელმწიფოებისგან და რას ნიშნავს სიტყვა ანდორული ფეხბურთი.

საფეხბურთო და ქვეყნის ისტორია ერთმანეთთან შეუსაბამობაშია: ანდორელებმა პირველი ოფიციალური მატჩი 1998 წლის 5 სექტემბერს სომხეთთან გამართეს და 1:3 დამარცხდნენ (ევრო 2000-ის შესარჩევი ეტაპი).

ქვეყანას კი გაცილებით დიდი ისტორია აქვს. ჯერ კიდევ ორი ათასი წლის წინათ ბერძენი ისტორიკოსი პოლიბიოსი წერდა, რომ პუნიკური ომებისას კართაგენის არმიას იბერიული ტომები ანდოსინები აღუდგნენ წინ. ანდო-სინები... დიდია ალბათობა, სწორედ აქედან წარმოდგებოდეს ქვეყნის დღევანდელი სახელწოდება - ანდორა. მეზობელი ბასკები ანდორას ჰანდიას უწოდებენ, რაც მათ ენაზე დიდს, გიგანტურს ნიშნავს.

ბასკებს კარგი იუმორის გრძნობა ჰქონიათ. ქვეყანას, რომელიც ერთ-ერთი უმცირესია ევროპაში, "გიგანტურად" მოიხსენიებენ. ანდორა 467.63 კვადრატულ კილომეტრზე, მთებშია "გადაჭიმული". სვანეთი ტერიტორიით თითქმის ორჯერ უფრო დიდია.

აქ ვერ დაგნებდები, ხირხალ! მუნდიალი და ქართული ფილმები [TimeLine]

ტერიტორიის სიმცირე და რელიეფის უსწორმასწორობა ხელს უშლიდა ანდორაში ფეხბურთის განვითარებას: ფეხბურთს ხომ დაღმართზე ვერ ითამაშებ. ვერც აღმართზე. პირველი ტაიმის შემდეგ კარს შეცვლი? არა, ასე არ ივარგებს, მსგავსი სიტუაციები მხოლოდ ანეკდოტებშია. რაც შეეხება მოსახლეობას, როგორ გინდა აჯობო ათეულმილიონიან ქვეყნებს, როდესაც შენთან, ანდორაში სულ 77 281 მოსახლეა?

ამიტომაცაა, ანდორელები საფეხბურთო ნაკრების ჩამოყალიბების დღიდან უპრეტენზიოდ რომ თამაშობენ - ოლიმპიურ პრინციპს მიჰყვებიან: მთავარი მონაწილეობააო. და თუ გოლს გაიტანენ, საქვეყნო ზეიმი აქვთ, თუ მოიგებენ... დიახ, ანდორის ნაკრები იგებს კიდეც - ოცწლიან ისტორიაში ორი ოფიციალური მოგება აქვს: 2005 წელს მაკედონიას სძლიეს, ხოლო 2017 წელს - უნგრეთს. მოგებისა რა მოგახსენოთ, მაგრამ ერთა ლიგაზე ყაზახეთთან და ლატვიასთან მიღწეული ორი ფრე უთუოდ ანდორელთა აქტივში უნდა ჩაიწეროს. თუმცა, ვფიქრობ, ამ ფრეებმა ჯუჯა ქვეყნის წარმომადგენლებს ჯგუფიდან გასვლის მადა არ გაუჩინა.

ბასკები გიგანტებს უწოდებენ, ჩვენ - ჯუჯებს... ორი წლის წინათ ანდორაში მართლაც ცხოვრობდა გიგანტი, სახელად გიორგი, გვარად შერმადინი. ჯუჯა ქვეყანაში ჩასულს პირველივე ინტერვიუში ვკითხე: 216 სმ სიმაღლის კაცი ანდორაში როგორ ეტევი-მეთქი. მიპასუხა:

- სხვა რა გზაა? ჩემ გამო საზღვრებს არავინ გააფართოებს. ისე, ანდორა მართლაც პატარა დასახლებაა, ყველაფერი ერთი ხელის გაწვდენაზეა. ბაკურიანივითაა. შესანიშნავი ადგილია სპორტსმენისთვის. ბარსელონიდან 200-250 კილომეტრშია, აქაურები პატარა შვეიცარიას უწოდებენ. მშვიდი ქვეყანაა. ბევრი საინტერესო ტრადიციითა და აკრძალვით.

რა იკრძალება? მაღალგრადუსიანი აკლოჰოლური სასმელები. ღვინოები, კი ბატონო, მაგრამ სხვა, გაცილებით ძლიერი სასმელები ანდორაში არ იყიდება. ეს ქვეყანა სამთო სათხილამურო კურორტია და შერმადინსა და ბექა ბურჯანაძეს თხილამურებზე დადგომა ეკრძალებოდათ...

- ანდორა მაღალმთიანი ქვეყანაა, სუფთა ჰაერით... ზამთრის სეზონში მას სათხილამუროდ ბევრი ტურისტი სტუმრობს. თუმცა ჩვენს კონტრაქტში იყო ერთი პუნქტი, რომლის მიხედვით გვეკრძალებოდა თხილამურებზე დგომა, ველოსიპედითა და მოტოციკლით სიარული. კლუბის ხელმძღვანელობა ყოველმხრივ ცდილობს, კალათბურთელები ტრავმიან სპორტს მოარიდოს, - მოგვითხრობს ბექა ბურჯანაძე.

სხვათა შორის, მან და შერმადინმა 2016 წელს "ანდორა" ესპანეთის ჩემპიონატის პლეი ოფში გაიყვანეს. ეს 90-იანი წლების შემდეგ პირველად მოხდა და ქართველებმა ანდორულ კალათბურთში თავისი საპატიო ადგილი უკვე დაიკავეს. სხვათა შორის, ანდორაში ქართველი მორაგბეებიც თამაშობენ და მწვრთნელიც ჩვენებურია...

აკრძალვებს დავუბრუნდეთ. ანდორაში ბევრი ტყეა და ხის მოჭრა არ იკრძალება. ვისაც უნდა, რამდენსაც უნდა, იმდენს მოჭრის. თუმცა ანდორის ტყეები ქართულისგან განსხვავებით ჯერაც არ გაპარტახებულა. მიზეზი ზოგიერთი ჩვენიანისთვის ცოტა უცნაურია: თითოეული ადამიანი მხოლოდ იმდენს ჭრის, რამდენიც ოჯახში სჭირდება.

მათ სჯერათ, რომ ერთით მეტი ხის მოჭრის შემთხვევაში ისინი ღვთისგან დაისჯებიან. არაერთ მოგზაურს აღუნიშნავს, რომ ანდორაში ძალიან მორწმუნე ხალხი ცხოვრობს და ეთიკის კოდექსს ბოლომდე იცავენ. მათთვის საკმარისია თუნდაც ეთიკის მცირედით დარღვევა, რომ ქვეყნიდან გაგაძევონ. ამასთან, ანდორაში შესვლა რამდენიმე წლით აგიკრძალონ.

ანდორასა და საქართველოს შორის პარალელი გეოგრაფიულადაც შეიძლება გავავლოთ: ისიც ვეშაპ ქვეყნებს შორისაა მოქცეული, თუმცა იმ განსხვავებით, რომ ანდორას გაცილებით ცივილიზებული მეზობლები ჰყავს - საფრანგეთი და ესპანეთი.

სხვათა შორის, ანდორელებმა მიაგნეს თავის გადარჩენის საინტერესო ხერხს: საფრანგეთის მეფესთან და ესპანეთის ეპისკოპოსთან შუა საუკუნეებში მოაწერეს ხელი შეთანხმებას, რომლის მიხედვით, ისინი ანდორის თანამმართველები გახდნენ. სანაცვლოდ ჯუჯა ქვეყნის მმართველები ყოველწლიურად ძღვენს უძღვნიდნენ და ახლაც არ არღვევენ ტრადიცია-შეთანხმებას: ესპანეთის ეპისკოპოსს 460 პესეტს, 12 თავ ყველს უგზავნიან, ხოლო საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონს - 960 ფრანკს. ოღონდ აუცილებელია, ეს ყველაფერი საფრანგეთსა და ესპანეთში ტომრებით გაიგზავნოს, გადარიცხვა, გადმორიცხვა არ მოსულა.

...არც ვალის არგადახდა. საინტერესოა, რომ ანდორაში არსებობს ვალის გადახდის დღე, როცა ყველა ვალდებულია ვალის არსებობის შემთხვევაში დაფაროს დავალიანება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ისეთი ჯარიმა დაედება, ქართული ბანკები მონაგონი იქნება. როგორც ხვდებით, ეს დღეც შუა საუკუნეებიდან დაწესდა, რასაც ერთგვარი ტრადიციაც ადასტურებს: მთავარ მოედანზე გამოდის კაცი და გაიძახის - "საბუღალტრო წიგნები მოჯადოებულია!" სწორედ ეს სიტყვებია იმის წინა პირობა, რომ თითოეული ანდორელი (ვისაც სესხი აქვს) თავის მევალეს სტუმრობს.

არ გადაიხდის? ასეთი რამ წარმოუდგენელია, ანდორაში ხომ რელიგიური, ამავე დროს მთის ხალხი ცხოვრობს, რომლებიც სიტყვას არ ტეხენ. სხვათა შორის, ანდორის ნაკრების მთავარი მწვრთნელიც ადგილობრივია და ვერც ერთ ინტერვიუში ვერ ამოიკითხავთ სიტყვას, რომელიც შეიძლება ვერ შესრულდეს. დაპირებებს კოლდო ალვარესი არ იძლევა. საქართველოსთან მატჩის წინაც იმედიანად ლაპარაკობს - პროგრესის გზაზე ვართ, კარგად ვითამაშეთ ლატვიასა და ყაზახეთთან და პროგრესი საქართველოშიც უნდა განვაგრძოთო.

...იმედი დავიტოვოთ, რომ წინასწარ ნათქვამს კოლდო ალვარესი საქართველოს ნაკრებთან მატჩის შემდეგ ასე შეალამაზებს: ჩვენ კი ვდგავართ პროგრესის გზაზე, მაგრამ ჩვენზე წინაა საქართველო - დასავლეთის იბერიელებმა ხომ ჩვენამდე ყაზახეთშიც მოიგეს და ლატვიასაც სძლიეს, ჩვენ რაღას გვიზამდნენო.

ყოველდღიური სპორტული გაზეთი "ლელო"
1924
მკითხველის კომენტარები / 0 /
მსგავსი ამბები
რუბრიკის სხვა სიახლეები